UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wpijać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. pić (o butach)

1. zęby

Definicja

przyciskając mocno do czegoś twardą część ciała, zagłębiać ją w coś miększego od niej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wpijać się
hiperonimy:  zagłębiać

Połączenia

  • wpijać palce, paznokcie, usta, wargi, zęby
  • wpijać w dłoń

Cytaty

Aby nie spaść, kurczowo wpijał palce w szorstkie kudły i ściskał udami kosmate boki potwora.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997

Zaczęłam odgarniać rękami piasek, sypiąc go daleko za siebie, najpierw był suchy, potem poczułam delikatną wilgoć, która oblepiała mi dłonie. Podnosiłam ją i chciwie wpijałam usta w mokre ziarenka, smakując i wdychając ich świeży zapach.

źródło: NKJP: Magdalena Okoniewska: Mój świat jest kobietą. Dziennik lesbijki, 2004

W cieniu kawiarnianego patio, w wiklinowym fotelu siedzi najstarszy mieszkaniec miasta. Trudno powiedzieć: kobieta czy mężczyzna – truchło, wpijające kości palców w oparcia fotela.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Światowidz, 1998

- Widzisz? - szepnęła Dolores, wpijając paznokcie w dłoń Ze-Zorra.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zorro, załóż okulary!, 2001

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wpijam
wpijamy
2 os. wpijasz
wpijacie
3 os. wpija
wpijają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wpijałem
+(e)m wpijał
wpijałam
+(e)m wpijała
wpijałom
+(e)m wpijało
wpijaliśmy
+(e)śmy wpijali
wpijałyśmy
+(e)śmy wpijały
2 os. wpijałeś
+(e)ś wpijał
wpijałaś
+(e)ś wpijała
wpijałoś
+(e)ś wpijało
wpijaliście
+(e)ście wpijali
wpijałyście
+(e)ście wpijały
3 os. wpijał
wpijała
wpijało
wpijali
wpijały

bezosobnik: wpijano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wpijał
będę wpijać
będę wpijała
będę wpijać
będę wpijało
będę wpijać
będziemy wpijali
będziemy wpijać
będziemy wpijały
będziemy wpijać
2 os. będziesz wpijał
będziesz wpijać
będziesz wpijała
będziesz wpijać
będziesz wpijało
będziesz wpijać
będziecie wpijali
będziecie wpijać
będziecie wpijały
będziecie wpijać
3 os. będzie wpijał
będzie wpijać
będzie wpijała
będzie wpijać
będzie wpijało
będzie wpijać
będą wpijali
będą wpijać
będą wpijały
będą wpijać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wpijajmy
2 os. wpijaj
wpijajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wpijałbym
bym wpijał
wpijałabym
bym wpijała
wpijałobym
bym wpijało
wpijalibyśmy
byśmy wpijali
wpijałybyśmy
byśmy wpijały
2 os. wpijałbyś
byś wpijał
wpijałabyś
byś wpijała
wpijałobyś
byś wpijało
wpijalibyście
byście wpijali
wpijałybyście
byście wpijały
3 os. wpijałby
by wpijał
wpijałaby
by wpijała
wpijałoby
by wpijało
wpijaliby
by wpijali
wpijałyby
by wpijały

