UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dyspensować

Chronologizacja

1551, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany lub niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dyspensuję	dyspensujemy
2 os.	dyspensujesz	dyspensujecie
3 os.	dyspensuje	dyspensują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dyspensowałem +(e)m dyspensował	dyspensowałam +(e)m dyspensowała	dyspensowałom +(e)m dyspensowało	dyspensowaliśmy +(e)śmy dyspensowali	dyspensowałyśmy +(e)śmy dyspensowały
2 os.	dyspensowałeś +(e)ś dyspensował	dyspensowałaś +(e)ś dyspensowała	dyspensowałoś +(e)ś dyspensowało	dyspensowaliście +(e)ście dyspensowali	dyspensowałyście +(e)ście dyspensowały
3 os.	dyspensował	dyspensowała	dyspensowało	dyspensowali	dyspensowały

bezosobnik: dyspensowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę dyspensował będę dyspensować	będę dyspensowała będę dyspensować	będę dyspensowało będę dyspensować	będziemy dyspensowali będziemy dyspensować	będziemy dyspensowały będziemy dyspensować
2 os.	będziesz dyspensował będziesz dyspensować	będziesz dyspensowała będziesz dyspensować	będziesz dyspensowało będziesz dyspensować	będziecie dyspensowali będziecie dyspensować	będziecie dyspensowały będziecie dyspensować
3 os.	będzie dyspensował będzie dyspensować	będzie dyspensowała będzie dyspensować	będzie dyspensowało będzie dyspensować	będą dyspensowali będą dyspensować	będą dyspensowały będą dyspensować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dyspensujmy
2 os.	dyspensuj	dyspensujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dyspensowałbym bym dyspensował	dyspensowałabym bym dyspensowała	dyspensowałobym bym dyspensowało	dyspensowalibyśmy byśmy dyspensowali	dyspensowałybyśmy byśmy dyspensowały
2 os.	dyspensowałbyś byś dyspensował	dyspensowałabyś byś dyspensowała	dyspensowałobyś byś dyspensowało	dyspensowalibyście byście dyspensowali	dyspensowałybyście byście dyspensowały
3 os.	dyspensowałby by dyspensował	dyspensowałaby by dyspensowała	dyspensowałoby by dyspensowało	dyspensowaliby by dyspensowali	dyspensowałyby by dyspensowały

bezosobnik: dyspensowano by

bezokolicznik: dyspensować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

dyspensując

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

dyspensowawszy

gerundium: dyspensowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dyspensowanie	dyspensowania
D.	dyspensowania	dyspensowań
C.	dyspensowaniu	dyspensowaniom
B.	dyspensowanie	dyspensowania
N.	dyspensowaniem	dyspensowaniami
Ms.	dyspensowaniu	dyspensowaniach
W.	dyspensowanie	dyspensowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dyspensujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dyspensujący	dyspensujący	dyspensujący	dyspensujące	dyspensująca
D.	dyspensującego	dyspensującego	dyspensującego	dyspensującego	dyspensującej
C.	dyspensującemu	dyspensującemu	dyspensującemu	dyspensującemu	dyspensującej
B.	dyspensującego	dyspensującego	dyspensujący	dyspensujące	dyspensującą
N.	dyspensującym	dyspensującym	dyspensującym	dyspensującym	dyspensującą
Ms.	dyspensującym	dyspensującym	dyspensującym	dyspensującym	dyspensującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dyspensujący	dyspensujący	dyspensujące	dyspensujące
D.	dyspensujących	dyspensujących	dyspensujących	dyspensujących
C.	dyspensującym	dyspensującym	dyspensującym	dyspensującym
B.	dyspensujących	dyspensujących	dyspensujących	dyspensujące
N.	dyspensującymi	dyspensującymi	dyspensującymi	dyspensującymi
Ms.	dyspensujących	dyspensujących	dyspensujących	dyspensujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: dyspensowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dyspensowany	dyspensowany	dyspensowany	dyspensowane	dyspensowana
D.	dyspensowanego	dyspensowanego	dyspensowanego	dyspensowanego	dyspensowanej
C.	dyspensowanemu	dyspensowanemu	dyspensowanemu	dyspensowanemu	dyspensowanej
B.	dyspensowanego	dyspensowanego	dyspensowany	dyspensowane	dyspensowaną
N.	dyspensowanym	dyspensowanym	dyspensowanym	dyspensowanym	dyspensowaną
Ms.	dyspensowanym	dyspensowanym	dyspensowanym	dyspensowanym	dyspensowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dyspensowani	dyspensowani	dyspensowane	dyspensowane
D.	dyspensowanych	dyspensowanych	dyspensowanych	dyspensowanych
C.	dyspensowanym	dyspensowanym	dyspensowanym	dyspensowanym
B.	dyspensowanych	dyspensowanych	dyspensowanych	dyspensowane
N.	dyspensowanymi	dyspensowanymi	dyspensowanymi	dyspensowanymi
Ms.	dyspensowanych	dyspensowanych	dyspensowanych	dyspensowanych

