Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | szyfr |
szyfry |
|
| D. | szyfru |
szyfrów |
|
| C. | szyfrowi |
szyfrom |
|
| B. | szyfr |
szyfry |
|
| N. | szyfrem |
szyframi |
|
| Ms. | szyfrze |
szyfrach |
|
| W. | szyfrze |
szyfry |
Pochodzenie
fr. chiffre
z ar. şifr 'zero'
1.a sposób
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Połączenia
- specjalny; sekretny, tajemniczy, tajemny, tajny nowy, stary; niemiecki szyfr; szyfr blokowy, cyfrowy, digraficzny, homofoniczny, literowy, monoalfabetyczny, radiowy; polowy, wojskowy
- kryptoanaliza szyfru; książka, księga; wydział szyfrów
- klucz do szyfru
- łamać, odczytać, odkodować, złamać szyfr
- mówić, pisać, przekazać/przekazywać coś, rozmawiać szyfrem
Cytaty
|
W ściśle określonym czasie, zwykle po dzienniku wieczornym, BBC nadawała sygnał wywoławczy danego obozu jenieckiego. [...] Po nadaniu sygnału przekazywano szyfrem wiadomości, instrukcje i rozkazy. źródło: NKJP: Juliusz Pollack: Radio w obozach jenieckich, Prasa Polska, nr 7, 1980 |
|
|
Cesarz idzie alejką, a krok za nim Kedir, który mówi i mówi. Kto z kim spotkał się, gdzie to było, o czym rozmawiali. [...] Kedir informuje też o pracy wydziału szyfrów wojskowych. Wydział ten, należący do urzędu Kedira, odczytuje zaszyfrowane rozmowy, jakie prowadzą między sobą dywizje - warto wiedzieć, czy nie lęgnie się tam myśl wywrotowa. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Cesarz, 2005 |
|
|
W pierwszym dniu po przyjeździe stałam w sekretariacie Izydorczyka, kiedy do pokoju wpadła nieznana mi, energiczna pani w średnim wieku, chwyciła słuchawkę, nakręciła numer i oznajmiła do telefonu: „Halo, tu mówi Namiot. Czy towarzysz Szałas?” Osłupiałam, pewna, że mówi szyfrem i że znajduję się w samym sercu szpiegowskiej powieści. źródło: NKJP: Irena Szymańska: Miałam dar zachwytu, 2001 |
|
|
Leonardo często posługiwał się szyframi – jest znany cały zestaw znaków w kształcie węzłów (co trochę pewnie wiązało się z nazwą miejscowości, z której pochodził, bo „vinci” oznaczało wtedy właśnie węzeł). źródło: NKJP: Włodzimierz Jurasz: Kochany za szaleństwo, Gazeta Krakowska, 2006-09-16 |
1.b informacja
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | kryptogram, szyfrogram |
Cytaty
|
„Dwanaście świnek, trzy zajączki, dwieście pięćdziesiąt koliberków”. Co to jest? Spis z natury w zoo? Szyfr? Żart? źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006 |
|
|
Nie umie dowiedzieć się z tych listów, dodrapać się spod liter tego, jak im się wiedzie. Czy ktoś mieszka w ich domu, w tym, co z niego zostało po ostatnim pożarze. [...] Czy stary ksiądz żyje. A ciotka? Ciotka tak, bo w liście jest wzmianka: „czeka na Ciebie także Leokadia”. To chyba nie szyfr, zwykła informacja. źródło: NKJP: Inga Iwasiów: Bambino, 2008 |
|
|
Weszliśmy do pokoju i Henio rzekł „alarm ubraniowy”, młodzież poczęła wskakiwać w szatki, ktoś zapytał „to ciotka dzisiaj wcześniej?”, ale Henio nie udzielił odpowiedzi, owa „ciotka” wydała mi się szyfrem oznaczającym koniec zabawy, nie miałem jednak czasu zastanawiać się nad tym bardziej szczegółowo, gdyż zajęty byłem obmyślaniem sposobów rozgrywki z poszczególnymi niedorostkami. źródło: NKJP: Ireneusz Iredyński: Dzień oszusta. Człowiek epoki, 1962 |
2. do sejfu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn
Połączenia
- iluścyfrowy szyfr
- szyfr do blokady, do drzwi, do kasy, do sejfu, do telefonu, do walizki, do zamka
- kufer, walizka, zamek z szyfrem
- znać; łamać, złamać szyfr
- otwierany szyfrem
- zamknięty/zamykany na szyfr
Cytaty
|
- Szajka stosowała różne metody włamań. Potrafili wjechać samochodem do wnętrza sklepu, taranując kraty, ale także potrafili zdobyć szyfr do sejfu i otworzyć go jak swój własny. Tak zrobili ostatni skok na salon w Cannes. Ustaliłem, jaki był szyfr do sejfu. „12s3z250k” - dokończył szybko, bo w drzwiach pojawiła się już żona Piotra ze spotniałymi butelkami na tacy. źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006 |
