UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

hartować

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	hartuję	hartujemy
2 os.	hartujesz	hartujecie
3 os.	hartuje	hartują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	hartowałem +(e)m hartował	hartowałam +(e)m hartowała	hartowałom +(e)m hartowało	hartowaliśmy +(e)śmy hartowali	hartowałyśmy +(e)śmy hartowały
2 os.	hartowałeś +(e)ś hartował	hartowałaś +(e)ś hartowała	hartowałoś +(e)ś hartowało	hartowaliście +(e)ście hartowali	hartowałyście +(e)ście hartowały
3 os.	hartował	hartowała	hartowało	hartowali	hartowały

bezosobnik: hartowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę hartował będę hartować	będę hartowała będę hartować	będę hartowało będę hartować	będziemy hartowali będziemy hartować	będziemy hartowały będziemy hartować
2 os.	będziesz hartował będziesz hartować	będziesz hartowała będziesz hartować	będziesz hartowało będziesz hartować	będziecie hartowali będziecie hartować	będziecie hartowały będziecie hartować
3 os.	będzie hartował będzie hartować	będzie hartowała będzie hartować	będzie hartowało będzie hartować	będą hartowali będą hartować	będą hartowały będą hartować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		hartujmy
2 os.	hartuj	hartujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	hartowałbym bym hartował	hartowałabym bym hartowała	hartowałobym bym hartowało	hartowalibyśmy byśmy hartowali	hartowałybyśmy byśmy hartowały
2 os.	hartowałbyś byś hartował	hartowałabyś byś hartowała	hartowałobyś byś hartowało	hartowalibyście byście hartowali	hartowałybyście byście hartowały
3 os.	hartowałby by hartował	hartowałaby by hartowała	hartowałoby by hartowało	hartowaliby by hartowali	hartowałyby by hartowały

bezosobnik: hartowano by

bezokolicznik: hartować

imiesłów przysłówkowy współczesny: hartując

gerundium: hartowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	hartowanie	hartowania
D.	hartowania	hartowań
C.	hartowaniu	hartowaniom
B.	hartowanie	hartowania
N.	hartowaniem	hartowaniami
Ms.	hartowaniu	hartowaniach
W.	hartowanie	hartowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: hartujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	hartujący	hartujący	hartujący	hartujące	hartująca
D.	hartującego	hartującego	hartującego	hartującego	hartującej
C.	hartującemu	hartującemu	hartującemu	hartującemu	hartującej
B.	hartującego	hartującego	hartujący	hartujące	hartującą
N.	hartującym	hartującym	hartującym	hartującym	hartującą
Ms.	hartującym	hartującym	hartującym	hartującym	hartującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	hartujący	hartujący	hartujące	hartujące
D.	hartujących	hartujących	hartujących	hartujących
C.	hartującym	hartującym	hartującym	hartującym
B.	hartujących	hartujących	hartujących	hartujące
N.	hartującymi	hartującymi	hartującymi	hartującymi
Ms.	hartujących	hartujących	hartujących	hartujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: hartowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	hartowany	hartowany	hartowany	hartowane	hartowana
D.	hartowanego	hartowanego	hartowanego	hartowanego	hartowanej
C.	hartowanemu	hartowanemu	hartowanemu	hartowanemu	hartowanej
B.	hartowanego	hartowanego	hartowany	hartowane	hartowaną
N.	hartowanym	hartowanym	hartowanym	hartowanym	hartowaną
Ms.	hartowanym	hartowanym	hartowanym	hartowanym	hartowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	hartowani	hartowani	hartowane	hartowane
D.	hartowanych	hartowanych	hartowanych	hartowanych
C.	hartowanym	hartowanym	hartowanym	hartowanym
B.	hartowanych	hartowanych	hartowanych	hartowane
N.	hartowanymi	hartowanymi	hartowanymi	hartowanymi
Ms.	hartowanych	hartowanych	hartowanych	hartowanych

odpowiednik aspektowy: zahartować

Pochodzenie

niem. härten 'utwardzać; hartować'

1. dziecko

Definicja

sprawiać, że ktoś lub coś staje się odporny/odporne na działanie niekorzystnych warunków zewnętrznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Relacje znaczeniowe

antonimy:

rozhartowywać

Połączenia

hartować człowieka, dziecko; ciało, organizm
hartować i uodparniać, hartować i wzmacniać

