UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaszczepić

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaszczepię	zaszczepimy
2 os.	zaszczepisz	zaszczepicie
3 os.	zaszczepi	zaszczepią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaszczepiłem +(e)m zaszczepił	zaszczepiłam +(e)m zaszczepiła	zaszczepiłom +(e)m zaszczepiło	zaszczepiliśmy +(e)śmy zaszczepili	zaszczepiłyśmy +(e)śmy zaszczepiły
2 os.	zaszczepiłeś +(e)ś zaszczepił	zaszczepiłaś +(e)ś zaszczepiła	zaszczepiłoś +(e)ś zaszczepiło	zaszczepiliście +(e)ście zaszczepili	zaszczepiłyście +(e)ście zaszczepiły
3 os.	zaszczepił	zaszczepiła	zaszczepiło	zaszczepili	zaszczepiły

bezosobnik: zaszczepiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaszczepmy
2 os.	zaszczep	zaszczepcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaszczepiłbym bym zaszczepił	zaszczepiłabym bym zaszczepiła	zaszczepiłobym bym zaszczepiło	zaszczepilibyśmy byśmy zaszczepili	zaszczepiłybyśmy byśmy zaszczepiły
2 os.	zaszczepiłbyś byś zaszczepił	zaszczepiłabyś byś zaszczepiła	zaszczepiłobyś byś zaszczepiło	zaszczepilibyście byście zaszczepili	zaszczepiłybyście byście zaszczepiły
3 os.	zaszczepiłby by zaszczepił	zaszczepiłaby by zaszczepiła	zaszczepiłoby by zaszczepiło	zaszczepiliby by zaszczepili	zaszczepiłyby by zaszczepiły

bezosobnik: zaszczepiono by

bezokolicznik: zaszczepić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaszczepiwszy

gerundium: zaszczepienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaszczepienie	zaszczepienia
D.	zaszczepienia	zaszczepień
C.	zaszczepieniu	zaszczepieniom
B.	zaszczepienie	zaszczepienia
N.	zaszczepieniem	zaszczepieniami
Ms.	zaszczepieniu	zaszczepieniach
W.	zaszczepienie	zaszczepienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaszczepiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zaszczepiony	zaszczepiony	zaszczepiony	zaszczepione	zaszczepiona
D.	zaszczepionego	zaszczepionego	zaszczepionego	zaszczepionego	zaszczepionej
C.	zaszczepionemu	zaszczepionemu	zaszczepionemu	zaszczepionemu	zaszczepionej
B.	zaszczepionego	zaszczepionego	zaszczepiony	zaszczepione	zaszczepioną
N.	zaszczepionym	zaszczepionym	zaszczepionym	zaszczepionym	zaszczepioną
Ms.	zaszczepionym	zaszczepionym	zaszczepionym	zaszczepionym	zaszczepionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zaszczepieni	zaszczepieni	zaszczepione	zaszczepione
D.	zaszczepionych	zaszczepionych	zaszczepionych	zaszczepionych
C.	zaszczepionym	zaszczepionym	zaszczepionym	zaszczepionym
B.	zaszczepionych	zaszczepionych	zaszczepionych	zaszczepione
N.	zaszczepionymi	zaszczepionymi	zaszczepionymi	zaszczepionymi
Ms.	zaszczepionych	zaszczepionych	zaszczepionych	zaszczepionych

odpowiedniki aspektowe: szczepić , zaszczepiać

Pochodzenie

Zob. szczepić. W odniesieniu do wirusa - por. szczepić (w znaczeniu medycznym)

