UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

memento

Chronologizacja

1863, Encyklopedia powszechna, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. memento
memento
D. memento
memento
C. memento
memento
B. memento
memento
N. memento
memento
Ms. memento
memento
W. memento
memento

Pochodzenie

łac. mementō 'pamiętaj'

1. wypowiedź

Definicja

książk. 
wypowiedź, która pokazuje komuś, że powinien unikać określonych działań lub zjawisk, ponieważ mogą one przynieść negatywne skutki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ostrzeżenie, przestroga

Połączenia

  • swoiste, ważne memento

Cytaty

Arystoteles pisał, że najtrudniej rządzi się ludźmi wolnymi. O wiele łatwiej niewolnikami. Niech będzie to swoiste memento.

źródło: NKJP: Tadeusz Bartoś: Wolność, równość, katolicyzm, 2007

Powieść stała się prawdziwym memento dla brodatych rewolucjonistów Fidela Castro. Bo choć jej akcja rozgrywa się w dobie Rewolucji Francuskiej, to jej aluzje do współczesności są wyraźne.

źródło: NKJP: Mirosław Banasiak: Karaibski „Kandyd”?, Gazeta Wyborcza,1994-11-16

2. sytuacja

Definicja

sytuacja, o której pamięć powinna pomóc uniknąć powtórnego popełnienia błędu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ostrzeżenie, przestroga

Cytaty

Zdążył się zorientować, jak myślą ci chłopcy, i przyglądał się tym najbardziej dojrzałym, a chociaż i oni wydawali się dosyć dziecinni, pamięć podsuwała mu jako memento cienie towarzyszy broni.

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001

To był wyrok śmierci dla Nadżibullaha i memento dla wszystkich innych – także przyszłych – przywódców państw, którzy zawierzyli Rosjanom i obcym.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000

3. modlitwa

Definicja

rel. 
modlitwa za żywych lub umarłych w obrządku katolickim zaczynająca się od słowa „memento”

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Cytaty

Wspomina żywych, odmawiając memento za uczestników i wspomina Kościół Tryumfujący w modlitwie communicantes.

źródło: NKJP: Internet

Z roku 416 pochodzi list papieża Innocentego I, z którego wynika, że w trakcie Kanonu odmawia się memento „za żywych” [...].

źródło: Paweł Milcarek: Christianitas: religia, kultura, społeczeństwo, nr 41/42, 2009

Składnia

bez ograniczeń + memento +
za KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 20.11.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj