UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zleźć

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

1. po schodach

Definicja

pot. 
idąc, przemieścić się z miejsca położonego wyżej na miejsce położone niżej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zejść
antonimy:  wejść, wleźć

Połączenia

  • zleźć po drabinie, po schodach
  • zleźć w dół
  • zleźć z drabiny

Cytaty

Szedł tak, dopóki się nie upewnił, że go nie widzą. Wtedy zlazł trochę w dół i zawrócił drugą stroną zbocza.

źródło: NKJP: Wiesław Dymny: Opowiadania zwykłe, 1997

Tymczasem moja larwa zaczęła zachowywać się nad wyraz dziwnie: szybko przestały smakować jej świeże liście topoli, zlazła na dno słoja i zastygła w bezruchu w pozie sfinksa, niby pradawna rzeźba na egipskiej pustyni.

źródło: NKJP: Grzegorz Tabasz: Sfinks II, Gazeta Krakowska, 2001-08-13

[...] nie wiem, jak zlazłam na dno tej rozpadliny, a tam był śnieg i chłód, i niżej nie było już nic, tylko stromy stok i przepaść.

źródło: NKJP: Jacek Bocheński: Tabu, 1965

Zuzanna zlazła wreszcie z drabiny.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Nawet latarka jest do kitu: tylko zaświeci i zaraz zgaśnie. I z góry po drabinie trudno zleźć.

źródło: NKJP: Odcięci, Dziennik Polski, 2006-12-08

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zlezę
 zleziemy
2 os. zleziesz
 zleziecie
3 os. zlezie
 zlezą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zlazłem
+(e)m zlazł
 zlazłam
+(e)m zlazła
 zlazłom
+(e)m zlazło
 zleźliśmy
+(e)śmy zleźli
 zlazłyśmy
+(e)śmy zlazły
2 os. zlazłeś
+(e)ś zlazł
 zlazłaś
+(e)ś zlazła
 zlazłoś
+(e)ś zlazło
 zleźliście
+(e)ście zleźli
 zlazłyście
+(e)ście zlazły
3 os. zlazł
 zlazła
 zlazło
 zleźli
 zlazły

bezosobnik: zleziono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zleźmy
2 os. zleź
 zleźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zlazłbym
bym zlazł
 zlazłabym
bym zlazła
 zlazłobym
bym zlazło
 zleźlibyśmy
byśmy zleźli
 zlazłybyśmy
byśmy zlazły
2 os. zlazłbyś
byś zlazł
 zlazłabyś
byś zlazła
 zlazłobyś
byś zlazło
 zleźlibyście
byście zleźli
 zlazłybyście
byście zlazły
3 os. zlazłby
by zlazł
 zlazłaby
by zlazła
 zlazłoby
by zlazło
 zleźliby
by zleźli
 zlazłyby
by zlazły

bezosobnik: zleziono by

bezokolicznik: zleźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zlazłszy

gerundium: zlezienie

odpowiednik aspektowy: złazić

Składnia

bez ograniczeń + zleźć +
(SKĄD) + (DOKĄD) + (KTÓRĘDY)

2. z boiska

Definicja

pot. 
idąc, opuścić jakieś miejsce

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zejść
antonimy:  wejść, wleźć

Cytaty

[...] usłyszymy o sytuacjach wzywania TOPR/GOPR, bo się komuś się bateria w GPS wyczerpała albo zlazł ze szlaku [...], bo go nawigacja źle poprowadziła.

źródło: NKJP: Internet

[...] z posterunku mi zleźć nie wolno.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Pogrzeb czarownicy, 2003

[...] strzelec zwycięskiego gola został zmieniony i w glorii i chwale zlazł z boiska, żegnany owacją na stojąco.

