UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pilnować się

Chronologizacja

1681, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	pilnuję się	pilnujemy się
2 os.	pilnujesz się	pilnujecie się
3 os.	pilnuje się	pilnują się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	pilnowałem się +(e)m się pilnował	pilnowałam się +(e)m się pilnowała	pilnowałom się +(e)m się pilnowało	pilnowaliśmy się +(e)śmy się pilnowali	pilnowałyśmy się +(e)śmy się pilnowały
2 os.	pilnowałeś się +(e)ś się pilnował	pilnowałaś się +(e)ś się pilnowała	pilnowałoś się +(e)ś się pilnowało	pilnowaliście się +(e)ście się pilnowali	pilnowałyście się +(e)ście się pilnowały
3 os.	pilnował się	pilnowała się	pilnowało się	pilnowali się	pilnowały się

bezosobnik: pilnowano się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się pilnował będę się pilnować	będę się pilnowała będę się pilnować	będę się pilnowało będę się pilnować	będziemy się pilnowali będziemy się pilnować	będziemy się pilnowały będziemy się pilnować
2 os.	będziesz się pilnował będziesz się pilnować	będziesz się pilnowała będziesz się pilnować	będziesz się pilnowało będziesz się pilnować	będziecie się pilnowali będziecie się pilnować	będziecie się pilnowały będziecie się pilnować
3 os.	będzie się pilnował będzie się pilnować	będzie się pilnowała będzie się pilnować	będzie się pilnowało będzie się pilnować	będą się pilnowali będą się pilnować	będą się pilnowały będą się pilnować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		pilnujmy się
2 os.	pilnuj się	pilnujcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	pilnowałbym się bym się pilnował	pilnowałabym się bym się pilnowała	pilnowałobym się bym się pilnowało	pilnowalibyśmy się byśmy się pilnowali	pilnowałybyśmy się byśmy się pilnowały
2 os.	pilnowałbyś się byś się pilnował	pilnowałabyś się byś się pilnowała	pilnowałobyś się byś się pilnowało	pilnowalibyście się byście się pilnowali	pilnowałybyście się byście się pilnowały
3 os.	pilnowałby się by się pilnował	pilnowałaby się by się pilnowała	pilnowałoby się by się pilnowało	pilnowaliby się by się pilnowali	pilnowałyby się by się pilnowały

bezosobnik: pilnowano by się

bezokolicznik: pilnować się

imiesłów przysłówkowy współczesny: pilnując się

gerundium: pilnowanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	pilnowanie się	pilnowania się
D.	pilnowania się	pilnowań się
C.	pilnowaniu się	pilnowaniom się
B.	pilnowanie się	pilnowania się
N.	pilnowaniem się	pilnowaniami się
Ms.	pilnowaniu się	pilnowaniach się
W.	pilnowanie się	pilnowania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: pilnujący się

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	pilnujący się	pilnujący się	pilnujący się	pilnujące się	pilnująca się
D.	pilnującego się	pilnującego się	pilnującego się	pilnującego się	pilnującej się
C.	pilnującemu się	pilnującemu się	pilnującemu się	pilnującemu się	pilnującej się
B.	pilnującego się	pilnującego się	pilnujący się	pilnujące się	pilnującą się
N.	pilnującym się	pilnującym się	pilnującym się	pilnującym się	pilnującą się
Ms.	pilnującym się	pilnującym się	pilnującym się	pilnującym się	pilnującej się

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	pilnujący się	pilnujący się	pilnujące się	pilnujące się
D.	pilnujących się	pilnujących się	pilnujących się	pilnujących się
C.	pilnującym się	pilnującym się	pilnującym się	pilnującym się
B.	pilnujących się	pilnujących się	pilnujących się	pilnujące się
N.	pilnującymi się	pilnującymi się	pilnującymi się	pilnującymi się
Ms.	pilnujących się	pilnujących się	pilnujących się	pilnujących się

