Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przepraszam się |
przepraszamy się |
|||
| 2 os. |
przepraszasz się |
przepraszacie się |
|||
| 3 os. |
przeprasza się |
przepraszają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przepraszałem się +(e)m się przepraszał |
przepraszałam się +(e)m się przepraszała |
przepraszałom się +(e)m się przepraszało |
przepraszaliśmy się +(e)śmy się przepraszali |
przepraszałyśmy się +(e)śmy się przepraszały |
| 2 os. |
przepraszałeś się +(e)ś się przepraszał |
przepraszałaś się +(e)ś się przepraszała |
przepraszałoś się +(e)ś się przepraszało |
przepraszaliście się +(e)ście się przepraszali |
przepraszałyście się +(e)ście się przepraszały |
| 3 os. |
przepraszał się |
przepraszała się |
przepraszało się |
przepraszali się |
przepraszały się |
bezosobnik: przepraszano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się przepraszał będę się przepraszać |
będę się przepraszała będę się przepraszać |
będę się przepraszało będę się przepraszać |
będziemy się przepraszali będziemy się przepraszać |
będziemy się przepraszały będziemy się przepraszać |
| 2 os. |
będziesz się przepraszał będziesz się przepraszać |
będziesz się przepraszała będziesz się przepraszać |
będziesz się przepraszało będziesz się przepraszać |
będziecie się przepraszali będziecie się przepraszać |
będziecie się przepraszały będziecie się przepraszać |
| 3 os. |
będzie się przepraszał będzie się przepraszać |
będzie się przepraszała będzie się przepraszać |
będzie się przepraszało będzie się przepraszać |
będą się przepraszali będą się przepraszać |
będą się przepraszały będą się przepraszać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przepraszajmy się |
|
| 2 os. |
przepraszaj się |
przepraszajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przepraszałbym się bym się przepraszał |
przepraszałabym się bym się przepraszała |
przepraszałobym się bym się przepraszało |
przepraszalibyśmy się byśmy się przepraszali |
przepraszałybyśmy się byśmy się przepraszały |
| 2 os. |
przepraszałbyś się byś się przepraszał |
przepraszałabyś się byś się przepraszała |
przepraszałobyś się byś się przepraszało |
przepraszalibyście się byście się przepraszali |
przepraszałybyście się byście się przepraszały |
| 3 os. |
przepraszałby się by się przepraszał |
przepraszałaby się by się przepraszała |
przepraszałoby się by się przepraszało |
przepraszaliby się by się przepraszali |
przepraszałyby się by się przepraszały |
bezosobnik: przepraszano by się
bezokolicznik: przepraszać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
przepraszając się
gerundium: przepraszanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przepraszanie się |
przepraszania się |
| D. | przepraszania się |
przepraszań się |
| C. | przepraszaniu się |
przepraszaniom się |
| B. | przepraszanie się |
przepraszania się |
| N. | przepraszaniem się |
przepraszaniami się |
| Ms. | przepraszaniu się |
przepraszaniach się |
| W. | przepraszanie się |
przepraszania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: przepraszający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przepraszający się |
przepraszający się |
przepraszający się |
przepraszające się |
przepraszająca się |
| D. | przepraszającego się |
przepraszającego się |
przepraszającego się |
przepraszającego się |
przepraszającej się |
| C. | przepraszającemu się |
przepraszającemu się |
przepraszającemu się |
przepraszającemu się |
przepraszającej się |
| B. | przepraszającego się |
przepraszającego się |
przepraszający się |
przepraszające się |
przepraszającą się |
| N. | przepraszającym się |
przepraszającym się |
przepraszającym się |
przepraszającym się |
przepraszającą się |
| Ms. | przepraszającym się |
przepraszającym się |
przepraszającym się |
przepraszającym się |
przepraszającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przepraszający się |
przepraszający się |
przepraszające się |
przepraszające się |
| D. | przepraszających się |
przepraszających się |
przepraszających się |
przepraszających się |
| C. | przepraszającym się |
przepraszającym się |
przepraszającym się |
przepraszającym się |
| B. | przepraszających się |
przepraszających się |
przepraszających się |
przepraszające się |
| N. | przepraszającymi się |
przepraszającymi się |
przepraszającymi się |
przepraszającymi się |
| Ms. | przepraszających się |
przepraszających się |
przepraszających się |
przepraszających się |
odpowiednik aspektowy: przeprosić się
Pochodzenie
Zob. prosić
1. z przyjacielem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie
Cytaty
|
I tak pomiędzy Julią a Iw trwało pełne niezrozumienie, z którego wynikały bezustanne nieporozumienia, afronty i kłótnie. Kłóciły się ciągle, przeklinały, a nawet biły. A potem przepraszały się, zapłakane i zawstydzone. źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997 |
|
|
Z zawieszonymi za różne wybryki siatkarzami szybko się przepraszano i przywracano ich do łask. źródło: NKJP: Jakub Wasiak: Koniec z hulankami, Ozon, nr 20, 2005 |
|
|
Zawsze zaczynały baby, po nich dołączały chłopy. Potem były gniewy, a na koniec, jak przyszła Wielkanoc, przepraszali się i zaczynali się do siebie odzywać. źródło: NKJP: Wanda Czubernat, Beata Zalot: Kupić sobie piec..., Tygodnik Podhalański, nr 43, 1996 |
Składnia
|
+ | przepraszać się | + |
z KIM
|
| Rzpl | + | przepraszać się | + |
|
2. uspokajać się
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Cytaty
|
Był to pies prawdziwie gospodarski, który, widząc swego pana ubierającego cywilne ubrania przed przymusowym wyjazdem do województwa, obrażał się skutecznie i nie wstawał przez cały dzień z legowiska. Przepraszał się dopiero, widząc szefa zakładającego długie buty. źródło: Internet: hjj.com.pl |
|
|
Przepraszała się długo, małpa jedna, tłumiąc jeszcze w gardle delikatne pomruki radości, żeby sobie pani za wiele nie pomyślała. źródło: Internet: replika.eu |
3. z rowerem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
Zatłoczone amerykańskie metropolie powoli przepraszają się z tramwajami. źródło: Internet: newsweek.pl |
|
|
Pasażerowie przepraszają się z kolejami tylko w czasie bardzo złej pogody, wtedy uważają koleje za bardziej niezawodne. źródło: NKJP: Maciej Kwaśniewski: Kolej na rozjazdach, Gazeta Krakowska, 2003-11-13 |
|
|
Ale szukać szalika, tej grubej pętli na szyję, w połowie października? Grzebać w szafie w poszukiwaniu rękawiczek, gdy na podręcznej półce ma się, dopiero co niezastąpione, letnie koszulki? Przepraszać się z porzuconą beztrosko w marcu czapką? Teraz, gdy liście dopiero żółcią łagodnie trącone, nie opadły jeszcze? źródło: NKJP: Szalik, czapka, rękawiczki, Tygodnik Siedlecki, 2009-10-21 |
Składnia
|
+ | przepraszać się | + |
z CZYM
|