UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pyknąć

Chronologizacja

1856, Dziennik Literacki, books.google.pl

Pochodzenie

Zob. pykać

1. fajkę

Definicja

podczas palenia fajki wypuścić z ust dym, wydając wargami charakterystyczny krótki odgłos

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

Sławek długo zapalał fajkę i ta procedura na moment pochłonęła uwagę nas wszystkich trojga. Pyknął kilka razy, otoczył się wonnym obłokiem
[...].

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy,2003

Edek wprawnie umocował w lufce zmiętą połówkę sporta, podpalił i kilka razy pyknął.

źródło: NKJP: Robert Urbański, Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009

Wypij zieloną herbatę, zagraj w chińczyka, pyknij sobie z fajeczki.

źródło: NKJP: Jakub Ciećkiewicz: Horoskop, Dziennik Polski, 2005-02-09

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pyknę
pykniemy
2 os. pykniesz
pykniecie
3 os. pyknie
pykną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pyknąłem
+(e)m pyknął
pyknęłam
+(e)m pyknęła
pyknęłom
+(e)m pyknęło
pyknęliśmy
+(e)śmy pyknęli
pyknęłyśmy
+(e)śmy pyknęły
2 os. pyknąłeś
+(e)ś pyknął
pyknęłaś
+(e)ś pyknęła
pyknęłoś
+(e)ś pyknęło
pyknęliście
+(e)ście pyknęli
pyknęłyście
+(e)ście pyknęły
3 os. pyknął
pyknęła
pyknęło
pyknęli
pyknęły

bezosobnik: pyknięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pyknijmy
2 os. pyknij
pyknijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pyknąłbym
bym pyknął
pyknęłabym
bym pyknęła
pyknęłobym
bym pyknęło
pyknęlibyśmy
byśmy pyknęli
pyknęłybyśmy
byśmy pyknęły
2 os. pyknąłbyś
byś pyknął
pyknęłabyś
byś pyknęła
pyknęłobyś
byś pyknęło
pyknęlibyście
byście pyknęli
pyknęłybyście
byście pyknęły
3 os. pyknąłby
by pyknął
pyknęłaby
by pyknęła
pyknęłoby
by pyknęło
pyknęliby
by pyknęli
pyknęłyby
by pyknęły

bezosobnik: pyknięto by

bezokolicznik: pyknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: pyknąwszy

gerundium: pyknięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pyknięcie
pyknięcia
D. pyknięcia
pyknięć
C. pyknięciu
pyknięciom
B. pyknięcie
pyknięcia
N. pyknięciem
pyknięciami
Ms. pyknięciu
pyknięciach
W. pyknięcie
pyknięcia

odpowiednik aspektowy: pykać

Składnia

bez ograniczeń + pyknąć +
(z CZEGO)

2. o piecu

Definicja

książk. 
wydać niezbyt głośny, krótki, urwany odgłos, przypominający odgłos pykania z fajki

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

Płomień pyknął parokrotnie i zgasł, zostawiając opieszałą smużkę dymu.

źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: Krąg pierwszy, 1996

Auto pyknęło zamkiem centralnym. Pan, zanim siadł za kierownicą, rzucił od niechcenia: – Drobna zmiana planów.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007

Dźwięk szkła i pyknięcie otwieranej butelki szampana. Wyjmowana z wiaderka butelka lubieżnie ociera się o kawałki lodu.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem (Francja 1940-1944), 1957

Potem na powierzchni wody pojawiło się parę bąbelków powietrza, które pękały z lekkim pyknięciem.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pyknę
pykniemy
2 os. pykniesz
pykniecie
3 os. pyknie
pykną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pyknąłem
+(e)m pyknął
pyknęłam
+(e)m pyknęła
pyknęłom
+(e)m pyknęło
pyknęliśmy
+(e)śmy pyknęli
pyknęłyśmy
+(e)śmy pyknęły
2 os. pyknąłeś
+(e)ś pyknął
pyknęłaś
+(e)ś pyknęła
pyknęłoś
+(e)ś pyknęło
pyknęliście
+(e)ście pyknęli
pyknęłyście
+(e)ście pyknęły
3 os. pyknął
pyknęła
pyknęło
pyknęli
pyknęły

