UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

skruszać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp
Inne znaczenie: 'wzbudzać żal, wywoływać skruchę'

Pochodzenie

Zob. kruszyć

1. pieczęć

Definicja

uszkadzać, łamiąc w wielu miejscach lub odrywając małe kawałki

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  drobić, kruszyć, rozkruszać
hiperonimy:  rozdrabniać

Cytaty

Maseczkę nakładamy na twarz i szyję, a następnie po 20 minutach od nałożenia skruszamy ją palcami, a twarz zmywamy ciepłą wodą.

źródło: NKJP: Internet

Moksa to zioła chińskie z rodziny chryzantem. Ich liście zbiera się w okresie letnim, suszy naturalnie na słońcu, a następnie skrusza i rozciera w drewnianym moździerzu i formuje w kształcie cygara.

źródło: Internet: willadana.pl

Do połowy ciepłego mleka skruszam drożdże, rozrabiam z łyżką mąki, czubatą łyżką cukru i pozostawiam do wyrośnięcia na 15 minut.

źródło: Internet: olgasmile.com

Mrozy zimą skruszają uszczelki, wilgoć przyspiesza korozję [...].

źródło: Internet: vikersonn.eu

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skruszam
skruszamy
2 os. skruszasz
skruszacie
3 os. skrusza
skruszają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skruszałem
+(e)m skruszał
skruszałam
+(e)m skruszała
skruszałom
+(e)m skruszało
skruszaliśmy
+(e)śmy skruszali
skruszałyśmy
+(e)śmy skruszały
2 os. skruszałeś
+(e)ś skruszał
skruszałaś
+(e)ś skruszała
skruszałoś
+(e)ś skruszało
skruszaliście
+(e)ście skruszali
skruszałyście
+(e)ście skruszały
3 os. skruszał
skruszała
skruszało
skruszali
skruszały

bezosobnik: skruszano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę skruszał
będę skruszać
będę skruszała
będę skruszać
będę skruszało
będę skruszać
będziemy skruszali
będziemy skruszać
będziemy skruszały
będziemy skruszać
2 os. będziesz skruszał
będziesz skruszać
będziesz skruszała
będziesz skruszać
będziesz skruszało
będziesz skruszać
będziecie skruszali
będziecie skruszać
będziecie skruszały
będziecie skruszać
3 os. będzie skruszał
będzie skruszać
będzie skruszała
będzie skruszać
będzie skruszało
będzie skruszać
będą skruszali
będą skruszać
będą skruszały
będą skruszać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skruszajmy
2 os. skruszaj
skruszajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skruszałbym
bym skruszał
skruszałabym
bym skruszała
skruszałobym
bym skruszało
skruszalibyśmy
byśmy skruszali
skruszałybyśmy
byśmy skruszały
2 os. skruszałbyś
byś skruszał
skruszałabyś
byś skruszała
skruszałobyś
byś skruszało
skruszalibyście
byście skruszali
skruszałybyście
byście skruszały
3 os. skruszałby
by skruszał
skruszałaby
by skruszała
skruszałoby
by skruszało
skruszaliby
by skruszali
skruszałyby
by skruszały

bezosobnik: skruszano by

bezokolicznik: skruszać

imiesłów przysłówkowy współczesny: skruszając

gerundium: skruszanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skruszanie
skruszania
D. skruszania
skruszań
C. skruszaniu
skruszaniom
B. skruszanie
skruszania
N. skruszaniem
skruszaniami
Ms. skruszaniu
skruszaniach
W. skruszanie
skruszania

imiesłów przymiotnikowy czynny: skruszający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. skruszający
skruszający
skruszający
skruszające
skruszająca
D. skruszającego
skruszającego
skruszającego
skruszającego
skruszającej
C. skruszającemu
skruszającemu
skruszającemu
skruszającemu
skruszającej
B. skruszającego
skruszającego
skruszający
skruszające
skruszającą
N. skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającą
Ms. skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. skruszający
skruszający
skruszające
skruszające
D. skruszających
skruszających
skruszających
skruszających
C. skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającym
B. skruszających
skruszających
skruszających
skruszające
N. skruszającymi
skruszającymi
skruszającymi
skruszającymi
Ms. skruszających
skruszających
skruszających
skruszających

imiesłów przymiotnikowy bierny: skruszany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. skruszany
skruszany
skruszany
skruszane
skruszana
D. skruszanego
skruszanego
skruszanego
skruszanego
skruszanej
C. skruszanemu
skruszanemu
skruszanemu
skruszanemu
skruszanej
B. skruszanego
skruszanego
skruszany
skruszane
skruszaną
N. skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszaną
Ms. skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. skruszani
skruszani
skruszane
skruszane
D. skruszanych
skruszanych
skruszanych
skruszanych
C. skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszanym
B. skruszanych
skruszanych
skruszanych
skruszane
N. skruszanymi
skruszanymi
skruszanymi
skruszanymi
Ms. skruszanych
skruszanych
skruszanych
skruszanych

odpowiednik aspektowy: skruszyć

Składnia

bez ograniczeń + skruszać +
CO

2. mięso

Definicja

kulin. 
powodować, że mięso staje się miękkie, pozbawione włókien i łatwe do jedzenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Cytaty

Ten smakowity południowy owoc często dodawany jest także do mięsnych marynat, gdyż doskonale skrusza mięso.