bezosobnik: wpijano by

bezokolicznik: wpijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wpijając

gerundium: wpijanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wpijanie
wpijania
D. wpijania
wpijań
C. wpijaniu
wpijaniom
B. wpijanie
wpijania
N. wpijaniem
wpijaniami
Ms. wpijaniu
wpijaniach
W. wpijanie
wpijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wpijający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wpijający
wpijający
wpijający
wpijające
wpijająca
D. wpijającego
wpijającego
wpijającego
wpijającego
wpijającej
C. wpijającemu
wpijającemu
wpijającemu
wpijającemu
wpijającej
B. wpijającego
wpijającego
wpijający
wpijające
wpijającą
N. wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającą
Ms. wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wpijający
wpijający
wpijające
wpijające
D. wpijających
wpijających
wpijających
wpijających
C. wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającym
B. wpijających
wpijających
wpijających
wpijające
N. wpijającymi
wpijającymi
wpijającymi
wpijającymi
Ms. wpijających
wpijających
wpijających
wpijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wpijany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wpijany
wpijany
wpijany
wpijane
wpijana
D. wpijanego
wpijanego
wpijanego
wpijanego
wpijanej
C. wpijanemu
wpijanemu
wpijanemu
wpijanemu
wpijanej
B. wpijanego
wpijanego
wpijany
wpijane
wpijaną
N. wpijanym
wpijanym
wpijanym
wpijanym
wpijaną
Ms. wpijanym
wpijanym
wpijanym
wpijanym
wpijanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wpijani
wpijani
wpijane
wpijane
D. wpijanych
wpijanych
wpijanych
wpijanych
C. wpijanym
wpijanym
wpijanym
wpijanym
B. wpijanych
wpijanych
wpijanych
wpijane
N. wpijanymi
wpijanymi
wpijanymi
wpijanymi
Ms. wpijanych
wpijanych
wpijanych
wpijanych

odpowiednik aspektowy: wpić

Składnia

bez ograniczeń + wpijać +
CO + w CO

2.a wchłaniać

Definicja

wchłaniać swoją materią jakąś płynną substancję

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wchłaniać

Połączenia

  • materiał, ręcznik wpijał; ziemia wpijała; drewno wpijało
  • wpijać ciecz, płyn, wilgoć, wodę

Cytaty

Chleb można zamrozić, później jednak trzeba go tak rozmrażać, by nie zatrzymywał w sobie wilgoci. A więc podgrzewać w piekarniku lub owinąć papierowym ręcznikiem, który będzie wpijał wodę.

źródło: Internet: sfora.pl

Raczej rzadko już końskie włosie w materacu się stosuje, a szkoda, bo chyba nie ma bardziej naturalnego materiału. Sama jego budowa jest fascynująca, bo jeden włos to kilkanaście różnych warstw, z których każda spełnia inną rolę – jedna pochłania wilgoć, inna jej nie przepuszcza. W efekcie mamy materiał, który szybko wpija płyny, ale też bardzo szybko schnie, bo zatrzymuje je w swojej zewnętrznej warstwie.

źródło: Internet: naturalnematerialywdomu.wordpress.com

Najwyższej jakości żwirek silikonowy dla kotów. Doskonale pochłania wilgoć i nieprzyjemne zapachy. Miliony mikroskopijnych porów w każdym kryształku natychmiast wpijają ciecze jak gąbka.

źródło: Internet: aligator.net.pl

Przed włożeniem róż do wazonu, należy usunąć ich ulistnienie na pędach na długość zanurzenia w wodzie. Następnie przyciąć łodygi na ukos, tak aby tkanki rośliny mogły swobodnie wpijać wodę.

źródło: Internet: floraqueen.pl

Producenci nowoczesnych rozwiązań musieli się więc skupić na tym, aby w jakiś sposób zabezpieczyć materiały przed wpijaniem płynów, a jednocześnie zachować niezwykle miłe w dotyku faktury.

źródło: Internet: supermaterace.com.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wpijam
wpijamy
2 os. wpijasz
wpijacie
3 os. wpija
wpijają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wpijałem
+(e)m wpijał
wpijałam
+(e)m wpijała
wpijałom
+(e)m wpijało
wpijaliśmy
+(e)śmy wpijali
wpijałyśmy
+(e)śmy wpijały
2 os. wpijałeś
+(e)ś wpijał
wpijałaś
+(e)ś wpijała
wpijałoś
+(e)ś wpijało
wpijaliście
+(e)ście wpijali
wpijałyście
+(e)ście wpijały
3 os. wpijał
wpijała
wpijało
wpijali
wpijały

