UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gardłować

Chronologizacja

1558, SPXVI
Inne znaczenie: 'narażać życie'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. gardłuję
gardłujemy
2 os. gardłujesz
gardłujecie
3 os. gardłuje
gardłują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. gardłowałem
+(e)m gardłował
gardłowałam
+(e)m gardłowała
gardłowałom
+(e)m gardłowało
gardłowaliśmy
+(e)śmy gardłowali
gardłowałyśmy
+(e)śmy gardłowały
2 os. gardłowałeś
+(e)ś gardłował
gardłowałaś
+(e)ś gardłowała
gardłowałoś
+(e)ś gardłowało
gardłowaliście
+(e)ście gardłowali
gardłowałyście
+(e)ście gardłowały
3 os. gardłował
gardłowała
gardłowało
gardłowali
gardłowały

bezosobnik: gardłowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę gardłował
będę gardłować
będę gardłowała
będę gardłować
będę gardłowało
będę gardłować
będziemy gardłowali
będziemy gardłować
będziemy gardłowały
będziemy gardłować
2 os. będziesz gardłował
będziesz gardłować
będziesz gardłowała
będziesz gardłować
będziesz gardłowało
będziesz gardłować
będziecie gardłowali
będziecie gardłować
będziecie gardłowały
będziecie gardłować
3 os. będzie gardłował
będzie gardłować
będzie gardłowała
będzie gardłować
będzie gardłowało
będzie gardłować
będą gardłowali
będą gardłować
będą gardłowały
będą gardłować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. gardłujmy
2 os. gardłuj
gardłujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. gardłowałbym
bym gardłował
gardłowałabym
bym gardłowała
gardłowałobym
bym gardłowało
gardłowalibyśmy
byśmy gardłowali
gardłowałybyśmy
byśmy gardłowały
2 os. gardłowałbyś
byś gardłował
gardłowałabyś
byś gardłowała
gardłowałobyś
byś gardłowało
gardłowalibyście
byście gardłowali
gardłowałybyście
byście gardłowały
3 os. gardłowałby
by gardłował
gardłowałaby
by gardłowała
gardłowałoby
by gardłowało
gardłowaliby
by gardłowali
gardłowałyby
by gardłowały

bezosobnik: gardłowano by

bezokolicznik: gardłować

imiesłów przysłówkowy współczesny: gardłując

gerundium: gardłowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gardłowanie
gardłowania
D. gardłowania
gardłowań
C. gardłowaniu
gardłowaniom
B. gardłowanie
gardłowania
N. gardłowaniem
gardłowaniami
Ms. gardłowaniu
gardłowaniach
W. gardłowanie
gardłowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: gardłujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. gardłujący
gardłujący
gardłujący
gardłujące
gardłująca
D. gardłującego
gardłującego
gardłującego
gardłującego
gardłującej
C. gardłującemu
gardłującemu
gardłującemu
gardłującemu
gardłującej
B. gardłującego
gardłującego
gardłujący
gardłujące
gardłującą
N. gardłującym
gardłującym
gardłującym
gardłującym
gardłującą
Ms. gardłującym
gardłującym
gardłującym
gardłującym
gardłującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. gardłujący
gardłujący
gardłujące
gardłujące
D. gardłujących
gardłujących
gardłujących
gardłujących
C. gardłującym
gardłującym
gardłującym
gardłującym
B. gardłujących
gardłujących
gardłujących
gardłujące
N. gardłującymi
gardłującymi
gardłującymi
gardłującymi
Ms. gardłujących
gardłujących
gardłujących
gardłujących

Pochodzenie

Zob. gardło

1. na wiecach

Definicja

pot. 
wypowiadać się za albo przeciw czemuś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gębować
hiperonimy:  mówić

Połączenia

  • gardłować na wiecach, na zebraniach
  • zacząć gardłować

Cytaty

Zebranie skończyło się jak najlepiej. Ale już nazajutrz, gdy przyszło do podpisywania statutu, chłopi zaczęli się wycofywać. Nawet ci, co najwięcej gardłowali za spółdzielnią.

źródło: NKJP: Bolesław Lesman: Wieś nr 387, 1953

- Słuchaj, bosmanie, wiesz dobrze, ile trudu kosztowało nas przekonanie Wilmowskiego i Tomka, iż ostrożność ta jest niezbędna dla naszego bezpieczeństwa. - Pewno, że wiem, a jakże! Sam przecież za tym gardłowałem.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963

Gardłował przeciw dotacji, jaką Centrum dostało od miasta.

źródło: NKJP: Ryszarda Wojciechowska: Skrzypek gdański, Dziennik Bałtycki, 2007-01-12

Jak pisze, Gienka zaczęła gardłować, że przez lata całe była ciemiężona przez feudalnych krwiopijców i za to powinna otrzymać rekompensatę w postaci dworu.

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Lala, 2008

Klepak z Lutkiem domagali się zwrotu tirów, a Ceber gardłował, żeby nie oddawać.

źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Wołomin strzela do siebie, Polityka, 2004

Składnia

bez ograniczeń + gardłować +
za CZYM | przeciw CZEMU
bez ograniczeń + gardłować +
że ZDANIE | żeby ZDANIE

2. z daleka

Definicja

pot. 
mówić głośno

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  krzyczeć

Cytaty

Nie mogę cały czas gardłować z boksu, bo z czasem wysiądą mi struny głosowe - śmieje się szkoleniowiec, który już był myślami przy kolejnym meczu.

źródło: NKJP: (zab): Już na szczycie, Dziennik Polski, 2006-12-05

Bo kiedyś to tu był luksusowy bazar, cała warszawska elita się tu zjeżdżała, a teraz co? Same pijaczki zostały... Już nie mamy tej renomy, co kiedyś - wzdycha pan Tomasz. - Ja tam się wcale nie cieszę! - gardłuje pan Edek, który codziennie pije piwko z kolegami z „Różyca”.

źródło: NKJP: Jarosław Marczyk: Pyzy w luksusach, Super Express, 1998

Szczęśliwcy, którzy wylosowali miejsca, byli mieszkańcami wsi z okolic Zakopanego, a i często Nowego Targu. [...] – Co to za porządki? – gardłuje góralka, której w ostatnim losowaniu się nie poszczęściło.

źródło: NKJP: Przemysław Bolechowski: Przetarg na oscypek, Gazeta Krakowska, 2006-03-20

Składnia

bez ograniczeń + gardłować +
MOWA WPROST
Data ostatniej modyfikacji: 02.11.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj