UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pomazaniec

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pomazaniec
pomazańcy
ndepr
pomazańce
depr
D. pomazańca
pomazańców
C. pomazańcowi
pomazańcom
B. pomazańca
pomazańców
N. pomazańcem
pomazańcami
Ms. pomazańcu
pomazańcach
W. pomazańcze
pomazańcy
ndepr
pomazańce
depr

Pochodzenie

W znaczeniu biblijnym kalka hebr. māšīaḥ (por. mesjasz, Mesjasz); zob. mazać

1. boży

Definicja

książk. 
osoba sprawująca władzę świecką lub duchowną, którą namaszczano na znak tego, że uważa się ją za wyznaczoną na dany urząd przez Boga

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

  • pomazaniec boży
  • pomazaniec i król
  • władza pomazańca

Cytaty

Traf chciał, że w ciemnym zakamarku jaskini krył się Dawid wraz z kilkoma towarzyszami. Mógł teraz zabić króla, nie chciał jednak splamić się krwią pomazańca.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Kortez nie spostrzegł, że zdobył państwo potężne jak królestwo hiszpańskie, że jest już jego władcą, że dzieło dokonane. Trzeba mu było nagrody z dłoni człowieka nieporównanie mniejszego niż on wymiaru, lecz za to pomazańca na tronie.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972

Czyż nie robili wszystkiego dla pieniędzy? Czyż nie chcieli przerosnąć potęgą papieża, króla i innych pomazańców? Chcieli; tak więc nie ma co litować się nad ich losem!

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

[...] władcy, również ci wyniesieni pośmiertnie na ołtarze, zbytnio nie szanowali pomazańców w biskupich szatach i nie cofali się przed okrucieństwami.

źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2000

Pomazaniec włożył na skronie specjalnie w tym celu wykonaną już trzecią koronę.

źródło: NKJP: Bogdan Śmigielski: Gdzie są królewskie korony?, Polityka, 2004-09-18

2. polityczny

Definicja

książk.  pejorat. 
osoba sprawująca jakiś urząd lub kandydująca do jego sprawowania i mająca z tego tytułu określone przywileje, której kandydatura jest popierana przez jakąś wpływową osobę lub grupę osób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

Czy można sobie wyobrazić, że ostatni pomazaniec Jelcyna, Władimir Putin, człowiek, który dał Rosjanom nadzieję, mógłby w tej sytuacji przegrać wybory?

źródło: NKJP: Waldemar Milewicz: Staranny scenariusz, Polityka, 2000-01-08

Nikt nikogo nie mianuje, nie ma szefów i przewodniczących, których przywozi się „w teczkach”, nie ma pomazańców prezesa lub [...] namaszczonych przez górę regionalnych baronów.

źródło: Internet: lokalnatelewizja.pl

Tak, wyborco szaraku, bracie w niedoli. My byliśmy im potrzebni podczas wyborów, a teraz to możemy sobie poczekać, aż zdecydują się ujawnić nazwisko pomazańca.

źródło: NKJP: Pis(z) na Berydyczów, Dziennik Polski, 2008-07-18

Składnia

bez ograniczeń + pomazaniec +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 11.06.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json