1. wiernych

Definicja

rel.

udzielać dyspensy - zwolnienia z obowiązujących przepisów prawa kościelnego

Wymowa

[dyspęsować] lub [dyspensować]

Pochodzenie

łac. śred. dispensare 'zwalniać; wybaczać'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Cytaty

	Dyspensując wątłych na zdrowiu, papież pokazuje prawdziwą istotę postu. Post nie jest głodzeniem się. źródło: NKJP: Internet
	W sytuacji przeszkody prawnej od niektórych warunków [...] mogą dyspensować również ordynariusze miejsca. Mogą oni zezwalać, aby wierni, którzy ze względu na miejsce zamieszkania nie mogą [...] przystąpić do sakramentalnej spowiedzi lub przyjąć Komunii Świętej, mogli uzyskać odpust zupełny bez sakramentalnej spowiedzi i Komunii eucharystycznej. źródło: NKJP: Kinga Helena Szczurek: Katolicka nauka o czyśćcu i formy niesienia pomocy zmarłym, 2008
	[...] ze względu na brak wyjaśnień ze strony prawodawcy niejasnym jest, czy kapłan rzymskokatolicki może w zakresie wewnętrznym dyspensować katolika obrządku wschodniego ze ślubów prywatnych, ponieważ o ile Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich zezwala każdemu spowiednikowi na udzielenie takiej dyspensy, o tyle jednak nie istnieje analogiczna norma w Kodeksie Prawa Kanonicznego dla Kościoła łacińskiego. źródło: NKJP: Sztuka spowiadania. Poradnik dla księży, 2010
	Przeszkoda [...] to okoliczność, z uwagi na którą prawo naturalne lub pozytywne nie pozwala zawrzeć małżeństwa. Jeśli uznaje się, że pochodzi ona z prawa pozytywnego, można się starać [...] o udzielenie dyspensy. W niektórych przypadkach zastrzega się ją dla biskupa Rzymu, zazwyczaj jednak władzę dyspensowania ma właściwy biskup diecezjalny lub osoba upoważniona już to przez niego, już to z mocy prawa. źródło: NKJP: Wojciech Dajczak, Tomasz Giaro, Franciszek Longchamps de Berier: Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego, 2009

Składnia

dyspensować

KOGO + od CZEGO | z CZEGO

2. od sprzątania

Definicja

książk.

zwalniać z jakichś obowiązków

Wymowa

[dyspęsować] lub [dyspensować]

Pochodzenie

łac. śred. dispensare 'zwalniać; wybaczać'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Wielu księży czuje się dyspensowanych od wyraźnego mówienia czy czytania, ponieważ mają doskonałe mikrofony.

źródło: NKJP: Jan Paulas: Oni nas stworzyli, 2002

A tak już teraz bywa, że rodzice [...] starają się swoim dzieciom stworzyć idealne warunki do nauki, jakby to był istotny cel ich życia. Odciążają je od wszelkich obowiązków, od wszelkich prac, ustępują im na każdym kroku, dyspensują je od całego życia rodzinnego – po to, żeby miały maksymalną ilość godzin na naukę.

źródło: ks. Mieczysław Maliński: Elementarz dla początkujących zaawansowanych i dojrzałych, 2012 (books.google.pl)

Tak więc nie ma nauki tam, gdzie argumentację zastępują dyspensujące od myślenia autorytety, opinie, emocje, ekspresje życzeń, szlachetne apele.

źródło: Marian Nowak, ‎Tomasz Ożóg, ‎Alina Rynio: W trosce o integralne wychowanie, 2003 (books.google.pl)

Składnia

dyspensować

KOGO + od CZEGO

3. leki

Definicja

farm. pot.

będąc farmaceutą, wydawać leki wraz z udzieleniem klientowi odpowiednich informacji na temat tych środków

Wymowa

[dyspęsować] lub [dyspensować]

Pochodzenie

łac. dispensāre 'wydzielać'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Cytaty

Leki w aptece może dyspensować tylko farmaceuta z odpowiednim fachowym wykształceniem, stale podnoszący swoje kwalifikacje.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 89. posiedzenia Senatu RP część 1.3, wersja robocza, 4. kadencja

Rzeczą niedopuszczalną jest, aby technik farmaceutyczny dyspensował leki! Jakie może mieć taki ktoś pojęcie o interakcjach? Tutaj chodzi o bezpieczeństwo społeczeństwa.

źródło: Internet: rynekzdrowia.pl

Dyspensowanie leku wykracza [...] daleko poza jednorazową czynność, którą wykonuje się w aptece, sprzedając dany lek. Farmaceuta dobrze przygotowany merytorycznie powinien roztaczać opiekę nad całym procesem farmakoterapii prowadzonej wobec pacjenta.

źródło: Internet: oil.org.pl

Składnia

dyspensować

Data ostatniej modyfikacji: 09.11.2016