UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

petarda

Chronologizacja

1643, Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. petarda
petardy
D. petardy
petard
C. petardzie
petardom
B. petardę
petardy
N. petardą
petardami
Ms. petardzie
petardach
W. petardo
petardy

Pochodzenie

fr. pétard

1. karnawałowa

Definicja

rozbłyskująca kolorowymi iskrami raca wystrzeliwana w niebo dla uświetnienia jakiejś okazji

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Połączenia

  • karnawałowa, sylwestrowa; hałaśliwa petarda
  • petardy i fajerwerki; szampan i petardy
  • huk, wybuch petardy
  • zabawa petardami
  • dym z petard
  • zabawa z petardami
  • petarda eksplodowała, wybuchła
  • odpalić, rzucać; kupić petardę
  • rzucać; handlować petardami
  • strzelać z petard

Cytaty

Psy, które nie bały się huku strzału - co sprawdzano np. podczas szkoleń - zaczynają reagować panicznym strachem na sylwestrowe petardy.

źródło: NKJP: Andrzej Majewicz: Kanonada za oknem, Express Ilustrowany, 2001-12-29

Na stadionie, nie licząc wybuchów petard, świec dymnych, śpiewów i wzajemnego obrzucania się obelgami, wydarzył się jeden incydent.

źródło: NKJP: (roch): Dymy nad murawą, Gazeta Brodnicka, 1999-11-18

2. wojskowa

Definicja

nieduży ładunek wybuchowy wykorzystywany do ćwiczeń wojskowych w celu imitacji wybuchów pocisków i granatów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Połączenia

  • wojskowa petarda
  • petarda z gazem
  • petardy i gaz

Cytaty

Okazało się, że ktoś wrzucił do auta wojskową petardę. Na szczęście nikt nie odniósł obrażeń.

źródło: NKJP: Renata Grochal: Tajemnicza eksplozja, Gazeta Wrocławska, 2001-08-07

Samochody z zasiekami skutecznie pozamykały ulice, broniąc dojścia do gmachu Parlamentu, od czasu do czasu jedynie tłum napierał, dochodziło do rzucania petard i gazów, po czym tamci się cofali.

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

3. w piłce nożnej

Definicja

sport.  pot. 
bardzo silny strzał na bramkę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  strzał

Cytaty

Przy stanie 3:2 goście wycofali bramkarza i do remisu doprowadził Kołodziej, wykorzystując przedłużany rzut karny. On był też autorem zwycięskiego gola na minutę przed końcem. To była prawdziwa petarda

źródło: NKJP: Gazeta Krakowska, 2006-04-05

Bobis stanął pośrodku, wyciągał ręce na prawo i lewo, a Boruc przymierzył się do petardy z czuba, w środek w górę, kiedy noga Boruca była tuż przy piłce, Bobis wyskoczył, a wtedy Boruc puścił mu szmatę po ziemi, w sam lewy róg, odbiła się lekko od słupka, ale weszła, akurat jak Bobis opadł na ziemię ze swojego wyskoku.

źródło: NKJP: Marek Kochan: Plac zabaw, 2007

4. coś zaskakującego

Definicja

coś zaskakującego i efektownego w porównaniu do innych rzeczy podobnego rodzaju

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • istna, prawdziwa petarda

Cytaty

Będzie to istna petarda na rynku szkolnictwa wyższego, coś zupełnie nowatorskiego, czym zadziwimy konkurencję.

źródło: NKJP: Prawie ambasada, Gazeta Krakowska, 2004-03-15

Muzycy od lat są uznawani za prawdziwe petardy koncertowe. Ich imponujące pod każdym względem trasy kolejno przechodzą do historii muzyki rozrywkowej.

źródło: NKJP: Ola Szatan: Muzyczna petarda odpali po zmroku, Dziennik Zachodni, 2009-08-06

Data ostatniej modyfikacji: 18.12.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json