UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dworzec

Chronologizacja

1432, SStp
Inne znaczenie: 'gospodarstwo rolne'
SStp notuje również niepewny zapis z 1419 r. (być może nazwa własna).

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dworzec
dworce
D. dworca
dworców
C. dworcowi
dworcom
B. dworzec
dworce
N. dworcem
dworcami
Ms. dworcu
dworcach
W. dworcu
dworce

Pochodzenie

psł. *dvorьcь 'mały dwór'

1. miejsce

Definicja

miejsce przyjazdu, postoju i odjazdu środków transportu publicznego wyposażone w budynki, perony i stanowiska odjazdowe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport

Połączenia

  • berliński, katowicki, warszawski; autobusowy, kolejowy, morski dworzec; dworzec lotniczy, promowy; przeładunkowy, towarowy
  • dworzec autobusów, kolei (miejskiej, państwowej, żelaznej), kolejki (dojazdowej, podziemnej, wąskotorowej); PKP, PKS
  • dworzec dla minibusów
  • dworce i lotniska, dworce i przystanki
  • bocznica, peron, poczekalnia, rampa, tory, tunel dworca
  • wyjazd z dworca
  • kurs, wejście, wyjazd na dworzec
  • bocznica, postój na dworcu
  • dojechać/dojeżdżać do dworca; ruszyć/ruszać z dworca
  • dojechać, dotrzeć, jechać/jeździć, podjechać, pojechać, przybyć, przyjść, wyjeżdżać na dworzec
  • wysiąść/wysiadać na dworcu

Cytaty

Zajmowałem się również na dworcu towarowym we Wrzeszczu dosyć skomplikowanymi odprawami celnymi przysłanych z Rzeszy lub Czechosłowacji surowców.

źródło: NKJP: Brunon Zwarra: Wspomnienia gdańskiego bówki, 1984

Lokomotywa, sapiąc i buchając parą, wjechała na dworzec. Nieliczni podróżni wysiadali z wagonów.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963

Pociąg elektryczny do Łodzi, który miał odjechać z Dworca Centralnego o 7.30, jeszcze nawet nie ukazał się w wylocie tunelu.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Tajemnica białego pokoju, 1977

Po 25 godzinach jazdy cała trójka wysiadła na dworcu w Londynie.

źródło: NKJP: Anna Miszczyk: Bez pieniędzy, paszportu i pracy, 2006, prasa

2. budynek

Definicja

budynek, w którym podróżni mogą czekać na pociąg, autobus, samolot, prom oraz kupić bilety

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport

Połączenia

  • mały, olbrzymi; nieczynny, opustoszały, zamknięty; stary, nowy, nowoczesny, zniszczony dworzec; brudne dworce
  • dworce i gmachy użyteczności publicznej
  • administrator, dyrekcja, mieszkańcy, pracownik, zarządca; budynek, gmach, obiekt; dach, drzwi, hala, ławka, poddasze dworca
  • wejście na dworzec
  • kasa, ławka, poczekalnia, przechowalnia, toaleta na dworcu na dworcu; kiosk, sklepik na/przy dworcu
  • zadaszenie, zamykanie dworca
  • budować, odbudować, odnowić, wyremontować dworzec
  • mieszkać, nocować, oczekiwać, spać na dworcu

Cytaty

O tym, że szary i zniszczony dworzec chluby miastu nie przynosi, nie trzeba chyba nikogo przekonywać. - To najważniejszy budynek przy ul. Zjednoczenia. Widać go z daleka - podkreśla główny specjalista wydziału inwestycji i rozwoju urzędu miasta [...].

źródło: NKJP: Krzystof Koziołek: Remont na spółkę, 2005

O tym, że są problemy z toaletami na dworcu, przekonał się ostatnio wicestarosta skarżyski [...]. Okazuje się, że zarządca dworca w Skarżysku wynajął toalety prywatnej firmie z Radomia.

źródło: NKJP: Toalety i wandale?, 2006, prasa

[...] my wyremontujemy dworzec, zainwestujemy pieniądze, a po pięciu latach PKP odbierze nam budynek lub zdecyduje się go sprzedać, ale za wysoką cenę.

źródło: NKJP: Iwona Ogrodowska-Ogórek: Dworzec, który straszy, 2006

[...] w nocy bezdomni spali na dworcu pokotem na podłodze, a do kasy biletowej był jedynie wąski korytarz między ciałami śpiących.

źródło: NKJP: Wolą zimę na dworcach, Dziennik Polski, 2004-01-12

Frazeologizmy

dworzec czołowy
Data ostatniej modyfikacji: 22.02.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json