1. przeciw grypie

Definicja

wprowadzić do organizmu szczepionkę, aby uodpornić go na chorobę zakaźną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

uodpornić

Połączenia

zaszczepić dziecko; psa, zwierzęta
zaszczepić bezpłatnie
postanowić zaszczepić

Cytaty

	Lekarz opiekujący się dzieckiem powinien decydować, kiedy można je zaszczepić. źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka: Jak pragnę zdrowia (4), Gazeta Wyborcza, 1996-05-13
	NRD-owcy zażądali świadectwa szczepienia psa. Pokazałam, ale oni oświadczyli, że psa należało zaszczepić tuż przed wyjazdem. źródło: NKJP: Krystyna Janda, Bożena Janicka: Gwiazdy mają czerwone pazury, 1998
	Michał zapewnił Natalię, że Pikuś jest łagodny i zaszczepiony przeciwko wściekliźnie [...]. źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007
	Sprawdź, czy zostałaś w dzieciństwie zaszczepiona na różyczkę. Jeżeli nie, zrób to teraz, by uniknąć kłopotów w czasie ciąży. źródło: NKJP: Jolanta Gromadzka- Anzelewicz: Poradnik zdrowia kobiety, Dziennik Bałtycki, 2008-02-26
	Wobec tego, że odporność zaszczepionych szympansów sprawdzaliśmy przez podawanie złośliwego wirusa polio, należało zadbać o personel zajmujący się zwierzętami. Zaszczepiliśmy więc osłabionym wirusem wszystkich pracowników. źródło: NKJP: Anna Bikont, Sławomir Zagórski: Sadźmy, przykacielu, szczepionkiI, Gazeta Wyborcza, 1998-05-15

Składnia

+	zaszczepić	+	KOGO/CO + przeciw CZEMU
+	zaszczepić	+	KOGO/CO + na CO
+	zaszczepić	+	KOGO/CO + CZYM

2. jabłoń

Definicja

ogrod.

uszlachetnić roślinę, w specjalny sposób umieszczając na niej pączki lub pędy innej odmiany lub innego gatunku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

uszlachetnić

Cytaty

[...] któregoś dnia na znak protestu wsadził za stodołą jabłonkę i powiedział, że to jest specjalna jabłonka, nowego dobrego i nowego złego, i zaraz, jak tylko podrosła, zaszczepił na niej mściwie trzy odmiany jabłek: sztetynę, kronselkę i morongi.

źródło: NKJP: Katarzyna Sowula: Zero osiemset, 2007

Drzewka zaszczepione szczepkami 174 najwspanialszych sosen taborskich są replikami drzew, z których pobrano szczepki, czyli klonami.

źródło: NKJP: Wacław Radziwinowicz: Drzewna arystokracja, Gazeta Wyborcza, 1992-09-23

Składnia

	+	zaszczepić	+	CO + na CZYM
	+	zaszczepić	+	CO + CZYM

3. rewolucję

Definicja

spowodować, że ktoś uznał jakąś ideę za swoją i zaangażował się w jej realizację

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wpoić, wrazić, wszczepić

Połączenia

ojciec zaszczepił
zaszczepić młodym
zaszczepić bakcyla, ideę, potrzebę, zainteresowania
zaszczepić w ludziach
zaszczepić skutecznie
potrafić, próbować zaszczepić

Cytaty

	Sam pozbawiony systematycznego szkolnego wykształcenia, próbował zaszczepić w dzieciach szacunek dla wiedzy. źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006
	Urodził się w Nowym Sączu jako syn krawca. Ojciec zaszczepił mu miłość do książek. źródło: NKJP: Janusz Miliszkiewicz: Przygoda bycia Polakiem, 2007
	Jak wspomniałem, antykomunizm zaszczepił mi ojciec. W 1968 roku, kiedy władze wieszały plakaty przeciwko studentom protestującym w Warszawie, ja w drodze ze szkoły te plakaty zrywałem i chowałem do kieszeni. źródło: NKJP: Tadeusz Isakowicz-Zaleski: Moje życie nielegalne, 2008
	W klinice w Myoko zaprzyjaźniła się z opiekującą się nią pielęgniarką, która zaszczepiła jej zalążek wiary chrześcijańskiej. źródło: NKJP: Wojciech Chudziński; Przemysław Nowakowski: Kręgi, cuda, kwanty, 2009
	Światu zaszczepiony został bakcyl szaleństwa. źródło: NKJP: Piotr Wierzbicki: Zapis świata. Traktat metafizyczny, 2009

Składnia

	+	zaszczepić	+	CO + w KIM/CZYM
	+	zaszczepić	+	CO + KOMU/CZEMU

Data ostatniej modyfikacji: 31.07.2018