Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wskrzeszę |
wskrzesimy |
|||
| 2 os. |
wskrzesisz |
wskrzesicie |
|||
| 3 os. |
wskrzesi |
wskrzeszą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wskrzesiłem +(e)m wskrzesił |
wskrzesiłam +(e)m wskrzesiła |
wskrzesiłom +(e)m wskrzesiło |
wskrzesiliśmy +(e)śmy wskrzesili |
wskrzesiłyśmy +(e)śmy wskrzesiły |
| 2 os. |
wskrzesiłeś +(e)ś wskrzesił |
wskrzesiłaś +(e)ś wskrzesiła |
wskrzesiłoś +(e)ś wskrzesiło |
wskrzesiliście +(e)ście wskrzesili |
wskrzesiłyście +(e)ście wskrzesiły |
| 3 os. |
wskrzesił |
wskrzesiła |
wskrzesiło |
wskrzesili |
wskrzesiły |
bezosobnik: wskrzeszono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wskrześmy |
|
| 2 os. |
wskrześ |
wskrzeście |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wskrzesiłbym bym wskrzesił |
wskrzesiłabym bym wskrzesiła |
wskrzesiłobym bym wskrzesiło |
wskrzesilibyśmy byśmy wskrzesili |
wskrzesiłybyśmy byśmy wskrzesiły |
| 2 os. |
wskrzesiłbyś byś wskrzesił |
wskrzesiłabyś byś wskrzesiła |
wskrzesiłobyś byś wskrzesiło |
wskrzesilibyście byście wskrzesili |
wskrzesiłybyście byście wskrzesiły |
| 3 os. |
wskrzesiłby by wskrzesił |
wskrzesiłaby by wskrzesiła |
wskrzesiłoby by wskrzesiło |
wskrzesiliby by wskrzesili |
wskrzesiłyby by wskrzesiły |
bezosobnik: wskrzeszono by
bezokolicznik: wskrzesić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wskrzesiwszy
gerundium: wskrzeszenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wskrzeszenie |
wskrzeszenia |
| D. | wskrzeszenia |
wskrzeszeń |
| C. | wskrzeszeniu |
wskrzeszeniom |
| B. | wskrzeszenie |
wskrzeszenia |
| N. | wskrzeszeniem |
wskrzeszeniami |
| Ms. | wskrzeszeniu |
wskrzeszeniach |
| W. | wskrzeszenie |
wskrzeszenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wskrzeszony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wskrzeszony |
wskrzeszony |
wskrzeszony |
wskrzeszone |
wskrzeszona |
| D. | wskrzeszonego |
wskrzeszonego |
wskrzeszonego |
wskrzeszonego |
wskrzeszonej |
| C. | wskrzeszonemu |
wskrzeszonemu |
wskrzeszonemu |
wskrzeszonemu |
wskrzeszonej |
| B. | wskrzeszonego |
wskrzeszonego |
wskrzeszony |
wskrzeszone |
wskrzeszoną |
| N. | wskrzeszonym |
wskrzeszonym |
wskrzeszonym |
wskrzeszonym |
wskrzeszoną |
| Ms. | wskrzeszonym |
wskrzeszonym |
wskrzeszonym |
wskrzeszonym |
wskrzeszonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wskrzeszeni |
wskrzeszeni |
wskrzeszone |
wskrzeszone |
| D. | wskrzeszonych |
wskrzeszonych |
wskrzeszonych |
wskrzeszonych |
| C. | wskrzeszonym |
wskrzeszonym |
wskrzeszonym |
wskrzeszonym |
| B. | wskrzeszonych |
wskrzeszonych |
wskrzeszonych |
wskrzeszone |
| N. | wskrzeszonymi |
wskrzeszonymi |
wskrzeszonymi |
wskrzeszonymi |
| Ms. | wskrzeszonych |
wskrzeszonych |
wskrzeszonych |
wskrzeszonych |
odpowiednik aspektowy: wskrzeszać
Pochodzenie
Z przedrostkiem wz- [ws-] (< vъz-) od krzesić < psł. *kresiti 'przywracać do życia, ożywiać, cucić'
1. zmarłego
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | ożywić |
Połączenia
- Jezus wskrzesił
- wskrzesić umarłego, zmarłego
Cytaty
|
Pod osłoną nocy św. Mikołaj dostarczył [...] pannom zawiniątka z posagami. Inne podanie głosi, że Mikołaj wskrzesił trzech ludzi zamordowanych w złości przez hotelarza za to, że nie mogli mu zapłacić należności. źródło: NKJP: Prawdziwy Święty!, Dziennik Bałtycki, 2004-12-23 |
|
|
Fiodorow uważał, że fundamentem wiary chrześcijańskiej jest idea zmartwychwstania, wynikająca z przekonania o wieczności życia. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński, Imperium, 2005 |
|
|
Wczoraj zostali skazani. Pierwszy na dożywocie, drugi na 25 lat więzienia. [...] matka Michała nie czuje satysfakcji. Może ulgę, że wreszcie zbrodnia została ukarana. Ale to przecież nie wskrzesi jej syna. źródło: NKJP: Anna Malinowska: Kara bez skruchy, Trybuna Śląska, 2004-10-15 |
|
|
Jego ukochany pies, a zarazem jedyny przyjaciel [...], umiera potrącony przez samochód. Chłopiec nie może się z tym pogodzić. [...] Za wszelką cenę chce wskrzesić pupila. Staje się młodocianym doktorem Frankensteinem z laboratorium na strychu. źródło: Weronika Migdał: Animowane multizmartwychwstanie, Reflektor, 2012-12-23 (rozswietlamykulture.pl) |
Składnia
|
+ | wskrzesić | + |
KOGO/CO
|
2. tradycję
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- wskrzesić cesarstwo, państwo, Polskę; ideę, tradycję
- postanowić, próbować, usiłować wskrzesić
- pomysł, próba wskrzeszenia
Cytaty
|
Renesans upajał się antykiem, wiek dziewiętnasty zatęsknił do gotyku, [...] początek dwudziestego pierwszego stulecia wskrzesił zainteresowanie średniowieczem. źródło: NKJP: Jolanta Pierończyk: Zabawa dla rycerstwa i plebsu, Dziennik Zachodni, 2004-08-24 |
|
|
[...] podziwiała Napoleona i szczerze wierzyła w to, że cesarz wskrzesi Polskę. źródło: NKJP: Izabela Szolc: Zakochana? Patriotka?, Polityka, 2007-11-24 |
|
|
Wskrzeszenie żeglugi na Warcie udawało się tylko od przypadku do przypadku. Czasem do Puszczykowa można było sobie popłynąć, czasem pod mostem przepłynęła barka z piaskiem z Lubonia. źródło: NKJP: Krzysztof Smura: Parostatkiem w piękny rejs, Gazeta Poznańska, 2003-11-08 |
|
|
W lesie przy Jaśkowej Dolinie wkrótce stanie pomnik średniowiecznego drukarza z Moguncji - Jana Gutenberga. Tym samym wskrzeszony zostanie dawny nastrój tego miejsca. źródło: NKJP: Powrót do świetności, Dziennik Bałtycki, 2011 |
Składnia
|
|
+ | wskrzesić | + |
CO
|