źródło: Internet: tesco.pl

Już kiedyś wspominałam, że uwielbiam dodawać cytryny do kurczaka, ponieważ świetnie podkreślają jego smak. Nadają mu świeżości i skruszają mięso, powodując, że staje się bardziej soczyste.

źródło: Internet: zabie-udka.pl

Droga na stół zawsze prowadzi przez rzeźnię. A więc wszystkie kuchnie świata, którymi tak szczyci się ludzkość, to po prostu wyrafinowane, perwersyjne sycenie się śmiercią, przyrządzanie zamordowanych wcześniej stworzeń, perfumowanie pokawałkowanych zwłok przyprawami, sosami, wypiekanie, smażenie, skruszanie, duszenie, marynowanie.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Chińczycy skruszają wieprzowinę wódką.

źródło: Internet: wedlinydomowe.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skruszam
skruszamy
2 os. skruszasz
skruszacie
3 os. skrusza
skruszają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skruszałem
+(e)m skruszał
skruszałam
+(e)m skruszała
skruszałom
+(e)m skruszało
skruszaliśmy
+(e)śmy skruszali
skruszałyśmy
+(e)śmy skruszały
2 os. skruszałeś
+(e)ś skruszał
skruszałaś
+(e)ś skruszała
skruszałoś
+(e)ś skruszało
skruszaliście
+(e)ście skruszali
skruszałyście
+(e)ście skruszały
3 os. skruszał
skruszała
skruszało
skruszali
skruszały

bezosobnik: skruszano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę skruszał
będę skruszać
będę skruszała
będę skruszać
będę skruszało
będę skruszać
będziemy skruszali
będziemy skruszać
będziemy skruszały
będziemy skruszać
2 os. będziesz skruszał
będziesz skruszać
będziesz skruszała
będziesz skruszać
będziesz skruszało
będziesz skruszać
będziecie skruszali
będziecie skruszać
będziecie skruszały
będziecie skruszać
3 os. będzie skruszał
będzie skruszać
będzie skruszała
będzie skruszać
będzie skruszało
będzie skruszać
będą skruszali
będą skruszać
będą skruszały
będą skruszać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skruszajmy
2 os. skruszaj
skruszajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skruszałbym
bym skruszał
skruszałabym
bym skruszała
skruszałobym
bym skruszało
skruszalibyśmy
byśmy skruszali
skruszałybyśmy
byśmy skruszały
2 os. skruszałbyś
byś skruszał
skruszałabyś
byś skruszała
skruszałobyś
byś skruszało
skruszalibyście
byście skruszali
skruszałybyście
byście skruszały
3 os. skruszałby
by skruszał
skruszałaby
by skruszała
skruszałoby
by skruszało
skruszaliby
by skruszali
skruszałyby
by skruszały

bezosobnik: skruszano by

bezokolicznik: skruszać

imiesłów przysłówkowy współczesny: skruszając

gerundium: skruszanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skruszanie
skruszania
D. skruszania
skruszań
C. skruszaniu
skruszaniom
B. skruszanie
skruszania
N. skruszaniem
skruszaniami
Ms. skruszaniu
skruszaniach
W. skruszanie
skruszania

imiesłów przymiotnikowy czynny: skruszający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. skruszający
skruszający
skruszający
skruszające
skruszająca
D. skruszającego
skruszającego
skruszającego
skruszającego
skruszającej
C. skruszającemu
skruszającemu
skruszającemu
skruszającemu
skruszającej
B. skruszającego
skruszającego
skruszający
skruszające
skruszającą
N. skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającą
Ms. skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. skruszający
skruszający
skruszające
skruszające
D. skruszających
skruszających
skruszających
skruszających
C. skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającym
B. skruszających
skruszających
skruszających
skruszające
N. skruszającymi
skruszającymi
skruszającymi
skruszającymi
Ms. skruszających
skruszających
skruszających
skruszających

imiesłów przymiotnikowy bierny: skruszany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. skruszany
skruszany
skruszany
skruszane
skruszana
D. skruszanego
skruszanego
skruszanego
skruszanego
skruszanej
C. skruszanemu
skruszanemu
skruszanemu
skruszanemu
skruszanej
B. skruszanego
skruszanego
skruszany
skruszane
skruszaną
N. skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszaną
Ms. skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. skruszani
skruszani
skruszane
skruszane
D. skruszanych
skruszanych
skruszanych
skruszanych
C. skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszanym
B. skruszanych
skruszanych
skruszanych
skruszane
N. skruszanymi
skruszanymi
skruszanymi
skruszanymi
Ms. skruszanych
skruszanych
skruszanych
skruszanych

Składnia

bez ograniczeń + skruszać +
CO + (CZYM)

3. serce

Definicja

książk. 
wzbudzać w kimś skruchę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Cytaty

Choroby i przykre sytuacje mają sens, uczą nas pokory, skruszają nasze serca na cierpienie innych ludzi.