Cytaty

	Ponieważ jako mały Olek był chłopcem chorowitym, rodzice postanowili go hartować. Dlatego już będąc przedszkolakiem, zaczął uczestniczyć w zajęciach sekcji pływackiej na basenie. źródło: NKJP: Olga Dębicka: Opowieści doktora morsa, Dziennik Bałtycki, 2000-02-02
	Kolscy sportowcy-amatorzy nie mają się gdzie podziać, a młodzież zamiast hartować ciało, przesiaduje po knajpach i spija piwko. źródło: NKJP: AK: Hala za dwa lata, Gazeta Poznańska, 2003-01-24
	Kąpiel na Zakrzówku w styczniu? Dla krakowskich morsów to sama przyjemność. Wczoraj, już po raz kolejny tej zimy, czworo z nich hartowało swe ciała w wodzie o temperaturze ok. 1,5 stopnia. źródło: NKJP: (PSZ): Nurka pod lód, Dziennik Polski, 2005-01-29
	W następnych tygodniach wojownicy z zapałem ostrzyli swe zmysły i hartowali mięśnie. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Biały Jaguar, 1980
	Na czym polega hartowanie? Rośliny uprawiane w pomieszczeniach przed posadzeniem do gruntu lub do balkonowych skrzynek trzeba przez kilka tygodni stopniowo przyzwyczajać do ostrego słońca, niższych temperatur i wiatru. źródło: NKJP: Aurelia Pawlak: Na słońcu, Polska Głos Wielkopolski, 2004-03-23

Składnia

hartować

KOGO/CO

2. charakter

Definicja

wyrabiać w kimś umiejętność przezwyciężania kłopotów i życiowych trudności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

antonimy:

rozhartowywać

Połączenia

kłopoty, trudności hartują
hartować charakter, ducha

Cytaty

	[...] żeglarstwo to sport, który pozwala hartować charakter. źródło: NKJP: Marcin Idczak: Żeglarz w Barce, Gazeta Poznańska, 2002-10-29
	Poczucie zagrożenia zmusza do wykazania się odwagą, uodparnia na ból, zmęczenie, hartuje psychicznie. źródło: NKJP: Jarosław Berger: Judo - dlaczego nie?, Express Ilustrowany, 2001-06-05
	Jednych bieda hartowała, drugich zwalała z nóg. Młodzi od początku musieli umieć radzić sobie w życiu. źródło: NKJP: Henryk Szewczyk: 1200 wesel Lulka, Gazeta Krakowska, 2007-04-06
	Na Kresach żyło się trudno i to ludzi hartowało [...]. Tam człowiek codziennie musiał stawiać czoło trudnym wyborom. źródło: NKJP: Marta Paluch: Kresy - niebezpieczna legenda, Gazeta Krakowska, 2005-11-25
	Gry i zabawy hartowały ducha, rozwijały tężyznę fizyczną, przygotowywały młodzież do roli wojowników. źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Składnia

hartować

KOGO/CO

3. stal

Definicja

techn.

nadawać materiałom twardość przez nagrzewanie do wysokiej temperatury i nagłe ochładzanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem

Relacje znaczeniowe

antonimy:

rozhartowywać

Połączenia

hartować stal

Cytaty

	Zaczęli lepiej hartować stal. - Jeśli twardość jest większa niż 62 HRC, stal w niskiej temperaturze może się zachowywać jak szkło i pęka. źródło: NKJP: Leszek K. Talko: Wielka wojna blokadowa, Gazeta Wyborcza, 1994-09-09
	Stal, którą kuli i formowali, wcześniej hartowali kilkakrotnie w wodzie i oleju. źródło: NKJP: (mik): Czasy kuźni minęły, Dziennik Zachodni, 2003-03-26
	Potem odbywa się hartowanie: ostrze jest rozgrzewane do czerwoności i gwałtownie chłodzone w zimnym oleju. I tak kilka razy, aż zrobi się twarde, choć elastyczne... źródło: NKJP: s.w.: Wielka kłótnia, ABC Techniki, 2, 1980
	[...] płatnerze strzegli tajemnej receptury hartowania stali, a umiejętność tę przekazywali z pokolenia na pokolenie. źródło: NKJP: Maciej Nowakowski: Honor samuraja, Dziennik Zachodni, 2004-05-07

Składnia

hartować

Data ostatniej modyfikacji: 26.02.2017