bezosobnik: wpijano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wpijał
będę wpijać
będę wpijała
będę wpijać
będę wpijało
będę wpijać
będziemy wpijali
będziemy wpijać
będziemy wpijały
będziemy wpijać
2 os. będziesz wpijał
będziesz wpijać
będziesz wpijała
będziesz wpijać
będziesz wpijało
będziesz wpijać
będziecie wpijali
będziecie wpijać
będziecie wpijały
będziecie wpijać
3 os. będzie wpijał
będzie wpijać
będzie wpijała
będzie wpijać
będzie wpijało
będzie wpijać
będą wpijali
będą wpijać
będą wpijały
będą wpijać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wpijajmy
2 os. wpijaj
wpijajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wpijałbym
bym wpijał
wpijałabym
bym wpijała
wpijałobym
bym wpijało
wpijalibyśmy
byśmy wpijali
wpijałybyśmy
byśmy wpijały
2 os. wpijałbyś
byś wpijał
wpijałabyś
byś wpijała
wpijałobyś
byś wpijało
wpijalibyście
byście wpijali
wpijałybyście
byście wpijały
3 os. wpijałby
by wpijał
wpijałaby
by wpijała
wpijałoby
by wpijało
wpijaliby
by wpijali
wpijałyby
by wpijały

bezosobnik: wpijano by

bezokolicznik: wpijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wpijając

gerundium: wpijanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wpijanie
wpijania
D. wpijania
wpijań
C. wpijaniu
wpijaniom
B. wpijanie
wpijania
N. wpijaniem
wpijaniami
Ms. wpijaniu
wpijaniach
W. wpijanie
wpijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wpijający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wpijający
wpijający
wpijający
wpijające
wpijająca
D. wpijającego
wpijającego
wpijającego
wpijającego
wpijającej
C. wpijającemu
wpijającemu
wpijającemu
wpijającemu
wpijającej
B. wpijającego
wpijającego
wpijający
wpijające
wpijającą
N. wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającą
Ms. wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wpijający
wpijający
wpijające
wpijające
D. wpijających
wpijających
wpijających
wpijających
C. wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającym
B. wpijających
wpijających
wpijających
wpijające
N. wpijającymi
wpijającymi
wpijającymi
wpijającymi
Ms. wpijających
wpijających
wpijających
wpijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wpijany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wpijany
wpijany
wpijany
wpijane
wpijana
D. wpijanego
wpijanego
wpijanego
wpijanego
wpijanej
C. wpijanemu
wpijanemu
wpijanemu
wpijanemu
wpijanej
B. wpijanego
wpijanego
wpijany
wpijane
wpijaną
N. wpijanym
wpijanym
wpijanym
wpijanym
wpijaną
Ms. wpijanym
wpijanym
wpijanym
wpijanym
wpijanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wpijani
wpijani
wpijane
wpijane
D. wpijanych
wpijanych
wpijanych
wpijanych
C. wpijanym
wpijanym
wpijanym
wpijanym
B. wpijanych
wpijanych
wpijanych
wpijane
N. wpijanymi
wpijanymi
wpijanymi
wpijanymi
Ms. wpijanych
wpijanych
wpijanych
wpijanych

odpowiednik aspektowy: wpić

Składnia

bez ograniczeń + wpijać +
CO

2.b wsiąkać

Definicja

pot. 
wsiąkać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wsiąkać
hiperonimy:  wnikać

Połączenia

  • olej wpijał; farba, woda wpijała
  • wpijać w drewno, w gąbkę, w ściółkę

Cytaty

- Nikt się nie przejął zanieczyszczeniem - mówi Krzysztof, miejscowy wędkarz - Ta ropa wpija w brzeg, oblepione są wszystkie zarośla przybrzeżne.

źródło: NKJP: Wojciech Naja: Żwirownia skażona ropą, Nowiny, 2006

Jeśli rozcieńczą Państwo proszek w większej ilości wody, farba będzie mocniej wpijać w surowe drewno, a spod spodu przeświecać będą słoje.