źródło: Internet: dobramama.pl

Taka pszczoła może użądlić, pomyślał zapewne Marian Csorich i rozpoczął akcję skruszania górala. Kiedy nie udało się go skruszyć półśrodkami, sięgnął po swój najpotężniejszy arsenał, siłę fizyczną.

źródło: NKJP: Stefan Leśniowski: Remisowe derby, Gazeta Krakowska, 2006-11-06

Stała się łatwym łupem dla łajzy, tym łatwiejszym, że poprzedzonym okresem skruszania ofiary. Pewnie wystarczyło kilka komplementów i zapewnienie, że „żona go nie rozumie i od lat ze sobą nie śpią...”

źródło: Internet: netkobiety.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skruszam
skruszamy
2 os. skruszasz
skruszacie
3 os. skrusza
skruszają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skruszałem
+(e)m skruszał
skruszałam
+(e)m skruszała
skruszałom
+(e)m skruszało
skruszaliśmy
+(e)śmy skruszali
skruszałyśmy
+(e)śmy skruszały
2 os. skruszałeś
+(e)ś skruszał
skruszałaś
+(e)ś skruszała
skruszałoś
+(e)ś skruszało
skruszaliście
+(e)ście skruszali
skruszałyście
+(e)ście skruszały
3 os. skruszał
skruszała
skruszało
skruszali
skruszały

bezosobnik: skruszano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę skruszał
będę skruszać
będę skruszała
będę skruszać
będę skruszało
będę skruszać
będziemy skruszali
będziemy skruszać
będziemy skruszały
będziemy skruszać
2 os. będziesz skruszał
będziesz skruszać
będziesz skruszała
będziesz skruszać
będziesz skruszało
będziesz skruszać
będziecie skruszali
będziecie skruszać
będziecie skruszały
będziecie skruszać
3 os. będzie skruszał
będzie skruszać
będzie skruszała
będzie skruszać
będzie skruszało
będzie skruszać
będą skruszali
będą skruszać
będą skruszały
będą skruszać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skruszajmy
2 os. skruszaj
skruszajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skruszałbym
bym skruszał
skruszałabym
bym skruszała
skruszałobym
bym skruszało
skruszalibyśmy
byśmy skruszali
skruszałybyśmy
byśmy skruszały
2 os. skruszałbyś
byś skruszał
skruszałabyś
byś skruszała
skruszałobyś
byś skruszało
skruszalibyście
byście skruszali
skruszałybyście
byście skruszały
3 os. skruszałby
by skruszał
skruszałaby
by skruszała
skruszałoby
by skruszało
skruszaliby
by skruszali
skruszałyby
by skruszały

bezosobnik: skruszano by

bezokolicznik: skruszać

imiesłów przysłówkowy współczesny: skruszając

gerundium: skruszanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skruszanie
skruszania
D. skruszania
skruszań
C. skruszaniu
skruszaniom
B. skruszanie
skruszania
N. skruszaniem
skruszaniami
Ms. skruszaniu
skruszaniach
W. skruszanie
skruszania

imiesłów przymiotnikowy czynny: skruszający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. skruszający
skruszający
skruszający
skruszające
skruszająca
D. skruszającego
skruszającego
skruszającego
skruszającego
skruszającej
C. skruszającemu
skruszającemu
skruszającemu
skruszającemu
skruszającej
B. skruszającego
skruszającego
skruszający
skruszające
skruszającą
N. skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającą
Ms. skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. skruszający
skruszający
skruszające
skruszające
D. skruszających
skruszających
skruszających
skruszających
C. skruszającym
skruszającym
skruszającym
skruszającym
B. skruszających
skruszających
skruszających
skruszające
N. skruszającymi
skruszającymi
skruszającymi
skruszającymi
Ms. skruszających
skruszających
skruszających
skruszających

imiesłów przymiotnikowy bierny: skruszany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. skruszany
skruszany
skruszany
skruszane
skruszana
D. skruszanego
skruszanego
skruszanego
skruszanego
skruszanej
C. skruszanemu
skruszanemu
skruszanemu
skruszanemu
skruszanej
B. skruszanego
skruszanego
skruszany
skruszane
skruszaną
N. skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszaną
Ms. skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. skruszani
skruszani
skruszane
skruszane
D. skruszanych
skruszanych
skruszanych
skruszanych
C. skruszanym
skruszanym
skruszanym
skruszanym
B. skruszanych
skruszanych
skruszanych
skruszane
N. skruszanymi
skruszanymi
skruszanymi
skruszanymi
Ms. skruszanych
skruszanych
skruszanych
skruszanych

odpowiednik aspektowy: skruszyć

Składnia

bez ograniczeń + skruszać +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 21.03.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json