|
|
Niestety dziś każdy rowerzysta powinien kupić zabezpieczenie, które uchroni jego pojazd przed kradzieżą. Fachowcy ostrzegają – nie kupujmy tanich „łańcuchów” zamykanych na trzycyfrowy szyfr ! – Bardzo łatwo to otworzyć, nie warto ryzykować – przekonuje Krzysztof Chałubowicz. Są już na rynku „łańcuchy” z czterocyfrowym szyfrem lub ze zwyczajnym zamkiem, które są zdecydowanie bezpieczniejsze. źródło: NKJP: mak: Dwa koła, mały kłopot, Trybuna Śląska, 2003-03-22 |
|
|
Energetycy podkreślają, że tak jak szybko złodzieje aut potrafią łamać szyfry blokad, tak pajęczarze wymyślać coraz to oryginalniejsze sposoby kradzieży prądu. źródło: NKJP: Joanna Heler: Kablowanie pajęczarza, Dziennik Zachodni, 2005-04-04 |
|
|
Ciągle się mylę i alarm wyje na całą ulicę Wiejską. Sejfu w mieszkaniu prawie nie używam, jego kombinacja zapisana jest w notesie w walizce; niestety, zamki walizki zamknięte są na szyfr, którego kombinacji zapomniałem źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002 |
|
|
Prezes Robert W. nie pisał w tę noc ostatniej woli ani listów pożegnalnych. Testament, wraz z różnymi pełnomocnictwami, od kilku lat leżał w sejfie, do którego szyfr znała pani starszy ekspert Stella. źródło: NKJP: Błahostka, Gazeta Wyborcza, 1997-11-28 |
Składnia
|
+ | szyfr | + |
(do CZEGO)
|
3. namiętności
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Połączenia
- szyfr miłości, namiętności, natury, życia
- szyfr do psychiki, do umysłu
Cytaty
|
W sali siedzieliśmy blisko siebie, fotele były miękkie; w uniesieniu Hanka pozwoliła mi wąchać jej ciało, po raz pierwszy nie odpychała mojej ręki, a to obejmującej jej plecy, a to próbującej odpiąć jej stanik, nawet moim palcom udało się drapać dłoń od wewnętrznej strony, co było szyfrem namiętności. źródło: NKJP: Marian Marzyński: Sennik polsko-żydowski, 2005 |
|
|
W przestrzeni domu, mieszkania czy biura zapisujemy historię swojego życia. [...] Kreślimy tajne znaki [...] trudne do rozszyfrowania nawet dla nas samych. Łatwe, a przynajmniej możliwe do odczytania dla specjalisty – konsultanta feng shui. [...] Znajomość szyfrów przestrzeni i kodów naszej psychiki daje możliwość wprowadzenia na obszarze naszych domów, mieszkań i biur takich zmian, które zaowocują poprawą naszej kondycji zarówno psychicznej, jak i fizycznej [...]. źródło: Edyta Wittchen: W przestrzenie domu, Czwarty Wymiar (4wymiar.pl/feng-shui) |
|
|
Ale Transcendencja jednak do nas mówi - językiem szyfrów. Szyfrem może być właściwie wszystko, co nas ku transcendencji kieruje. Sztuka jest językiem szyfrów; szyfrem są mity religijne. Mity są rzeczywistością kulturalną osobną, nieprzekładalną. [....] Ale wiara filozoficzna widzi w mitach szyfry; z ich pomocą ujawnia się nam jakaś strona transcendencji niewyrażalnej. źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: O co nas pytają wielcy filozofowie. Seria 3, 2006 |
|
|
W „Szyfrach” chyba jedyne plany ogólne to ludzkie twarze. Twarz starca (Jerzy Kreczmar) i młodzieńcza twarz przewodnika (Zbigniew Cybulski). Starzec przyjeżdża do Krakowa, by dociec prawdy o czyjejś śmierci. [...] Starzec patrzy na szyfry magicznego miasta. Starzec bada szyfry życia i śmierci. Starzec pojmuje, że te szyfry są nie do rozszyfrowania. Jest pytanie, ale nie ma odpowiedzi. Jest tylko szyfr ciemności spoza czasu, przed którym trzeba pochylić głowę. źródło: NKJP: Występ, Dziennik Polski, 2003-01-15 |
|
|
DNA - substancja obecna w jądrach komórek, wykryta już w II połowie XIX w. [...] - zaczęła w umysłach naukowców funkcjonować jako nośnik informacji genetycznych, ale na wiele pytań nie znano odpowiedzi [...]. Podskórnie przeczuwano, że wyjaśnienie tych tajemnic pozwoli poznać szyfr życia. źródło: NKJP: Paweł Walewski: Życie ukryte w helisie, Polityka, nr 2594, 2007-03-03 |
Składnia
|
|
+ | szyfr | + |
CZEGO
|