UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dyskutować

Chronologizacja

SJPXVII, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

p.-łac. discutere 'badać, rozprawiać'

1. z ojcem

Definicja

uczestniczyć w dyskusji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  omawiać

Połączenia

  • posłowie, uczestnicy, zebrani dyskutują
  • dyskutować kwestię jakąś, problem, sprawę, zagadnienie; projekt, ustawę
  • dyskutować na temat (przyszłości, ustawy, zmian...)
  • dyskutować nad budżetem, nad poprawką, nad projektem, nad sprawozdaniem, nad ustawą; nad możliwością czegoś, nad problemem, nad programem, nad propozycją
  • dyskutować o filozofii, o literaturze, o polityce, o sztuce; o projekcie, o programie
  • dyskutować z matką, z ojcem, z sędzią
  • dyskutować gorąco, namiętnie, ostro, zawzięcie, zażarcie, żywo; szczegółowo; publicznie, szeroko; merytorycznie

Cytaty

Śmiał się i żartował z różnych stereotypów i przedstawiał sytuacje, które mu się przydarzyły, dyskutował z publicznością o całowaniu kobiety w rękę i o przepuszczaniu jej w drzwiach.

źródło: NKJP: Anna Szukalska: Safari w Zespole Szkół nr 2, Czas Ostrzeszowski nr 200710

Przecież w domu nieustannie dyskutowali o jej pracy, o Casanovie, Cagliostrze, literaturze francuskiej, legendzie, osiemnastowiecznej filozofii. Spierali się. Sprowadzał jej książki i ryciny z Francji, z Niemiec.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Siostra, 1996

Można jedynie dyskutować, czy wojna kosmiczna przybierze taką formę, jak opisuje Heinlein; moim zdaniem nie, gdyż zostaną z niej w dużym stopniu wyeliminowani żywi ludzie.

źródło: NKJP: Marek Oramus, „Żołnierze kosmosu” – posłowie, Esensja, 2008-02

Włodarze gmin powiatu oświęcimskiego dyskutowali z przedstawicielami starostwa nad inwestycjami, jakie w pierwszej kolejności powinny być przeprowadzone na powiatowych traktach.

źródło: NKJP: Rafał LOREK: Razem można więcej, Gazeta Krakowska, 2003-04-09

Następnego dnia Latokowa spotkała Pająkowskich przed sejmikiem. „Czy wy, ludzie, nie macie Boga w sercu?”, spytała. „Milczeć, nie dyskutować!”, warknął Pająkowski i to była cała jego odpowiedź.

źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Nie zabijać pająków, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dyskutuję
dyskutujemy
2 os. dyskutujesz
dyskutujecie
3 os. dyskutuje
dyskutują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dyskutowałem
+(e)m dyskutował
dyskutowałam
+(e)m dyskutowała
dyskutowałom
+(e)m dyskutowało
dyskutowaliśmy
+(e)śmy dyskutowali
dyskutowałyśmy
+(e)śmy dyskutowały
2 os. dyskutowałeś
+(e)ś dyskutował
dyskutowałaś
+(e)ś dyskutowała
dyskutowałoś
+(e)ś dyskutowało
dyskutowaliście
+(e)ście dyskutowali
dyskutowałyście
+(e)ście dyskutowały
3 os. dyskutował
dyskutowała
dyskutowało
dyskutowali
dyskutowały

bezosobnik: dyskutowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dyskutował
będę dyskutować
będę dyskutowała
będę dyskutować
będę dyskutowało
będę dyskutować
będziemy dyskutowali
będziemy dyskutować
będziemy dyskutowały
będziemy dyskutować
2 os. będziesz dyskutował
będziesz dyskutować
będziesz dyskutowała
będziesz dyskutować
będziesz dyskutowało
będziesz dyskutować
będziecie dyskutowali
będziecie dyskutować
będziecie dyskutowały
będziecie dyskutować
3 os. będzie dyskutował
będzie dyskutować
będzie dyskutowała
będzie dyskutować
będzie dyskutowało
będzie dyskutować
będą dyskutowali
będą dyskutować
będą dyskutowały
będą dyskutować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dyskutujmy
2 os. dyskutuj
dyskutujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dyskutowałbym
bym dyskutował
dyskutowałabym
bym dyskutowała
dyskutowałobym
bym dyskutowało
dyskutowalibyśmy
byśmy dyskutowali
dyskutowałybyśmy
byśmy dyskutowały
2 os. dyskutowałbyś
byś dyskutował
dyskutowałabyś
byś dyskutowała
dyskutowałobyś
byś dyskutowało
dyskutowalibyście
byście dyskutowali
dyskutowałybyście
byście dyskutowały
3 os. dyskutowałby
by dyskutował
dyskutowałaby
by dyskutowała
dyskutowałoby
by dyskutowało
dyskutowaliby
by dyskutowali
dyskutowałyby
by dyskutowały

