UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

borować

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
W postaci imiesłowu biernego: berowan

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. boruję
borujemy
2 os. borujesz
borujecie
3 os. boruje
borują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. borowałem
+(e)m borował
borowałam
+(e)m borowała
borowałom
+(e)m borowało
borowaliśmy
+(e)śmy borowali
borowałyśmy
+(e)śmy borowały
2 os. borowałeś
+(e)ś borował
borowałaś
+(e)ś borowała
borowałoś
+(e)ś borowało
borowaliście
+(e)ście borowali
borowałyście
+(e)ście borowały
3 os. borował
borowała
borowało
borowali
borowały

bezosobnik: borowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę borował
będę borować
będę borowała
będę borować
będę borowało
będę borować
będziemy borowali
będziemy borować
będziemy borowały
będziemy borować
2 os. będziesz borował
będziesz borować
będziesz borowała
będziesz borować
będziesz borowało
będziesz borować
będziecie borowali
będziecie borować
będziecie borowały
będziecie borować
3 os. będzie borował
będzie borować
będzie borowała
będzie borować
będzie borowało
będzie borować
będą borowali
będą borować
będą borowały
będą borować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. borujmy
2 os. boruj
borujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. borowałbym
bym borował
borowałabym
bym borowała
borowałobym
bym borowało
borowalibyśmy
byśmy borowali
borowałybyśmy
byśmy borowały
2 os. borowałbyś
byś borował
borowałabyś
byś borowała
borowałobyś
byś borowało
borowalibyście
byście borowali
borowałybyście
byście borowały
3 os. borowałby
by borował
borowałaby
by borowała
borowałoby
by borowało
borowaliby
by borowali
borowałyby
by borowały

bezosobnik: borowano by

bezokolicznik: borować

imiesłów przysłówkowy współczesny: borując

gerundium: borowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. borowanie
borowania
D. borowania
borowań
C. borowaniu
borowaniom
B. borowanie
borowania
N. borowaniem
borowaniami
Ms. borowaniu
borowaniach
W. borowanie
borowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: borujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. borujący
borujący
borujący
borujące
borująca
D. borującego
borującego
borującego
borującego
borującej
C. borującemu
borującemu
borującemu
borującemu
borującej
B. borującego
borującego
borujący
borujące
borującą
N. borującym
borującym
borującym
borującym
borującą
Ms. borującym
borującym
borującym
borującym
borującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. borujący
borujący
borujące
borujące
D. borujących
borujących
borujących
borujących
C. borującym
borującym
borującym
borującym
B. borujących
borujących
borujących
borujące
N. borującymi
borującymi
borującymi
borującymi
Ms. borujących
borujących
borujących
borujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: borowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. borowany
borowany
borowany
borowane
borowana
D. borowanego
borowanego
borowanego
borowanego
borowanej
C. borowanemu
borowanemu
borowanemu
borowanemu
borowanej
B. borowanego
borowanego
borowany
borowane
borowaną
N. borowanym
borowanym
borowanym
borowanym
borowaną
Ms. borowanym
borowanym
borowanym
borowanym
borowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. borowani
borowani
borowane
borowane
D. borowanych
borowanych
borowanych
borowanych
C. borowanym
borowanym
borowanym
borowanym
B. borowanych
borowanych
borowanych
borowane
N. borowanymi
borowanymi
borowanymi
borowanymi
Ms. borowanych
borowanych
borowanych
borowanych

Pochodzenie

niem. bohren 'borować, świdrować'

1. ząb

Definicja

usuwać próchnicę lub plombę z zęba za pomocą specjalnego wiertła dentystycznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  leczyć

Cytaty

Zanim zacznę borować, uśpię pana. Nie będzie pan czuł najmniejszego bólu. Kiedy pan się obudzi, będzie już po wszystkim.

źródło: NKJP: Ludwik Jerzy Kern: Ferdynand Wspaniały, 1963

[...] dentysta nadmuchuje i wręcza dzieciom baloniki z namalowanym uśmiechem [...], a do tego pozwala im siedzieć na kolanach mamy. No i nie boruje zębów, tylko „wypłukuje robaczka”.

źródło: NKJP: Internet

Nawet kiedy doktor borował jej zęby, myślała o zabawie w tym miejscu, o dotykaniu chłodnych narzędzi i w ogóle się nie bała.

źródło: NKJP: Inga Iwasiów: Bambino, 2008

Z nowego preparatu ucieszą się przede wszystkim dzieci. One zwykle najbardziej boją się wizyt u dentysty i nie potrafią wytrzymać w bezruchu. U nich też zapewne najłatwiej będzie prawie całkowicie wyeliminować borowanie - zwykle przecież nie mają jeszcze żadnych starych plomb, które trzeba by było usuwać wiertłem.

źródło: NKJP: Małgorzata T. Załoga: Żel na ząb, Gazeta Wyborcza, 1999-04-10

Składnia

bez ograniczeń + borować +
CO

2. dziurę

Definicja

książk. 
wiercić - wykonywać w czymś otwór

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wiercić

Cytaty

Jesuiter dostał plan techniczny, jak i gdzie borować otwory w murach [...]. Plan opracował i obliczył najlepszy saper w moim krakowskim sztabie.

źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977

Wszędzie - usterki i braki. Raz po raz trzeba odrywać już przybite pokrywy, rozkopywać zasypane już rowy, otynkowane już ściany pruć sztamajzą i borować świdrami.

źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: Archipelag Gułag, 1977

Włamywacz borował właśnie drugi otwór.

źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002

Smirnyj borował dziury w lodzie [...].

źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Wilczy notes, 2007

[...] pogłębiarki borują dziury w dnie zatoki zamiast wybierać piasek na podejściach do małych portów Zatoki Puckiej.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Oddalający się półwysep, Gazeta Wyborcza, 1992-08-19

Składnia

bez ograniczeń + borować +
CO + (w CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 22.01.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json