Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | pióropusz |
pióropusze |
|
| D. | pióropusza |
pióropuszy |
|
| C. | pióropuszowi |
pióropuszom |
|
| B. | pióropusz |
pióropusze |
|
| N. | pióropuszem |
pióropuszami |
|
| Ms. | pióropuszu |
pióropuszach |
|
| W. | pióropuszu |
pióropusze |
Pochodzenie
Być może częściowa kalka niem. Federbusch (Bańk); Zob. pióro, puszyć
1. ozdoba
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie ozdoby i dodatki
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | ozdoba |
Połączenia
- barwny, biały, czarny, czerwony, zielony; strusi; indiański; wspaniały pióropusz; kolorowe pióropusze
- pióropusz na głowie; na czaku
- hełmy i pióropusze, mundury i pióropusze
- hełmy z pióropuszami
- Indianin w pióropuszu
- nosić pióropusz
Cytaty
|
Na czele tej złowrogiej gromady stał wojownik ozdobiony oryginalnym naszyjnikiem z lian. [...] Głowę jego zdobił wspaniały, purpurowy pióropusz z piór rajskiego ptaka. Zapewne był wodzem... źródło: NKJP: Alfred Szlarski: Tomek wśród łowców głów, 1965 |
|
|
Długa kolumna wojowników - pomalowanych w barwy wojenne, we wspaniałych pióropuszach, z tarczami oraz bronią - wjechała, śpiewając bitewne pieśni Siuksów. źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994 |
|
|
Fryzjerzy zdobią głowy tancerek bajecznie kolorowymi pióropuszami. źródło: NKJP: Mirosław Banasiak: Bal w smutnym mieście, Gazeta Wyborcza, 1996-05-17 |
|
|
Przed wejście do „V-Empire” zajechał ogromny czarny karawan, ciągniony przez czwórkę prawdziwych karych koni z pióropuszami na łbach. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001 |
|
|
Na rozkaz rycerza w hełmie z czarnym pióropuszem jeźdźcy zaczęli siec i kłuć bezbronnych. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996 |
2. liści
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury
Połączenia
- zielony pióropusz; kolorowe pióropusze
- pióropusz palmy
- pióropusze chwieją się
Cytaty
|
Było cicho. Żółtawych pióropuszy traw, porastających szczeliny bezładnie porozrzucanych skałek, nie poruszał najlżejszy podmuch. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005 |
|
|
Miejscami rosły kępy wysokiej trawy zwanej włosami sieroty, o białych pióropuszach podobnych do kitek czaplich. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953 |
|
|
Ananasy często porównuje się do sosnowej szyszki zwieńczonej pióropuszem zielonych liści. Anglicy nazwali go „sosnowym jabłkiem” (pineapple). źródło: NKJP: Zbigniew Ogrodnik: Potencjalne porady czyli Wszystko o afrodyzjakach. Cz. 1, 2005 |
|
|
Kolorowe pióropusze astrów zachwycają urodą. Nie są kapryśne, kwitną długo i obficie, dlatego chętnie zdobimy nimi nasze ogródki. źródło: NKJP: Jadwiga Różycka: Królowe sezonów, Dziennik Zachodni, 2001-04-17 |
Składnia
|
+ | pióropusz | + |
CZEGO
|
3. dymu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | chmura |
Połączenia
- kolorowe pióropusze
- pióropusz dymu, ognia, sztucznych ogni
Cytaty
|
Spod odległego o sto kroków okna wyprysnął pióropusz kurzu, nad oknem pojawił się drugi. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004 |
|
|
Parowóz cofa się i, wyrzucając pióropusze dymu, przejeżdża przed nimi z dużą prędkością. źródło: NKJP: Diana Kolbuszewska: Kolejnictwo, Gazeta Wyborcza, 1997-10-24 |
|
|
Pióropusz eksplozji rozprężał się jakby w zwolnionym tempie, przybierał kształt smukłego kalafiora, wiotczał... źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955 |
|
|
Pchany zachodnim wiatrem przybój z łomotem rozbijał się o brzeg, z rozpadlin między skałami co i rusz strzelały białe pióropusze piany. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997 |
|
|
Na niebie wykwitł kolorowy pióropusz. Potem drugi i kolejny. Rozpoczął się pokaz sztucznych ogni po koncercie. źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006 |
Składnia
|
+ | pióropusz | + |
CZEGO
|