UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

brzemię

Chronologizacja

1250, SStp

Pochodzenie

psł. *bermę 'noszenie; noszony ciężar; płód'

1. ładunek

Definicja

trudny do dźwigania ciężar

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ciężar

Cytaty

W strachu, aby cegły powtórnie nie posypały się im na głowę, Jaśka z Ziutą poczekały, aż Łarysa wspięła się ze swoim brzemieniem po kładce i dopiero wtenczas dźwignęły swoje nosiłki.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1998

Umykało przed nami wszystko, co żyło, prócz głupich, ociężałych żuków, wielkich jak pięści i wszędobylskich mrówek. Te taszczyłyby swe brzemiona, nawet gdyby pokazał się tutaj orszak cesarski.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. brzemię
brzemiona
D. brzemienia
brzemion
C. brzemieniu
brzemionom
B. brzemię
brzemiona
N. brzemieniem
brzemionami
Ms. brzemieniu
brzemionach
W. brzemię
brzemiona

2. obowiązek

Definicja

trudne do wypełnienia obowiązki, wynikające ze znalezienia się w określonej roli, przyjęcia jakiejś funkcji albo stanowiska

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ciężar

Połączenia

  • brzemię obowiązków, odpowiedzialności
  • brzemię spadło na kogoś, spoczywa na kimś
  • czuć brzemię

Cytaty

Brzemię odpowiedzialności, nieodłącznie związane z zaszczytną nominacją na Naczelnego Wodza, zaciążyło nagle na barkach admirała.

źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

[...] papież, zmagający się z brzemieniem olbrzymich obowiązków, pragnął jednak, aby jego zmniejszająca się aktywność pozostała tajemnicą nawet dla najbliższego otoczenia.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Watykan bez tajemnic, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. brzemię
brzemiona
D. brzemienia
brzemion
C. brzemieniu
brzemionom
B. brzemię
brzemiona
N. brzemieniem
brzemionami
Ms. brzemieniu
brzemionach
W. brzemię
brzemiona

Inne uwagi

Zwykle lp

3. przykre uczucie

Definicja

poczucie trudnego do zniesienia ucisku psychicznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ciężar

Połączenia

  • ciężkie, nieznośne; wielkie brzemię
  • brzemię grzechów, winy; historii, komunizmu, przeszłości
  • dźwigać, nosić brzemię
  • uginać się; pochylony pod brzemieniem

Cytaty

„Strapionych pocieszać” - to jeden z wielu uczynków miłosierdzia względem duszy, którym możemy obdarzać ludzi dźwigających brzemię smutku oraz wspomagać zmarłych cierpiących w czyśćcu.

źródło: NKJP: Irena Złotkowska, Anna Czajkowska: Jak pomagać zmarłym cierpiącym w czyśćcu? post i jałomużna, 2009

Widząc jak z coraz większym wysiłkiem papież nosi brzemię choroby, modliłem się o jego zdrowie.

źródło: NKJP: Osiem kroków, Dziennik Polski, 2002-08-16

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. brzemię
brzemiona
D. brzemienia
brzemion
C. brzemieniu
brzemionom
B. brzemię
brzemiona
N. brzemieniem
brzemionami
Ms. brzemieniu
brzemionach
W. brzemię
brzemiona

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 03.03.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json