bezosobnik: dyskutowano by

bezokolicznik: dyskutować

imiesłów przysłówkowy współczesny: dyskutując

gerundium: dyskutowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dyskutowanie
dyskutowania
D. dyskutowania
dyskutowań
C. dyskutowaniu
dyskutowaniom
B. dyskutowanie
dyskutowania
N. dyskutowaniem
dyskutowaniami
Ms. dyskutowaniu
dyskutowaniach
W. dyskutowanie
dyskutowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dyskutujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dyskutujący
dyskutujący
dyskutujący
dyskutujące
dyskutująca
D. dyskutującego
dyskutującego
dyskutującego
dyskutującego
dyskutującej
C. dyskutującemu
dyskutującemu
dyskutującemu
dyskutującemu
dyskutującej
B. dyskutującego
dyskutującego
dyskutujący
dyskutujące
dyskutującą
N. dyskutującym
dyskutującym
dyskutującym
dyskutującym
dyskutującą
Ms. dyskutującym
dyskutującym
dyskutującym
dyskutującym
dyskutującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dyskutujący
dyskutujący
dyskutujące
dyskutujące
D. dyskutujących
dyskutujących
dyskutujących
dyskutujących
C. dyskutującym
dyskutującym
dyskutującym
dyskutującym
B. dyskutujących
dyskutujących
dyskutujących
dyskutujące
N. dyskutującymi
dyskutującymi
dyskutującymi
dyskutującymi
Ms. dyskutujących
dyskutujących
dyskutujących
dyskutujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: dyskutowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dyskutowany
dyskutowany
dyskutowany
dyskutowane
dyskutowana
D. dyskutowanego
dyskutowanego
dyskutowanego
dyskutowanego
dyskutowanej
C. dyskutowanemu
dyskutowanemu
dyskutowanemu
dyskutowanemu
dyskutowanej
B. dyskutowanego
dyskutowanego
dyskutowany
dyskutowane
dyskutowaną
N. dyskutowanym
dyskutowanym
dyskutowanym
dyskutowanym
dyskutowaną
Ms. dyskutowanym
dyskutowanym
dyskutowanym
dyskutowanym
dyskutowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dyskutowani
dyskutowani
dyskutowane
dyskutowane
D. dyskutowanych
dyskutowanych
dyskutowanych
dyskutowanych
C. dyskutowanym
dyskutowanym
dyskutowanym
dyskutowanym
B. dyskutowanych
dyskutowanych
dyskutowanych
dyskutowane
N. dyskutowanymi
dyskutowanymi
dyskutowanymi
dyskutowanymi
Ms. dyskutowanych
dyskutowanych
dyskutowanych
dyskutowanych

Składnia

Rzosobowy + dyskutować +
z KIM + o CZYM
Rzpl + dyskutować +
o CZYM
Rzosobowy + dyskutować +
z KIM + nad CZYM
Rzpl + dyskutować +
nad CZYM
Rzosobowy + dyskutować +
z KIM + ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Rzpl + dyskutować +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Rzosobowy + dyskutować +
CO + (z KIM)

2. z tezą

Definicja

nie zgadzać się ze wskazaną tezą, teorią lub danym poglądem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • dyskutować z argumentami, z faktami, z programem, z tezą, z założeniami
  • trudno dyskutować
  • z czymś można dyskutować

Cytaty

- Piłsudski szpiegiem niemieckim i japońskim, Beck hitlerowskim, pewnie był jeszcze Dmowski jako agent Rosji, a wszystko to podane jak aksjomaty, z którymi nie sposób dyskutować. Można tylko przyjąć lub odrzucić, a odrzucić bez czytania taką summę oszczerczą?

źródło: NKJP: Marcin Wroński: Officium Secretum : pies pański, 2010

Nikt nie dyskutuje z przekonaniem, że sport daje zdrowie. Tak samo trudno zaprzeczyć, iż nie zawsze sportowe przyjemności kończą się zdrowiem.

