UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

konwencjonalizm

Chronologizacja

1871, "Gazeta Literacka", nr 2, 1871.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. konwencjonalizm
konwencjonalizmy
D. konwencjonalizmu
konwencjonalizmów
C. konwencjonalizmowi
konwencjonalizmom
B. konwencjonalizm
konwencjonalizmy
N. konwencjonalizmem
konwencjonalizmami
Ms. konwencjonalizmie
konwencjonalizmach
W. konwencjonalizmie
konwencjonalizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

ang. conventionalism

fr. conventionalisme

Od: konwencja

1. obyczajowy

Definicja

książk. 
stosowanie się do konwencji - przyjętego w danym środowisku lub epoce sposobu zachowania się lub działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Mistrzowsko posługując się ironią, nadając wyrażanym w poezji opiniom sens będący przeciwieństwem ich dosłownego znaczenia, krytykowali i obnażali fałsz oraz konwencjonalizm dwornej miłości [...].

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy: Rycerze w służbie dam i dworu, 2009

Unikasz konwencjonalizmu i pragniesz całkowicie nowych, pionierskich kierunków wiedzy, jak na przykład badanie kosmosu.

źródło: NKJP: Krystyna Konaszewska-Rymarkiewicz: Interpretacja horoskopu - podstawy, 1997

Zwracano uwagę na jej jednowymiarowość, upolitycznienie, emocjonalizm, konsekwencje prymatu ideologii nad formą i etyki nad estetyką, tradycjonalizm i konwencjonalizm, konserwatyzm i zwrot ku Kościołowi i tradycji chrześcijańskiej.

źródło: NKJP: Alina Brodzka, Lidia Burska (red.): Sporne sprawy polskiej literatury współczesnej, 1998

Osobowość autorytarną w jego ujęciu charakteryzuje zgeneralizowane przeświadczenie, że świat jest pełen niebezpieczeństw, a ludzie źli. Takie osoby charakteryzować ma też konwencjonalizm i konserwatyzm.

źródło: NKJP: Joanna Cieśla: Kto na kogo głosuje, Polityka, nr 4 (4), 2009-08-26

Składnia

bez ograniczeń + konwencjonalizm +
(KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + konwencjonalizm +
(CZYJ)

2. artystyczny

Definicja

szt. 
posługiwanie się konwencją - zespołem środków stosowanych w pracy artystycznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Cytaty

Na zewnątrz dotychczasowa sztuka odgradzała się od życia obcym mu konwencjonalizmem form, umownością wszystkich współczynników artystycznego kształtowania tematyki, konstrukcji przedmiotowej i przestrzennej, faktury, koloru.

źródło: NKJP: Mieczysław Porębski: Nowa droga plastyki polskiej, Myśl Współczesna, 1953

Pracowity konwencjonalizm poematu wzorowanego na „Henriadzie” Woltera (1728) nadał mu cechy kroniki wydarzeń, dość sztucznie urozmaiconej scenami fantastycznymi.

źródło: NKJP: Zbigniew Goliński: Krasicki, 2002

Na zewnątrz dotychczasowa sztuka odgradzała się od życia obcym mu konwencjonalizmem form, umownością wszystkich współczynników artystycznego kształtowania tematyki, konstrukcji przedmiotowej i przestrzennej, faktury, koloru.

źródło: NKJP: Mieczysław Porębski: Nowa droga plastyki polskiej, Myśl Współczesna, nr 10, 1953

Kraków bywał przecież także zarzewiem „nowinek” w sztuce, i kapiści, dziś pomawiani o konwencjonalizm, w swoim czasie bywali rewolucjonistami.

źródło: NKJP: Barbara Ziembicka: Najprostszą drogą: rozmowy z artystami, 1998

Składnia

bez ograniczeń + konwencjonalizm +
(KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + konwencjonalizm +
(CZYJ)

3. filozoficzny

Definicja

filoz. 
kierunek filozoficzny, według którego twierdzenia i teorie naukowe są konwencjami, czyli mają charakter umowny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa

Cytaty

Szkoda, że podobnego uznania nie zyskały sobie reizm, radykalny konwencjonalizm Ajdukiewicza czy semantyczna teoria poznania, bo są to koncepcje zasługujące na szerszą uwagę.

źródło: NKJP: Internet

Konwencjonalizm głosi, że prawa formułowane przez nauki przyrodnicze nie są bezpośrednim i dokładnym opisem rzeczywistości, ale mają charakter umowny, konwencjonalny.

źródło: NKJP: Roman Murawski: Filozofia matematyki: zarys dziejów, 1986

Odrzuca skrajny konwencjonalizm, zauważając zalety umiarkowanego konwencjonalizmu, szczególnie w zagadnieniu dotyczącym powiązania teorii z doświadczeniem, którego rozwiązanie można porównać do propozycji przedstawianych przez empiryzm.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + konwencjonalizm +
(KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + konwencjonalizm +
(CZYJ)
Data ostatniej modyfikacji: 03.07.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj