UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

maselniczka

rzadziej masielniczka

Chronologizacja

1732, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. maselniczka
maselniczki
D. maselniczki
maselniczek
C. maselniczce
maselniczkom
B. maselniczkę
maselniczki
N. maselniczką
maselniczkami
Ms. maselniczce
maselniczkach
W. maselniczko
maselniczki

Pochodzenie

Zob. masło

1. do ubijania

Definicja

używane w przeszłości drewniane urządzenie do robienia masła, składające się z pojemnika na śmietanę i drewnianego kija zakończonego u dołu krążkiem

Warianty

  • rzadziej masielniczka

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Jedzenie i jego przygotowanie ➔ miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  maselnica
hiperonimy:  urządzenie

Połączenia

  • drewniana maselniczka
  • ubić/ubijać (śmietanę) w maselniczce

Cytaty

Po zrobieniu masła w drewnianych maselniczkach kobiety rywalizujące o tytuł „Gospodyni Roku 2002” schodziły dosłownie ugotowane ze sceny.

źródło: NKJP: Babskie święto w Racławicach, Dziennik Polski, 2002-07-05

Nie obyło się bez żartów i śmiechu, gdyż panowie - zamiast tylko trzymać maselniczki - sami chcieli się zabrać za ubijanie.

źródło: NKJP: Masło z kiernicki, Dziennik Polski, 2003-09-01

Było robienie masła w prawdziwej maselniczce, przędzenie na kołowrotku, wspólny rodzinny posiłek poprzedzony prezentacją tego, co na stole.

źródło: NKJP: (EB): Przez region do wspólnej Europy, Gazeta Krakowska, 2004-03-29

Posiadam w sprzedaży: kołowrotek starodawny, warsztat tkacki, beczkę dębową, beczkę słomianą, masielniczkę, łóżka dębowe starodawne, szafę trzydrzwiową dębową, dawną toaletkę z trzema lustrami oraz typowy kredens kuchenny.

źródło: Internet: Gratka.pl: ogłoszenia, nieruchomości, motoryzacja, praca i inne (alegratka.pl/ogloszenie)

2. do podawania

Definicja

szklany lub ceramiczny pojemnik, w którym podaje się na stół lub przechowuje się masło

Warianty

  • rzadziej masielniczka

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Jedzenie i jego przygotowanie ➔ miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  maselnica
hiperonimy:  naczynie

Połączenia

  • porcelanowa, szklana maselniczka
  • cukierniczka i maselniczka
  • masło w maselniczce

Cytaty

Podeszła do stołu, ukroiła kilka kawałków chleba i włożyła masło do glinianej miseczki, która spełniała rolę maselniczki.

źródło: NKJP: Zygmunt Zeydler-Zborowski: Czarny mercedes, 1958

Nieco od kamionkowych gorsze są maselniczki porcelanowe, gdyż przez dobrą porcelanę światło prześwituje ze skutkami jak wyżej. Wady tej pozbawiony jest fajans, lecz konia z rzędem temu, kto znajdzie u nas ładną fajansową maselniczkę.

źródło: NKJP: brat Chama: Biesiadny savoir-vivre, Dziennik Polski, 2005-06-18

Masło, którym chcemy posmarować ułamany kęs, należy wziąć z maselniczki w takiej ilości, żeby nie trzeba było za każdym razem po nie sięgać.

źródło: NKJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je: savoir-vivre przy stole, 1994

Mam Państwu do zaoferowania masielniczkę. Oprawa jest srebrna, bursztyn naturalny. [...] Wysokość masielniczki razem z pokrywką: 10,5 cm.

źródło: Internet: Masielniczka w srebrze z bursztynem (artbizu.otwarte24.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 13.07.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json