UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaszczepiać

Chronologizacja

1655, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaszczepiam
zaszczepiamy
2 os. zaszczepiasz
zaszczepiacie
3 os. zaszczepia
zaszczepiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaszczepiałem
+(e)m zaszczepiał
zaszczepiałam
+(e)m zaszczepiała
zaszczepiałom
+(e)m zaszczepiało
zaszczepialiśmy
+(e)śmy zaszczepiali
zaszczepiałyśmy
+(e)śmy zaszczepiały
2 os. zaszczepiałeś
+(e)ś zaszczepiał
zaszczepiałaś
+(e)ś zaszczepiała
zaszczepiałoś
+(e)ś zaszczepiało
zaszczepialiście
+(e)ście zaszczepiali
zaszczepiałyście
+(e)ście zaszczepiały
3 os. zaszczepiał
zaszczepiała
zaszczepiało
zaszczepiali
zaszczepiały

bezosobnik: zaszczepiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zaszczepiał
będę zaszczepiać
będę zaszczepiała
będę zaszczepiać
będę zaszczepiało
będę zaszczepiać
będziemy zaszczepiali
będziemy zaszczepiać
będziemy zaszczepiały
będziemy zaszczepiać
2 os. będziesz zaszczepiał
będziesz zaszczepiać
będziesz zaszczepiała
będziesz zaszczepiać
będziesz zaszczepiało
będziesz zaszczepiać
będziecie zaszczepiali
będziecie zaszczepiać
będziecie zaszczepiały
będziecie zaszczepiać
3 os. będzie zaszczepiał
będzie zaszczepiać
będzie zaszczepiała
będzie zaszczepiać
będzie zaszczepiało
będzie zaszczepiać
będą zaszczepiali
będą zaszczepiać
będą zaszczepiały
będą zaszczepiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaszczepiajmy
2 os. zaszczepiaj
zaszczepiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaszczepiałbym
bym zaszczepiał
zaszczepiałabym
bym zaszczepiała
zaszczepiałobym
bym zaszczepiało
zaszczepialibyśmy
byśmy zaszczepiali
zaszczepiałybyśmy
byśmy zaszczepiały
2 os. zaszczepiałbyś
byś zaszczepiał
zaszczepiałabyś
byś zaszczepiała
zaszczepiałobyś
byś zaszczepiało
zaszczepialibyście
byście zaszczepiali
zaszczepiałybyście
byście zaszczepiały
3 os. zaszczepiałby
by zaszczepiał
zaszczepiałaby
by zaszczepiała
zaszczepiałoby
by zaszczepiało
zaszczepialiby
by zaszczepiali
zaszczepiałyby
by zaszczepiały

bezosobnik: zaszczepiano by

bezokolicznik: zaszczepiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zaszczepiając

gerundium: zaszczepianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zaszczepianie
zaszczepiania
D. zaszczepiania
zaszczepiań
C. zaszczepianiu
zaszczepianiom
B. zaszczepianie
zaszczepiania
N. zaszczepianiem
zaszczepianiami
Ms. zaszczepianiu
zaszczepianiach
W. zaszczepianie
zaszczepiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zaszczepiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zaszczepiający
zaszczepiający
zaszczepiający
zaszczepiające
zaszczepiająca
D. zaszczepiającego
zaszczepiającego
zaszczepiającego
zaszczepiającego
zaszczepiającej
C. zaszczepiającemu
zaszczepiającemu
zaszczepiającemu
zaszczepiającemu
zaszczepiającej
B. zaszczepiającego
zaszczepiającego
zaszczepiający
zaszczepiające
zaszczepiającą
N. zaszczepiającym
zaszczepiającym
zaszczepiającym
zaszczepiającym
zaszczepiającą
Ms. zaszczepiającym
zaszczepiającym
zaszczepiającym
zaszczepiającym
zaszczepiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zaszczepiający
zaszczepiający
zaszczepiające
zaszczepiające
D. zaszczepiających
zaszczepiających
zaszczepiających
zaszczepiających
C. zaszczepiającym
zaszczepiającym
zaszczepiającym
zaszczepiającym
B. zaszczepiających
zaszczepiających
zaszczepiających
zaszczepiające
N. zaszczepiającymi
zaszczepiającymi
zaszczepiającymi
zaszczepiającymi
Ms. zaszczepiających
zaszczepiających
zaszczepiających
zaszczepiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaszczepiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zaszczepiany
zaszczepiany
zaszczepiany
zaszczepiane
zaszczepiana
D. zaszczepianego
zaszczepianego
zaszczepianego
zaszczepianego
zaszczepianej
C. zaszczepianemu
zaszczepianemu
zaszczepianemu
zaszczepianemu
zaszczepianej
B. zaszczepianego
zaszczepianego
zaszczepiany
zaszczepiane
zaszczepianą
N. zaszczepianym
zaszczepianym
zaszczepianym
zaszczepianym
zaszczepianą
Ms. zaszczepianym
zaszczepianym
zaszczepianym
zaszczepianym
zaszczepianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zaszczepiani
zaszczepiani
zaszczepiane
zaszczepiane
D. zaszczepianych
zaszczepianych
zaszczepianych
zaszczepianych
C. zaszczepianym
zaszczepianym
zaszczepianym
zaszczepianym
B. zaszczepianych
zaszczepianych
zaszczepianych
zaszczepiane
N. zaszczepianymi
zaszczepianymi
zaszczepianymi
zaszczepianymi
Ms. zaszczepianych
zaszczepianych
zaszczepianych
zaszczepianych

