Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | szypułka |
szypułki |
|
| D. | szypułki |
szypułek |
|
| C. | szypułce |
szypułkom |
|
| B. | szypułkę |
szypułki |
|
| N. | szypułką |
szypułkami |
|
| Ms. | szypułce |
szypułkach |
|
| W. | szypułko |
szypułki |
Pochodzenie
Derywat od psł. *šipa / šipъ 'coś ostrego, sterczącego, kolec' (bezpośrednie kontynuanty zaświadczone w polszczyźnie,np. st.pol. szyp 'strzała', pol. dial. szypa 'wyrostek na ciele ptaka, z którego formuje się pióro').
1. część rośliny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin
Połączenia
- cienkie, długie, krótkie szypułki; szypułki kwiatowe
- szypułki kwiatów
- truskawki, porzeczki bez szypułek
- usuwać szypułki
- obrać, oczyścić; zdjąć z szypułek
- osadzony na szypułkach
Cytaty
|
Lilium canadense (lilia kanadyjska) - pochodzi ze wschodniego wybrzeża Ameryki Północnej. Pędy cienkie, 11,5 m wysokie. Liście lancetowate, w okółkach. Kwiaty nieduże, zwisające na długich szypułkach, żółte w nieliczne, brązowe cętki. źródło: NKJP: Eugeniusz Radziul: Ogrodowe pasje, 2009 |
|
|
Z truskawek usuwamy szypułki i kroimy owoce na połówki. źródło: NKJP: (red): Kwiat paproci. (Smacznego), Dziennik Łódzki, 2006-06-23 |
|
|
Od połowy lata pędy rokitnika oblepione są szczelnie tysiącami owoców wielkości małego groszku, owalnych, osadzonych na krótkiej szypułce, złocistożółtych, jaskrawopomarańczowych lub czerwonych, bardzo kwaśnych, z gorzkawym posmakiem. źródło: NKJP: (mt): Oblepicha czyli rokitnik, Dziennik Tczewski, 2000-01-07 |
|
|
Wystarczyło jej zaledwie musnąć wzrokiem oddalony konar kasztanowca, a z uśpionych jeszcze szypułek wystrzeliwały brunatne, lśniące od lepkiego soku pąki. źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007 |
|
|
Na szypułce u niektórych roślin rozwijają się maleńkie listeczki zwane przysadkami lub podsadkami. źródło: Internet: akwa-mania.mud.pl/budowa roślin |
2. część ciała
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
Połączenia
- szypułki oczne
- oczy na szypułkach
Cytaty
|
[...] osobnicy mieli na sobie skafandry z łuską na plecach, pięciopalczaste płetwy zamiast dłoni i wyłupiaste seledynowe oczy na trzech szypułkach. źródło: NKJP: Tomasz Trojanowski: Uciekinierzy, 2008 |
|
|
Najbardziej nieznośne było to, że kurczył się tylko od karku wzwyż, że ten łebek na szypułce wyrastał z normalnego, w pełni rozwiniętego męskiego ciała, które, jak się wydawało, znałam na pamięć. źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Opowieści przebrane source, 2005 |
|
|
Wielu mężczyzn ma na szyi, twarzy, zwłaszcza koło oczu, w okolicy pach, niewielkie narośla na skórze. Najczęściej wyglądają jak kulki na szypułce. źródło: NKJP: Małgorzata Lorkowska: Nieśmiały i ufny w rękach kosmetyczki, Gazeta Wyborcza, 1998-02-13 |
|
|
Zostawię was z jeszcze jednym przykładem wymarłego gatunku, który mógł podlegać doborowi płciowemu: jest to trylobit kambryjski, Parablackweldeeria luensis [...]. Zwierzę było niezwykłe, bo miało oczy na długich szypułkach ocznych [...]. źródło: Jerry Coyne: Dobór płciowy u pradawnych zwierząt (biblioteka.netgenes.pl) |