UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

małpi

Chronologizacja

1534, SPXVI

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. małpi
małpi
małpi
małpie
małpia
D. małpiego
małpiego
małpiego
małpiego
małpiej
C. małpiemu
małpiemu
małpiemu
małpiemu
małpiej
B. małpiego
małpiego
małpi
małpie
małpią
N. małpim
małpim
małpim
małpim
małpią
Ms. małpim
małpim
małpim
małpim
małpiej
W. małpi
małpi
małpi
małpie
małpia
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. małpi
małpi
małpie
małpie
D. małpich
małpich
małpich
małpich
C. małpim
małpim
małpim
małpim
B. małpich
małpich
małpich
małpie
N. małpimi
małpimi
małpimi
małpimi
Ms. małpich
małpich
małpich
małpich
W. małpi
małpi
małpie
małpie

Pochodzenie

Zob. małpa

1. związany z małpą

Definicja

związany z małpą

Cytaty

1.a ogon

Definicja

będący częścią ciała małpy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt inne zwierzęta lądowe

Połączenia

  • małpia skóra; małpie futro, mięso

Cytaty

W różnych pismach przewijało się takie zdjęcie papieża: siedzi na bębnie obitym lamparcią skórą, w pióropuszu na głowie i w pelerynie z małpich skór, w jednej ręce trzyma tarczę, w drugiej oszczep. I podpis: „Ojciec Święty otrzymał w darze koziołka i oznaki godności wodza szczepu Masajów”.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Niemiecki taniec, 2009

Razem z Sarą wpadłam do czarnej szafy ojca, między jego garnitury, palta, pelisę i kurtkę podbitą małpim futrem.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

W Afryce leżące na straganach pod gołym niebem małpie mięso jest czarne od siadających na nim much.

źródło: NKJP: Marcin Rotkiewicz: Tajemnica bolimuszki, Polityka, 2002-09-14

1.b wódz

Definicja

związany z życiem i rozwojem małp jako gatunku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt inne zwierzęta lądowe

Połączenia

  • małpi noworodek, przodek, wódz; małpia społeczność; małpie stado

Cytaty

Na placu boju pozostał małpi wódz i trzeba było widzieć, jak się napuszył i jakim władczym wzrokiem toczył po innych pawianach.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Nowa przygoda: Gwinea, 1962

Jak napisał jeden z krytyków, siłą przedstawienia jest pokazanie zachowań małpiej zbiorowości, której świat przenika się ze światem ludzi.

źródło: NKJP: W wielkiej klatce, Dziennik Polski, 2003-10-24

Trzymane w niewoli i częstowane napojami wyskokowymi łatwo się uzależniają. [...] O dziwo, też nie częstują dzieci. Jednak małpia młodzież jest podobna do ludzkiej i, jeśli tylko ma okazję, kradnie zakazane owoce.

źródło: NKJP: Dorota Sumińska: Zalane w trąbę, Polityka, 2009-03-28

2. wygląd

Definicja

przypominający wyglądem małpę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Połączenia

  • małpi uśmiech, wygląd; małpia twarz

Cytaty

Drobna, nieco małpia twarz, usiana ledwo widocznymi zmarszczkami.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007

Dziewczyna na oko dwudziestoletnia miała na głowie srebrną koronę i z jej twarzy nie schodził szeroki, małpi uśmiech.

źródło: NKJP: Anna E. Kamieniecka: Dziewczyna z Buenos, 2005

Agnieszka zachichotała, Olszan zrobił małpią minę i zaczął cmokać.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

[...] kudłaty drab o karykaturalnie wysuniętej dolnej szczęce i długich, małpich ramionach ryczał w pięknym gardłowym dialekcie kyóngsang, najpospolitszym dla nadmorskich regionów Ulsan.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

3. spryt

Definicja

uważany za charakterystyczny dla zachowania małpy - zwierzęcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt inne zwierzęta lądowe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Połączenia

  • małpi spryt, wrzask; małpia złośliwość, zręczność, zwinność; małpie obyczaje, ruchy

Cytaty

Tuż obok Johann zabawiał się beztrosko, wrzucając do wody kamień i chwytając go z małpią zręcznością za każdym razem, zanim ten zdążył osiąść na mulistym dnie.

źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007

Przeobrażał się w wulkan energii, obdarzony tygrysią siłą, małpim sprytem i lisią przebiegłością.

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Prowincja, 2002

Kazik wpadł w jakiś małpi humor, zaczął się potwornie śmiać.

źródło: NKJP: Marek Kochan: Ballada o dobrym dresiarzu, 2005

Pan Bolesław kiwnął głową, wygarnął trzy sztuki i szybkim małpim ruchem schował do kieszeni.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008

Frazeologizmy

ktoś dostaje małpiego rozumu
ktoś dostał małpiego rozumu
małpi gaj
psie figle
małpie figle
Data ostatniej modyfikacji: 30.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json