odpowiednik aspektowy: zaszczepić

Pochodzenie

Zob. szczepić. W odniesieniu do wirusa - por. szczepić (w znaczeniu medycznym)

1. przeciw odrze

Definicja

wprowadzać do organizmu szczepionkę, aby uodpornić go na określoną chorobę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  szczepić
hiperonimy:  uodparniać

Cytaty

Przełomowe znaczenie odkrycia Jennera polegało na wykazaniu, że w celu uodpornienia człowieka przeciw ospie wcale nie potrzeba zaszczepiać mu ospy prawdziwej, lecz wystarczy szczepienie ospy krowiej [...].

źródło: NKJP: Internet

Warto też pamiętać o zaszczepianiu czworonogów przeciwko wściekliźnie.

źródło: NKJP: PIT WM JS: Konin, Gazeta Poznańska, 2002-06-01

Nie zaszczepiajcie swoich dzieci szczepionką przeciw grypie.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + zaszczepiać +
KOMU/CZEMU + CO
bez ograniczeń + zaszczepiać +
KOGO/CO + przeciw CZEMU
bez ograniczeń + zaszczepiać +
KOGO/CO + CZYM

2. jabłoń

Definicja

ogrod. 
uszlachetniać roślinę, w specjalny sposób umieszczając na niej pączki lub pędy innej odmiany lub innego gatunku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  szczepić
hiperonimy:  uszlachetniać

Cytaty

Ogród przed domem Anny i Zbigniewa Ligęzów jest niepowtarzalny. Przede wszystkim dlatego, że niepowtarzalna jest pasja, z jaką pani Ania go pielęgnuje. Wszystkie rosnące w nim kwiaty zaszczepiała sama, kupowała tylko krzewy.

źródło: NKJP: (AnKa): Zauroczeni kwiatami, Gazeta Krakowska, 2001-09-06

Na ogół ucina się jesienią lub zimą pędy, które będą zaszczepiane, i odpowiednio przechowane montuje się wiosną na przeciętej bardzo ostrym nożem, tzw. okulizakiem, podkładce.

źródło: NKJP: Pielęgnacja, Polityka, 2009-04-11

Składnia

bez ograniczeń + zaszczepiać +
CO + (CZYM)

3. rewolucję

Definicja

powodować, że ktoś uznaje jakąś ideę za swoją i angażuje się w jej realizację

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  szczepić, wpajać, wrażać, wszczepiać

Cytaty

I na tej ziemi chciał podzielić się swoim doświadczeniem biskupa znającego w teorii i w praktyce system, który zaszczepiał w ludziach gniew, nieufność i prowadził do przemocy.

źródło: NKJP: Paweł Zuchniewicz: Jan Paweł II: „Będę szedł naprzód”. Powieść biograficzna, 2009

Każdy z nas wynosi z domu jakiś obraz świata, rodzice zaszczepiają nam swoje lęki, swoje nadzieje.

źródło: NKJP: Anna Dziewit; Agnieszka Drotkiewicz: Teoria trutnia i inne, 2009

Naszym wychowankom zaszczepiamy chrześcijański kodeks wartości.

źródło: NKJP: Anna Żebrowska: Rosja, Gazeta Wyborcza, 1998-02-06

Kilka lat później modę na picie z kulturą Nowina-Konopka zaczął zaszczepiać w Głogoczowie. Najpierw musiał przywrócić do życia stary rodzinny dworek.

źródło: NKJP: Marek Lubaś-Harny: Szlachectwo zobowiązuje, Gazeta Krakowska, 2003-04-18

Składnia

bez ograniczeń + zaszczepiać +
CO + w KIM/CZYM
bez ograniczeń + zaszczepiać +
CO + KOMU/CZEMU
bez ograniczeń + zaszczepiać +
CO + GDZIE
Data ostatniej modyfikacji: 22.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json