bezosobnik: pyknięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pyknijmy
2 os. pyknij
pyknijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pyknąłbym
bym pyknął
pyknęłabym
bym pyknęła
pyknęłobym
bym pyknęło
pyknęlibyśmy
byśmy pyknęli
pyknęłybyśmy
byśmy pyknęły
2 os. pyknąłbyś
byś pyknął
pyknęłabyś
byś pyknęła
pyknęłobyś
byś pyknęło
pyknęlibyście
byście pyknęli
pyknęłybyście
byście pyknęły
3 os. pyknąłby
by pyknął
pyknęłaby
by pyknęła
pyknęłoby
by pyknęło
pyknęliby
by pyknęli
pyknęłyby
by pyknęły

bezosobnik: pyknięto by

bezokolicznik: pyknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: pyknąwszy

gerundium: pyknięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pyknięcie
pyknięcia
D. pyknięcia
pyknięć
C. pyknięciu
pyknięciom
B. pyknięcie
pyknięcia
N. pyknięciem
pyknięciami
Ms. pyknięciu
pyknięciach
W. pyknięcie
pyknięcia

odpowiednik aspektowy: pykać

3. w hokeja

Definicja

pot. 
zagrać w coś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zagrać

Cytaty

[...] pykniemy partyjkę szachów w necie?

źródło: NKJP: Internet

[...] dość mało czasu spędzam przed monitorem, a jak mam chwilę, to chcę sobie w coś pyknąć.

źródło: NKJP: Internet

[...] można wynająć halę sportową [...] i raz w tygodniu pyknąć w nogę, kosza czy siatkę (szczypiornistów chyba jednak brak wśród nas...). Potrzeba przynajmniej z 10 osób.

źródło: Internet: rozbiegany.blox.pl

Pyknąłem sobie z ojcem w skrable i pobiłem dwa życiowe rekordy [...].

źródło: Internet: wykop.pl

[...] lubi sobie czasem pyknąć w gierkę na swoim komputerze osobistym.

źródło: Internet: facebook.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pyknę
pykniemy
2 os. pykniesz
pykniecie
3 os. pyknie
pykną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pyknąłem
+(e)m pyknął
pyknęłam
+(e)m pyknęła
pyknęłom
+(e)m pyknęło
pyknęliśmy
+(e)śmy pyknęli
pyknęłyśmy
+(e)śmy pyknęły
2 os. pyknąłeś
+(e)ś pyknął
pyknęłaś
+(e)ś pyknęła
pyknęłoś
+(e)ś pyknęło
pyknęliście
+(e)ście pyknęli
pyknęłyście
+(e)ście pyknęły
3 os. pyknął
pyknęła
pyknęło
pyknęli
pyknęły

bezosobnik: pyknięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pyknijmy
2 os. pyknij
pyknijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pyknąłbym
bym pyknął
pyknęłabym
bym pyknęła
pyknęłobym
bym pyknęło
pyknęlibyśmy
byśmy pyknęli
pyknęłybyśmy
byśmy pyknęły
2 os. pyknąłbyś
byś pyknął
pyknęłabyś
byś pyknęła
pyknęłobyś
byś pyknęło
pyknęlibyście
byście pyknęli
pyknęłybyście
byście pyknęły
3 os. pyknąłby
by pyknął
pyknęłaby
by pyknęła
pyknęłoby
by pyknęło
pyknęliby
by pyknęli
pyknęłyby
by pyknęły

bezosobnik: pyknięto by

bezokolicznik: pyknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: pyknąwszy

gerundium: pyknięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pyknięcie
pyknięcia
D. pyknięcia
pyknięć
C. pyknięciu
pyknięciom
B. pyknięcie
pyknięcia
N. pyknięciem
pyknięciami
Ms. pyknięciu
pyknięciach
W. pyknięcie
pyknięcia

odpowiednik aspektowy: pykać

Składnia

bez ograniczeń + pyknąć +
(w CO) + (na CZYM)

4. fotkę

Definicja

pot. 
używane jako ekspresywny zastępnik czasownika zrobić i innych czasowników

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny hobby i zainteresowania

Relacje znaczeniowe

synonimy:  strzelić

Połączenia

  • pyknąć fotkę, kawkę, maila, piosenkę, piwko

Cytaty

Autorski krążek rejestrowałem, robiąc przerwy potrzebne pracującej na dachu ekipie remontowej do przybicia kolejnej deski. A potem prosiłem: Panowie, przestańcie stukać, to pyknę kolejną piosenkę. Efekt owej prowizorki do dziś sprzedają w muzycznych sklepach i zdaniem wielu da się słuchać.

