UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kongregacja

Chronologizacja

1583, SPXVI
W postaci kongregacyja

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kongregacja
kongregacje
D. kongregacji
kongregacji
neut
kongregacyj
char
C. kongregacji
kongregacjom
B. kongregację
kongregacje
N. kongregacją
kongregacjami
Ms. kongregacji
kongregacjach
W. kongregacjo
kongregacje

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

łac. congregãtio 'zgromadzenie'

1. zjazd

Definicja

zjazd duchownych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Cytaty

W listopadzie 1617 roku Rutski zwołał w swym majątku Ruta koło Nowogródka pierwszą kongregację bazylianów unickich, by dokonać ich reformy - na wzór jezuicki.

źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2000

W połowie stycznia proboszcz zwraca się do parafian w eleganckiej niemczyźnie: „Drodzy Dorośli! Przysyłajcie punktualnie swoje dzieci na godziny dbania o dusze”, i wyznacza spotkania Kongregacji Panien Maryjnych, Dziewcząt od Tabernakulum, Chłopców od Tabernakulum i innych.

źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007

Składnia

bez ograniczeń + kongregacja +
(KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + kongregacja +
(CZYJA)

2. grupa klasztorów

Definicja

grupa klasztorów w ramach jednego zakonu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Cytaty

Dzięki temu Cluny rozrosło się w krótkim stosunkowo czasie w ogromną kongregację benedyktyńskich klasztorów, uzależnionych bezpośrednio od cluniackiego opata.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

W Polsce jest ponad 130 zakonników, a cztery opactwa tworzą polską kongregację cysterską.

źródło: NKJP: Anna Ferens: Tu człowiek chodzi ostrożniej, Gazeta Wyborcza, 1998-06-05

3. zakon

Definicja

zakon

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Cytaty

W r.1964 wspólnota Małych Sióstr uzyskuje zatwierdzenie jako kongregacja zakonna na prawie papieskim [...].

źródło: NKJP: Jerzy Turowicz: „Jak zaczyn w cieście”, Tygodnik Powszechny, nr 51, 1994

4. rada zakonu

Definicja

rada zakonu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Cytaty

Odraza do nagości doprowadziła kongregację do wydania zakonnikom zakazu kąpieli.

źródło: NKJP: Magdalena Środa: Ciało i seks, Cosmopolitan, nr 6, 1999

5. w Watykanie

Definicja

komisja kardynalska działająca przy kurii rzymskiej, zajmująca się określonymi sprawami kościelnymi

Noty o użyciu

W nazwach instytucji zapisywane wielką literą, np. Kongregacja Doktryny i Wiary.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Cytaty

W 1698 r. cofnięte zostało przez Kongregację Propagandy Wiary zezwolenie na używanie języka chińskiego w liturgii.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

Jak wskazuje obecny papież (wówczas jeszcze prefekt Kongregacji Nauki Wiary) kard. Ratzinger: „w eucharystii Chrystus obecny w chlebie i winie buduje Kościół jako swe ciało i przez zmartwychwstanie jednoczy nas wzajemnie ze sobą i z Trójjedynym Bogiem”.

źródło: NKJP: Tomasz P. Terlikowski: Święty protestant na ołtarze, Ozon, nr 19, 2005

Kardynałowie „kurialni”, stale mieszkający w Rzymie, stali się w pewnym sensie bezrobotni, śmierć papieża anuluje bowiem wszystkie nominacje w Kurii Rzymskiej. Oznacza to, że wszyscy, nie tylko kardynałowie, przestają pełnić swoje funkcje w kongregacjach czy innych urzędach.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Watykan bez tajemnic, 1997

Składnia

bez ograniczeń + kongregacja +
(CZEGO)

6. kupiecka

Definicja

zrzeszenie osób zajmujących się handlem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Połączenia

  • kongregacja handlowa, kupiecka

Cytaty

leż razy burmistrzów, wójtów, sołtysów, radnych, prezesów izb gospodarczych i kongregacji handlowych oskarżano o prywatę, kumoterstwo, łapówki?

źródło: NKJP: Lepiej milczeć niż płacić?, Gazeta Wyborcza, 1994-06-17

Regułą wypracowaną w XIX w. było uczestnictwo - obok przedstawicieli władz lokalnych - delegacji cechów, kongregacji kupieckich, organizacji ziemiańskich oraz osobno kahału jako reprezentacji ludności żydowskiej.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych: praca zbiorowa, 2004

Składnia

bez ograniczeń + kongregacja +
JAKA
Data ostatniej modyfikacji: 12.02.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj