UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kotwica

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Pierwotnie zdrobnienie od st.pol. kotew / kotwa, co z psł. *koty 'kotwica' (nowsza forma mianownika wtórna, od tematu przypadków zależnych, por. dop. *kotъve, bier. *kotъvь; por. krew). Wyraz pierwotnie być może oznaczał 'kocicę', a znaczenie 'kotwica' miałoby być wtórne i wynikać ze skojarzenia łap kotwicy wbijających się np. w dno z zaopatrzonymi w pazury łapami kota.

Definicja

metalowy, ciężki przyrząd o zagiętych ku górze końcach, który, wypuszczony ze statku na łańcuchu, zagłębia się w dno, utrzymując statek w miejscu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Połączenia

  • ciężka, duża; zabytkowa kotwica; żelazne kotwice; kotwica żeglarska; kotwice betonowe
  • kotwica admiralicji; kotwice statków
  • kotwica i lina; kotwice i łańcuchy
  • rzut kotwicą
  • okręt, postój, przystań na kotwicy
  • rzucić kotwicą
  • zejść z kotwicy
  • pływać z kotwicą
  • czekać, zacumować na kotwicy
  • kotwice za burtę

Cytaty

Jeśli podczas postoju na kotwicy kapitan chciał dostać się na ląd, to najszybszym środkiem komunikacji był nasz dziesięciowiosłowy kuter.

źródło: Karol Olgierd Borchardt: Znaczy kapitan, 1960

Jeżeli zarzucona kotwica znajduje się poza największą szerokością statku i stanowi przeszkodę dla innych przepływających statków, wówczas statek powinien być od strony zarzuconej kotwicy oznaczony dodatkowym światłem białym umieszczonym na wysokości 1 m poniżej światła białego.

źródło: Stefan Wysocki: Żeglarstwo śródlądowe, 1969

Dziobem będziemy stali na kotwicach, zwróceni do wyjścia. W razie czego kotwica do góry i jazda z portu.

źródło: Wicenty Z. Milenuszkiewicz: Wybierać kotwicę, 1964

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kotwica
kotwice
D. kotwicy
kotwic
C. kotwicy
kotwicom
B. kotwicę
kotwice
N. kotwicą
kotwicami
Ms. kotwicy
kotwicach
W. kotwico
kotwice

Frazeologizmy

coś zarzuca kotwicę
coś staje na kotwicy
coś zarzuciło kotwicę
coś stanęło na kotwicy
coś stoi na kotwicy
coś zarzuca kotwicę
coś staje na kotwicy
coś zarzuciło kotwicę
coś stanęło na kotwicy
kotwica budżetowa
ktoś podniósł kotwicę
ktoś podnosi kotwicę
ktoś stoi na kotwicy
ktoś zarzuca kotwicę
ktoś zarzucił kotwicę
Data ostatniej modyfikacji: 09.06.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json