Pochodzenie

Zob. pilny

1. siebie samego

Definicja

uważać, żeby nie zrobić czegoś niebezpiecznego lub nieodpowiedniego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

uważać

Cytaty

	- Pan sugeruje, że on coś knuje przeciwko nam. [...] - Nie ufać mu. Pilnować się, czuwać. źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Teatr 3, 1974
	Nie wolno więc zapisywać PIN-u bezpośrednio na karcie. Pilnować się trzeba również przy płaceniu i wyjmowaniu gotówki z bankomatu. źródło: NKJP: Monika Kaczyńska: Jak rozważnie korzystać z karty kredytowej, Dziennik Zachodni, 2008-11-20
	Ratownicy musieli pilnować się, żeby nie polecieć i żeby nie zwalić kamiennej lawiny na głowę ratowanej dziewczyny. źródło: NKJP: Stanisław Zieliński: W stronę Pysznej, 2008
	Spoglądał spod oka, więc pilnowałam się, żeby mieć odpowiednio entuzjastyczną minę. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Listy miłości, 2008
	Pełni rolę gospodarza, przyszedł pierwszy i zamierza wyjść ostatni. Pilnuje się, aby składając życzenia, mówić jak najmniej o firmie. źródło: NKJP: ol: Śledzik z szefem czy kumplami z biura?, Dlaczego?, 2009-08-28

Składnia

	+	pilnować się	+	(przy CZYM)
	+	pilnować się	+	(żeby ZDANIE)

2. siebie nawzajem

Definicja

pilnować jeden drugiego, żeby każdy robił to, co powinien robić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

pilnować się wzajemnie, nawzajem

Cytaty

Dozorcy stają się więźniami systemu, a niewolnicy popadają w takie uzależnienie od swoich strażników, że obdarzeni nagle wolnością zaczynają pilnować się nawzajem.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

Dzisiaj nowy obyczaj każe mamom i córkom szaleć w karnawale na różnych balach czy dyskotekach, oddalonych od siebie terytorialnie i czasowo. I bardzo dobrze, bo co by było, gdyby zaczęły pilnować się nawzajem?

źródło: NKJP: Leszek Mazan: Moim zdaniem, Metropol nr 19/02, 2001

Wewnątrz aparatu partyjnego były wzajemnie pilnujące się frakcje, o czym świadczą m.in. partyjne dokumenty.

źródło: NKJP: Sprawcy pozostają bezkarni, Dziennik Polski, 2008-11-28

Składnia

Rzpl

pilnować się

3. rodziców

Definicja

pot.

starać się być zawsze jak najbliżej jakiejś osoby, żeby nie stracić z nią kontaktu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Mały Cieszek, do matki wręcz niezdrowo przywiązany, bajtlem był niesprawiającym zbyt wielu kłopotów. Zawsze przy nodze, bardziej jak czworonóg tresowany niż ludzkie stworzenie, pilnował się matki bez przerwy.

źródło: Łukasz Stachniak: Czarny charakter, 2017 (books.google.pl)

To tak naprawdę współczesne wersje ludowych podań, zawsze płynie z nich jakiś morał – nie oceniaj po pozorach (historia z tylnym siedzeniem samochodu), pilnuj się rodziców (porwania z supermarketów) albo po prostu trzymaj się z daleka od ciemnego lasu, w którym straszy, zwłaszcza o północy.

źródło: Internet: joannaglogaza.com

Berek skorzystał z faktu iż dopiero wyżej był znak, że psy muszą być na smyczy – biegał luzem i był przeszczęśliwy. Co najważniejsze – Berek był na spacerze bardzo grzeczny i pilnował się nas wzorowo.

źródło: Internet: Pies Berek; blog o psie rasy Gordon Seter; piesberek.pl

Składnia

pilnować się

KOGO

Data ostatniej modyfikacji: 14.12.2017