Chronologizacja
W postaci pirworodztwo, pirzworodztwo
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | pierworództwo |
pierworództwa |
|
| D. | pierworództwa |
pierworództw |
|
| C. | pierworództwu |
pierworództwom |
|
| B. | pierworództwo |
pierworództwa |
|
| N. | pierworództwem |
pierworództwami |
|
| Ms. | pierworództwie |
pierworództwach |
|
| W. | pierworództwo |
pierworództwa |
Inne uwagi
Zwykle lp
Pochodzenie
Być może kalka łac. primogenitas (Bańk); podobna struktura słowotwórcza także w niem. Erstgeburt; złożenie, w którym pierwszy człon pochodzi od staropolskiego przymiotnika pierwy 'pierwszy', a drugi - od czasownika rodzić
1. bycie pierworodnym
Definicja
Warianty
- rzadziej pierworodztwo
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | primogenitura |
Cytaty
|
[...] u Sofoklesa - wbrew przeważającemu w tradycji przekonaniu - nie Eteokles, lecz Polinejkes był starszy, co zresztą nie miało znaczenia rozstrzygającego, gdyż w Grecji archaicznej pierworództwo nie dawało kategorycznego przywileju. źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 2008 |
|
|
Jak jednak wyjaśnić ostatnią plagę, która przyniosła Egipcjanom śmierć pierworodnych synów i domowych zwierząt? Wirusy i bakterie nie rozpoznają przecież pierworództwa. źródło: NKJP: Krzysztof Szymborski: Plagi bez cudów, Polityka, 2003-09-06 |
|
|
Również syna Lestka III nie można było pozbawić tytułu królewskiego, przysługującego mu z tytułu pierworodztwa. źródło: NKJP: Krzysztof Pawłowski: Retoryka starożytna w kronice Kadłubka. Sztuka narracji, 2003 |
2. przywileje
Definicja
Warianty
- rzadziej pierworodztwo
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | primogenitura |
Połączenia
- prawo pierworództwa
Cytaty
|
Za brak szacunku można było stracić pierworództwo i zostać wypędzonym. źródło: NKJP: Magdalena Fikus: Moja, twoja, nasza starość, Wiedza i Życie, nr 11/1998, 1998 |
|
|
Ezaw był pierwszym synem Izaaka w sensie czasowym, lecz sprzedał swoje pierworództwo Jakubowi. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Wyłudzenie pierworództwa za miskę soczewicy było jeszcze rodzajem kontraktu, natomiast wyłudzenie ojcowskiego błogosławieństwa było oszustwem, zainscenizowanym przez matkę i syna. źródło: NKJP: Małgorzata Kordowicz i in.: I powiedział Bóg wszystkie te słowa. Część II, Midrasz, nr 73, 3003-05 |
|
|
Inny młody człowiek - inteligentny i świetnie się prezentujący na małym ekranie, laureat jednej z telewizyjnych nagród - rozprawiając na tematy kulinarne, mówił o soczewicy i przy tej okazji wspomniał, iż Kain zabił Abla w sporze o pierworództwo. źródło: NKJP: Po łebkach, Dziennik Polski, 1999-05-21 |
|
|
Za miskę smażonych rydzów sprzedam swe pierworodztwo. Za kanię [...] jestem skłonna do sprzeniewierzania się zasadom. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | pierworództwo | + |
(CZYJE)
|