UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

idol

Chronologizacja

SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

internac.

ang. idol

fr. idole

niem. Idol

z łac. īdōlum 'obraz, wizerunek; zjawa; bożek'

Ostatecznie z gr. eídōlon 'wizerunek; zjawa; bożek'.

1. guru

Definicja

osoba podziwiana, którą chce się naśladować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bożyszcze, duchowy ojciec, guru, mistrz

Połączenia

  • cudowny, fatalny, nowy, wielki; ekranowy, medialny, młodzieżowy, muzyczny, piłkarski, rockowy sportowy, telewizyjny, tenisowy; polityczny idol
  • idol milionów
  • idol Hollywoodu; kibiców, młodzieży, nastolatek, publiczności; pokoleń
  • cenić, czcić, kochać, naśladować, podziwiać, uwielbiać, wielbić; mieć, wspominać; zrobić z kogoś idola
  • stać się idolem
  • być wpatrzonym w idola

Cytaty

Taki był James Dean - idol mojej młodości. - Samotność, niedostosowanie - to dylematy współczesnego człowieka.

źródło: NKJP: (AMK): Pejzaż - Zrobiłem piekielnie atrakcyjny film, Dziennik Polski, 2001-02-17

Czesław Niemen - idol kilku pokoleń Polaków.

źródło: NKJP: Wacław Kurpiński: Kultura - Dziwny i piękny świat Czesława Niemena, Dziennik Polski, 2004-01-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1, m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. idol
idole
ndepr
idole
depr
D. idola
idoli
rzadziej idolów
C. idolowi
idolom
B. idola
idoli
idole
N. idolem
idolami
Ms. idolu
idolach
W. idolu
idole
ndepr
idole
depr

Składnia

bez ograniczeń + idol +
KOGO/CZEGO
bez ograniczeń + idol +
JAKI

2. bożek

Definicja

wyobrażenie pogańskiego bóstwa w postaci rzeźby czy obrazu, będącego przedmiotem czci i kultu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bałwan

Połączenia

  • drewniany, kamienny, złoty; grecki, indyjski, rzymski; wieczny idol
  • idol Indian; plemion
  • oddawać hołd idolowi
  • czcić, podziwiać, wielbić; prosić idola o coś

Cytaty

Odwieczny kamienny idol był w Troi czymś w rodzaju Kaaby w Mekce, symbolem starych wiar, których ludność trzymała się kurczowo, i uosobieniem dobrych losów miasta.

źródło: NKJP: Jan Alfred Szczepański: Troja dla dorosłych, 1975

[...]gdy o wodę proszą dla swych upraw, kapłan odpowiada im w imieniu idola, jak powiedziałem, to, co jemu się zdaje, a gdy bóstwo odmawia, tłumaczy tamtym, że idol jest rozgniewany i wody im odmawia.

źródło: NKJP: Adam Elbanowski: Nowe królestwo Grenady. Historia naturalna, obyczajowa i domniemana, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1, m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. idol
idole
ndepr
idole
depr
D. idola
idoli
rzadziej idolów
C. idolowi
idolom
B. idola
idoli
idole
N. idolem
idolami
Ms. idolu
idolach
W. idolu
idole
ndepr
idole
depr

Składnia

bez ograniczeń + idol +
KOGO/CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 22.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json