źródło: NKJP: Mój „Dzienniczek Polski”, Dziennik Polski, 2003-04-11

Przyjść do domu, wziąć gazetkę, pyknąć filmik, pyknąć necik, pyknąć piweczko [...].

źródło: NKJP: Internet

Czasami lubię sobie pyknąć kawkę z mleczkiem.

źródło: NKJP: Internet

Mówił: „Tylko pyknę zdjęcie ” i wszyscy czekali 10 minut, aż się wypakuje, dobierze obiektyw, ustawi, zrobi i spakuje z powrotem.

źródło: NKJP: Internet

Proponuję pyknąć małego maila do autorów [...].

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pyknę
pykniemy
2 os. pykniesz
pykniecie
3 os. pyknie
pykną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pyknąłem
+(e)m pyknął
pyknęłam
+(e)m pyknęła
pyknęłom
+(e)m pyknęło
pyknęliśmy
+(e)śmy pyknęli
pyknęłyśmy
+(e)śmy pyknęły
2 os. pyknąłeś
+(e)ś pyknął
pyknęłaś
+(e)ś pyknęła
pyknęłoś
+(e)ś pyknęło
pyknęliście
+(e)ście pyknęli
pyknęłyście
+(e)ście pyknęły
3 os. pyknął
pyknęła
pyknęło
pyknęli
pyknęły

bezosobnik: pyknięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pyknijmy
2 os. pyknij
pyknijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pyknąłbym
bym pyknął
pyknęłabym
bym pyknęła
pyknęłobym
bym pyknęło
pyknęlibyśmy
byśmy pyknęli
pyknęłybyśmy
byśmy pyknęły
2 os. pyknąłbyś
byś pyknął
pyknęłabyś
byś pyknęła
pyknęłobyś
byś pyknęło
pyknęlibyście
byście pyknęli
pyknęłybyście
byście pyknęły
3 os. pyknąłby
by pyknął
pyknęłaby
by pyknęła
pyknęłoby
by pyknęło
pyknęliby
by pyknęli
pyknęłyby
by pyknęły

bezosobnik: pyknięto by

bezokolicznik: pyknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: pyknąwszy

gerundium: pyknięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pyknięcie
pyknięcia
D. pyknięcia
pyknięć
C. pyknięciu
pyknięciom
B. pyknięcie
pyknięcia
N. pyknięciem
pyknięciami
Ms. pyknięciu
pyknięciach
W. pyknięcie
pyknięcia

odpowiednik aspektowy: pykać

Składnia

bez ograniczeń + pyknąć +
CO

5. coś nie pykło

Definicja

pot.  żart. 
zakończyć się zgodnie z oczekiwaniami

Noty o użyciu

Zwykle używane z przeczeniem.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • kariera (nie) pykła; coś nie pykło

Cytaty

Dzień, który jest w stanie zdefiniować całą przyszłą karierę. Piętnaście lat temu udało się takiemu jednemu i ta kariera naprawdę mu pykła

źródło: Internet: facebook.com/keepthebeat88

Sprzedaż płyty totalnie nie pykła. Na szczęście jestem w takiej sytuacji życiowej, że mogłem sobie pozwolić na taki, powiedzmy, ambitny i średnio odebrany przez publikę projekt.

źródło: Internet: redbull.com/pl-pl/sir-mich-wprowadzilismy-do-krajowego-hip-hopu-powiew-swiezosci

Ja z tej płytki [...] bałbym się wyciągać tylko ten główny procesor, spore ryzyko że coś by nie pykło, to już jest delikatna robota.

źródło: Internet: astraklub.pl

O tym awansie słyszę już od kilku sezonów i zawsze coś nie pyknie i tak będzie w tym sezonie.

źródło: Internet: port.moja-ostroleka.pl

4 tygodnie temu twórcy ogłosili, że projekt nie pyknął i nie będą go dalej rozwijać,

źródło: Internet: tradingview.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
3 os. pyknie
pykną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. pyknął
pyknęła
pyknęło
pyknęły

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. pyknąłby
by pyknął
pyknęłaby
by pyknęła
pyknęłoby
by pyknęło
pyknęliby
by pyknęli
pyknęłyby
by pyknęły

bezokolicznik: pyknąć

Inne uwagi

W czasie przeszłym i trybie rozkazującym zwykle są używane formy bez przyrostka -ną-, np. pykła, pykło; pykły.

Data ostatniej modyfikacji: 01.08.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json