źródło: Internet: farbamleczna.blogspot.com/

Mam klatki z desek. Podłoga w klatkach też z desek, mocz przecieka i leci to do klatki niżej. Chcę, żeby mocz zostawał w klatce, a nie przelatywał. Gdy dam papę, mocz zostanie w środku i będzie wpijał w ściółkę.

źródło: Internet: forum.woliera.com

[...] woda nachodzi pod wykładzinę i wpija w gąbkę [...].

źródło: Internet: citroen.auto.com.pl

Olej ten jest dość rzadki, przez co świetnie wpija w drewno [...].

źródło: Internet: nasze-wiatrowki.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wpijam
wpijamy
2 os. wpijasz
wpijacie
3 os. wpija
wpijają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wpijałem
+(e)m wpijał
wpijałam
+(e)m wpijała
wpijałom
+(e)m wpijało
wpijaliśmy
+(e)śmy wpijali
wpijałyśmy
+(e)śmy wpijały
2 os. wpijałeś
+(e)ś wpijał
wpijałaś
+(e)ś wpijała
wpijałoś
+(e)ś wpijało
wpijaliście
+(e)ście wpijali
wpijałyście
+(e)ście wpijały
3 os. wpijał
wpijała
wpijało
wpijali
wpijały

bezosobnik: wpijano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wpijał
będę wpijać
będę wpijała
będę wpijać
będę wpijało
będę wpijać
będziemy wpijali
będziemy wpijać
będziemy wpijały
będziemy wpijać
2 os. będziesz wpijał
będziesz wpijać
będziesz wpijała
będziesz wpijać
będziesz wpijało
będziesz wpijać
będziecie wpijali
będziecie wpijać
będziecie wpijały
będziecie wpijać
3 os. będzie wpijał
będzie wpijać
będzie wpijała
będzie wpijać
będzie wpijało
będzie wpijać
będą wpijali
będą wpijać
będą wpijały
będą wpijać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wpijajmy
2 os. wpijaj
wpijajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wpijałbym
bym wpijał
wpijałabym
bym wpijała
wpijałobym
bym wpijało
wpijalibyśmy
byśmy wpijali
wpijałybyśmy
byśmy wpijały
2 os. wpijałbyś
byś wpijał
wpijałabyś
byś wpijała
wpijałobyś
byś wpijało
wpijalibyście
byście wpijali
wpijałybyście
byście wpijały
3 os. wpijałby
by wpijał
wpijałaby
by wpijała
wpijałoby
by wpijało
wpijaliby
by wpijali
wpijałyby
by wpijały

bezosobnik: wpijano by

bezokolicznik: wpijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wpijając

gerundium: wpijanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wpijanie
wpijania
D. wpijania
wpijań
C. wpijaniu
wpijaniom
B. wpijanie
wpijania
N. wpijaniem
wpijaniami
Ms. wpijaniu
wpijaniach
W. wpijanie
wpijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wpijający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wpijający
wpijający
wpijający
wpijające
wpijająca
D. wpijającego
wpijającego
wpijającego
wpijającego
wpijającej
C. wpijającemu
wpijającemu
wpijającemu
wpijającemu
wpijającej
B. wpijającego
wpijającego
wpijający
wpijające
wpijającą
N. wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającą
Ms. wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wpijający
wpijający
wpijające
wpijające
D. wpijających
wpijających
wpijających
wpijających
C. wpijającym
wpijającym
wpijającym
wpijającym
B. wpijających
wpijających
wpijających
wpijające
N. wpijającymi
wpijającymi
wpijającymi
wpijającymi
Ms. wpijających
wpijających
wpijających
wpijających

odpowiednik aspektowy: wpić

Składnia

bez ograniczeń + wpijać +
(w CO)

Frazeologizmy

ktoś wbija wzrok w kogoś/coś
ktoś wpija spojrzenie w kogoś/coś
ktoś wpija wzrok w kogoś/coś
ktoś wpija oczy w kogoś/coś
Data ostatniej modyfikacji: 02.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json