UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gramolić się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. gramolę się
gramolimy się
2 os. gramolisz się
gramolicie się
3 os. gramoli się
gramolą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. gramoliłem się
+(e)m się gramolił
gramoliłam się
+(e)m się gramoliła
gramoliłom się
+(e)m się gramoliło
gramoliliśmy się
+(e)śmy się gramolili
gramoliłyśmy się
+(e)śmy się gramoliły
2 os. gramoliłeś się
+(e)ś się gramolił
gramoliłaś się
+(e)ś się gramoliła
gramoliłoś się
+(e)ś się gramoliło
gramoliliście się
+(e)ście się gramolili
gramoliłyście się
+(e)ście się gramoliły
3 os. gramolił się
gramoliła się
gramoliło się
gramolili się
gramoliły się

bezosobnik: gramolono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się gramolił
będę się gramolić
będę się gramoliła
będę się gramolić
będę się gramoliło
będę się gramolić
będziemy się gramolili
będziemy się gramolić
będziemy się gramoliły
będziemy się gramolić
2 os. będziesz się gramolił
będziesz się gramolić
będziesz się gramoliła
będziesz się gramolić
będziesz się gramoliło
będziesz się gramolić
będziecie się gramolili
będziecie się gramolić
będziecie się gramoliły
będziecie się gramolić
3 os. będzie się gramolił
będzie się gramolić
będzie się gramoliła
będzie się gramolić
będzie się gramoliło
będzie się gramolić
będą się gramolili
będą się gramolić
będą się gramoliły
będą się gramolić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. gramolmy się
2 os. gramol się
gramolcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. gramoliłbym się
bym się gramolił
gramoliłabym się
bym się gramoliła
gramoliłobym się
bym się gramoliło
gramolilibyśmy się
byśmy się gramolili
gramoliłybyśmy się
byśmy się gramoliły
2 os. gramoliłbyś się
byś się gramolił
gramoliłabyś się
byś się gramoliła
gramoliłobyś się
byś się gramoliło
gramolilibyście się
byście się gramolili
gramoliłybyście się
byście się gramoliły
3 os. gramoliłby się
by się gramolił
gramoliłaby się
by się gramoliła
gramoliłoby się
by się gramoliło
gramoliliby się
by się gramolili
gramoliłyby się
by się gramoliły

bezosobnik: gramolono by się

bezokolicznik: gramolić się

imiesłów przysłówkowy współczesny: gramoląc się

gerundium: gramolenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gramolenie się
gramolenia się
D. gramolenia się
gramoleń się
C. gramoleniu się
gramoleniom się
B. gramolenie się
gramolenia się
N. gramoleniem się
gramoleniami się
Ms. gramoleniu się
gramoleniach się
W. gramolenie się
gramolenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: gramolący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. gramolący się
gramolący się
gramolący się
gramolące się
gramoląca się
D. gramolącego się
gramolącego się
gramolącego się
gramolącego się
gramolącej się
C. gramolącemu się
gramolącemu się
gramolącemu się
gramolącemu się
gramolącej się
B. gramolącego się
gramolącego się
gramolący się
gramolące się
gramolącą się
N. gramolącym się
gramolącym się
gramolącym się
gramolącym się
gramolącą się
Ms. gramolącym się
gramolącym się
gramolącym się
gramolącym się
gramolącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. gramolący się
gramolący się
gramolące się
gramolące się
D. gramolących się
gramolących się
gramolących się
gramolących się
C. gramolącym się
gramolącym się
gramolącym się
gramolącym się
B. gramolących się
gramolących się
gramolących się
gramolące się
N. gramolącymi się
gramolącymi się
gramolącymi się
gramolącymi się
Ms. gramolących się
gramolących się
gramolących się
gramolących się

odpowiednik aspektowy: wygramolić się

Pochodzenie

Czasownik ekspresywny o niejasnym pochodzeniu. Być może od dawniejszego grabolić się < graboła 'rachityk "grabiący" nogami' (zob. grabić) (Bańk).

1. na piętro

Definicja

ekspresywnie: przemieszczać się powoli i niezdarnie z miejsca położonego niżej na miejsce położone wyżej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Określenia fizyczności człowieka ➔ sprawność i wydolność organizmu

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ ruch i spoczynek

Połączenia

  • gramolić się na kolana
  • gramolić się niezdarnie, niezgrabnie

Cytaty

Starzy, półżywi ludzie gramolą się do wagonów. Niejeden pada na ziemię.

źródło: NKJP: Krzysztof Jakubowski: Elegia żydowskiego Strzegowa, Tygodnik Ciechanowski, 2004-04-28

Śniło mi się, jak taka wielka zołza gramoliła się po schodach na górę.

źródło: NKJP: Maria Borowa: Dominika znaczy niedziela, 1998

Będziesz z sercem struchlałym obchodził drzemiące lawiny, będziesz na czworakach gramolił się na przełęcz i pichcił strawę w ciemnym od dymu szałasie.

źródło: NKJP: Stanisław Zieliński: W stronę Pysznej, 2008

Kiedy [...] opowiada - szybko, skrótami i nie godząc się na żadne dyskusje - na kolana gramoli mu się młodszy syn.

źródło: NKJP: Olena Skwiecińska: Czy twoje dziecko zostanie narkomanem?, Gazeta Wyborcza, 1994-05-13

Składnia

bez ograniczeń + gramolić się +
na CO

2. wydostawać się

Definicja

ekspresywnie: opuszczać powoli i niezdarnie jakieś miejsce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Określenia fizyczności człowieka ➔ sprawność i wydolność organizmu

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wydostawać się

Połączenia

  • gramolić się z autobusu, z łóżka; z podłogi, z ziemi
  • gramolić się niezdarnie, niezgrabnie; z powrotem

Cytaty

Przyjezdni niezgrabnie gramolą się z samolotu, ciągnąc za sobą toboły.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Tamten brzeg, Gazeta Wyborcza, 1995-05-05

[...] spoglądał z krzywym uśmiechem na Mocka, który gramolił się spod łóżka i w końcu wstał [...].

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Dżuma w Breslau, 2007

No, już dobrze, dobrze - naburmuszona gramoliła się z pościeli. - Idę do łazienki.

źródło: NKJP: Martyna Żandarska-Ochnik: Pan wichrów i powiewów, 2008

- Żyję, żyję - wystękała, gramoląc się z zaspy i już zawczasu machając ręką, co miało uspokoić ochroniarzy.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004

Składnia

bez ograniczeń + gramolić się +
SKĄD
Data ostatniej modyfikacji: 17.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json