UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przepraszać się

Chronologizacja

1842, S. W. Groza: Powieści podolsko-ukraińskie, books.google.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przepraszam się
przepraszamy się
2 os. przepraszasz się
przepraszacie się
3 os. przeprasza się
przepraszają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przepraszałem się
+(e)m się przepraszał
przepraszałam się
+(e)m się przepraszała
przepraszałom się
+(e)m się przepraszało
przepraszaliśmy się
+(e)śmy się przepraszali
przepraszałyśmy się
+(e)śmy się przepraszały
2 os. przepraszałeś się
+(e)ś się przepraszał
przepraszałaś się
+(e)ś się przepraszała
przepraszałoś się
+(e)ś się przepraszało
przepraszaliście się
+(e)ście się przepraszali
przepraszałyście się
+(e)ście się przepraszały
3 os. przepraszał się
przepraszała się
przepraszało się
przepraszali się
przepraszały się

bezosobnik: przepraszano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się przepraszał
będę się przepraszać
będę się przepraszała
będę się przepraszać
będę się przepraszało
będę się przepraszać
będziemy się przepraszali
będziemy się przepraszać
będziemy się przepraszały
będziemy się przepraszać
2 os. będziesz się przepraszał
będziesz się przepraszać
będziesz się przepraszała
będziesz się przepraszać
będziesz się przepraszało
będziesz się przepraszać
będziecie się przepraszali
będziecie się przepraszać
będziecie się przepraszały
będziecie się przepraszać
3 os. będzie się przepraszał
będzie się przepraszać
będzie się przepraszała
będzie się przepraszać
będzie się przepraszało
będzie się przepraszać
będą się przepraszali
będą się przepraszać
będą się przepraszały
będą się przepraszać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przepraszajmy się
2 os. przepraszaj się
przepraszajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przepraszałbym się
bym się przepraszał
przepraszałabym się
bym się przepraszała
przepraszałobym się
bym się przepraszało
przepraszalibyśmy się
byśmy się przepraszali
przepraszałybyśmy się
byśmy się przepraszały
2 os. przepraszałbyś się
byś się przepraszał
przepraszałabyś się
byś się przepraszała
przepraszałobyś się
byś się przepraszało
przepraszalibyście się
byście się przepraszali
przepraszałybyście się
byście się przepraszały
3 os. przepraszałby się
by się przepraszał
przepraszałaby się
by się przepraszała
przepraszałoby się
by się przepraszało
przepraszaliby się
by się przepraszali
przepraszałyby się
by się przepraszały

bezosobnik: przepraszano by się

bezokolicznik: przepraszać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: przepraszając się

gerundium: przepraszanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przepraszanie się
przepraszania się
D. przepraszania się
przepraszań się
C. przepraszaniu się
przepraszaniom się
B. przepraszanie się
przepraszania się
N. przepraszaniem się
przepraszaniami się
Ms. przepraszaniu się
przepraszaniach się
W. przepraszanie się
przepraszania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: przepraszający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przepraszający się
przepraszający się
przepraszający się
przepraszające się
przepraszająca się
D. przepraszającego się
przepraszającego się
przepraszającego się
przepraszającego się
przepraszającej się
C. przepraszającemu się
przepraszającemu się
przepraszającemu się
przepraszającemu się
przepraszającej się
B. przepraszającego się
przepraszającego się
przepraszający się
przepraszające się
przepraszającą się
N. przepraszającym się
przepraszającym się
przepraszającym się
przepraszającym się
przepraszającą się
Ms. przepraszającym się
przepraszającym się
przepraszającym się
przepraszającym się
przepraszającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przepraszający się
przepraszający się
przepraszające się
przepraszające się
D. przepraszających się
przepraszających się
przepraszających się
przepraszających się
C. przepraszającym się
przepraszającym się
przepraszającym się
przepraszającym się
B. przepraszających się
przepraszających się
przepraszających się
przepraszające się
N. przepraszającymi się
przepraszającymi się
przepraszającymi się
przepraszającymi się
Ms. przepraszających się
przepraszających się
przepraszających się
przepraszających się

odpowiednik aspektowy: przeprosić się

Pochodzenie

Zob. prosić

1. z przyjacielem

Definicja

prosić się wzajemnie o wybaczenie za wyrządzone zło lub niestosowne zachowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Cytaty

I tak pomiędzy Julią a Iw trwało pełne niezrozumienie, z którego wynikały bezustanne nieporozumienia, afronty i kłótnie. Kłóciły się ciągle, przeklinały, a nawet biły. A potem przepraszały się, zapłakane i zawstydzone.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Z zawieszonymi za różne wybryki siatkarzami szybko się przepraszano i przywracano ich do łask.

źródło: NKJP: Jakub Wasiak: Koniec z hulankami, Ozon, nr 20, 2005

Zawsze zaczynały baby, po nich dołączały chłopy. Potem były gniewy, a na koniec, jak przyszła Wielkanoc, przepraszali się i zaczynali się do siebie odzywać.

źródło: NKJP: Wanda Czubernat, Beata Zalot: Kupić sobie piec..., Tygodnik Podhalański, nr 43, 1996

Składnia

bez ograniczeń + przepraszać się +
z KIM
Rzpl + przepraszać się + bez ograniczeń

2. uspokajać się

Definicja

pot. 
przestawać manifestować lub odczuwać urazę w stosunku do kogoś, kto zrobił nam coś złego lub zachował się w sposób niestosowny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Był to pies prawdziwie gospodarski, który, widząc swego pana ubierającego cywilne ubrania przed przymusowym wyjazdem do województwa, obrażał się skutecznie i nie wstawał przez cały dzień z legowiska. Przepraszał się dopiero, widząc szefa zakładającego długie buty.

źródło: Internet: hjj.com.pl

Przepraszała się długo, małpa jedna, tłumiąc jeszcze w gardle delikatne pomruki radości, żeby sobie pani za wiele nie pomyślała.

źródło: Internet: replika.eu

3. z rowerem

Definicja

żart. 
zaczynać ponownie korzystać z czegoś, z czego się przez pewien czas nie korzystało

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Zatłoczone amerykańskie metropolie powoli przepraszają się z tramwajami.

źródło: Internet: newsweek.pl

Pasażerowie przepraszają się z kolejami tylko w czasie bardzo złej pogody, wtedy uważają koleje za bardziej niezawodne.

źródło: NKJP: Maciej Kwaśniewski: Kolej na rozjazdach, Gazeta Krakowska, 2003-11-13

Ale szukać szalika, tej grubej pętli na szyję, w połowie października? Grzebać w szafie w poszukiwaniu rękawiczek, gdy na podręcznej półce ma się, dopiero co niezastąpione, letnie koszulki? Przepraszać się z porzuconą beztrosko w marcu czapką? Teraz, gdy liście dopiero żółcią łagodnie trącone, nie opadły jeszcze?

źródło: NKJP: Szalik, czapka, rękawiczki, Tygodnik Siedlecki, 2009-10-21

Składnia

bez ograniczeń + przepraszać się +
z CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 20.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json