źródło: NKJP: D: Zima daje w kość, Gazeta Poznańska, 2004-12-11

[...] zawodnicy myślą o awansie. I dodają, że w żadnym razie nie na siłę, bez sztucznych podpórek, zwycięstw po trupach, mierzenia sił na zamiary. Można dyskutować z takim punktem widzenia, aliści nie wolno nie dostrzegać w nim elementu zdrowego rozsądku.

źródło: NKJP: Ryszard Niemiec: Klasa klasy B, Gazeta Krakowska, 2006-06-08

Z wyrokiem Trybunału nie będziemy dyskutować.

źródło: NKJP: Wojciech Harpula: Koniec z pokrzywdzonymi, Gazeta Krakowska, 2005-10-29

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dyskutuję
dyskutujemy
2 os. dyskutujesz
dyskutujecie
3 os. dyskutuje
dyskutują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dyskutowałem
+(e)m dyskutował
dyskutowałam
+(e)m dyskutowała
dyskutowałom
+(e)m dyskutowało
dyskutowaliśmy
+(e)śmy dyskutowali
dyskutowałyśmy
+(e)śmy dyskutowały
2 os. dyskutowałeś
+(e)ś dyskutował
dyskutowałaś
+(e)ś dyskutowała
dyskutowałoś
+(e)ś dyskutowało
dyskutowaliście
+(e)ście dyskutowali
dyskutowałyście
+(e)ście dyskutowały
3 os. dyskutował
dyskutowała
dyskutowało
dyskutowali
dyskutowały

bezosobnik: dyskutowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dyskutował
będę dyskutować
będę dyskutowała
będę dyskutować
będę dyskutowało
będę dyskutować
będziemy dyskutowali
będziemy dyskutować
będziemy dyskutowały
będziemy dyskutować
2 os. będziesz dyskutował
będziesz dyskutować
będziesz dyskutowała
będziesz dyskutować
będziesz dyskutowało
będziesz dyskutować
będziecie dyskutowali
będziecie dyskutować
będziecie dyskutowały
będziecie dyskutować
3 os. będzie dyskutował
będzie dyskutować
będzie dyskutowała
będzie dyskutować
będzie dyskutowało
będzie dyskutować
będą dyskutowali
będą dyskutować
będą dyskutowały
będą dyskutować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dyskutujmy
2 os. dyskutuj
dyskutujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dyskutowałbym
bym dyskutował
dyskutowałabym
bym dyskutowała
dyskutowałobym
bym dyskutowało
dyskutowalibyśmy
byśmy dyskutowali
dyskutowałybyśmy
byśmy dyskutowały
2 os. dyskutowałbyś
byś dyskutował
dyskutowałabyś
byś dyskutowała
dyskutowałobyś
byś dyskutowało
dyskutowalibyście
byście dyskutowali
dyskutowałybyście
byście dyskutowały
3 os. dyskutowałby
by dyskutował
dyskutowałaby
by dyskutowała
dyskutowałoby
by dyskutowało
dyskutowaliby
by dyskutowali
dyskutowałyby
by dyskutowały

bezosobnik: dyskutowano by

bezokolicznik: dyskutować

imiesłów przysłówkowy współczesny: dyskutując

gerundium: dyskutowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dyskutowanie
dyskutowania
D. dyskutowania
dyskutowań
C. dyskutowaniu
dyskutowaniom
B. dyskutowanie
dyskutowania
N. dyskutowaniem
dyskutowaniami
Ms. dyskutowaniu
dyskutowaniach
W. dyskutowanie
dyskutowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dyskutujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dyskutujący
dyskutujący
dyskutujący
dyskutujące
dyskutująca
D. dyskutującego
dyskutującego
dyskutującego
dyskutującego
dyskutującej
C. dyskutującemu
dyskutującemu
dyskutującemu
dyskutującemu
dyskutującej
B. dyskutującego
dyskutującego
dyskutujący
dyskutujące
dyskutującą
N. dyskutującym
dyskutującym
dyskutującym
dyskutującym
dyskutującą
Ms. dyskutującym
dyskutującym
dyskutującym
dyskutującym
dyskutującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dyskutujący
dyskutujący
dyskutujące
dyskutujące
D. dyskutujących
dyskutujących
dyskutujących
dyskutujących
C. dyskutującym
dyskutującym
dyskutującym
dyskutującym
B. dyskutujących
dyskutujących
dyskutujących
dyskutujące
N. dyskutującymi
dyskutującymi
dyskutującymi
dyskutującymi
Ms. dyskutujących
dyskutujących
dyskutujących
dyskutujących

Składnia

Rzosobowy + dyskutować +
z CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 21.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json