źródło: Internet: warmiaopencup.cba.pl

[...] tramwaj przejeżdża, więc zleź z torów, ofermo.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zlezę
 zleziemy
2 os. zleziesz
 zleziecie
3 os. zlezie
 zlezą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zlazłem
+(e)m zlazł
 zlazłam
+(e)m zlazła
 zlazłom
+(e)m zlazło
 zleźliśmy
+(e)śmy zleźli
 zlazłyśmy
+(e)śmy zlazły
2 os. zlazłeś
+(e)ś zlazł
 zlazłaś
+(e)ś zlazła
 zlazłoś
+(e)ś zlazło
 zleźliście
+(e)ście zleźli
 zlazłyście
+(e)ście zlazły
3 os. zlazł
 zlazła
 zlazło
 zleźli
 zlazły

bezosobnik: zleziono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zleźmy
2 os. zleź
 zleźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zlazłbym
bym zlazł
 zlazłabym
bym zlazła
 zlazłobym
bym zlazło
 zleźlibyśmy
byśmy zleźli
 zlazłybyśmy
byśmy zlazły
2 os. zlazłbyś
byś zlazł
 zlazłabyś
byś zlazła
 zlazłobyś
byś zlazło
 zleźlibyście
byście zleźli
 zlazłybyście
byście zlazły
3 os. zlazłby
by zlazł
 zlazłaby
by zlazła
 zlazłoby
by zlazło
 zleźliby
by zleźli
 zlazłyby
by zlazły

bezosobnik: zleziono by

bezokolicznik: zleźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zlazłszy

gerundium: zlezienie

odpowiednik aspektowy: złazić

Składnia

bez ograniczeń + zleźć +
SKĄD

3. z konia

Definicja

pot. 
opuścić miejsce, które się znajduje na jakiejś wysokości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zejść
antonimy:  wejść, wleźć

Połączenia

  • zleźć góry, miasto

Cytaty

Zlazłem z konia, którego wójt przytrzymał mi usłużnie [...].

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

- Chodźcie no tu! - zawołał, a Niemcy powoli zleźli z motoru.

źródło: NKJP: Wiesław Dymny: Opowiadania zwykłe, 1997

Wreszcie zlazł z hamaku i przysunąwszy stołek, siadł obok mnie.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1957

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zlezę
 zleziemy
2 os. zleziesz
 zleziecie
3 os. zlezie
 zlezą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zlazłem
+(e)m zlazł
 zlazłam
+(e)m zlazła
 zlazłom
+(e)m zlazło
 zleźliśmy
+(e)śmy zleźli
 zlazłyśmy
+(e)śmy zlazły
2 os. zlazłeś
+(e)ś zlazł
 zlazłaś
+(e)ś zlazła
 zlazłoś
+(e)ś zlazło
 zleźliście
+(e)ście zleźli
 zlazłyście
+(e)ście zlazły
3 os. zlazł
 zlazła
 zlazło
 zleźli
 zlazły

bezosobnik: zleziono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zleźmy
2 os. zleź
 zleźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zlazłbym
bym zlazł
 zlazłabym
bym zlazła
 zlazłobym
bym zlazło
 zleźlibyśmy
byśmy zleźli
 zlazłybyśmy
byśmy zlazły
2 os. zlazłbyś
byś zlazł
 zlazłabyś
byś zlazła
 zlazłobyś
byś zlazło
 zleźlibyście
byście zleźli
 zlazłybyście
byście zlazły
3 os. zlazłby
by zlazł
 zlazłaby
by zlazła
 zlazłoby
by zlazło
 zleźliby
by zleźli
 zlazłyby
by zlazły

bezosobnik: zleziono by

bezokolicznik: zleźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zlazłszy

gerundium: zlezienie

odpowiednik aspektowy: złazić

Składnia

bez ograniczeń + zleźć +
z CZEGO

4. o farbie

Definicja

pot. 
przestać pokrywać jakąś powierzchnię

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zejść

Połączenia

  • paznokieć zlazł; farba skóra zlazła

Cytaty

Wąż zrzuca skórę mniej więcej raz w miesiącu. Turla się wtedy, ociera o wszystko, co szorstkie, mozolnie i z wysiłkiem starając się, by zlazł mu cały (również z oczu) naskórek.

źródło: NKJP: Małgorzata Rahnenfeld: Jak mieszkać z..., Gazeta Wyborcza, 1993-02-05

Pozłota zlazła z ram luster, podniszczyły się pluszowe obicia foteli, spłowiała nawet czerwień tramwajów.

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: Sny i kamienie, 1999

Nie zależy mi na tym, by zapomnieć o wszystkim, przyklepać, udawać, że nic nie było. Że bolały mnie żyły, mięśnie, że ołysiałam, że zlazły mi paznokcie, że miałam cały język w pleśni, że słaniałam się od ściany do ściany...

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Lewa, wspomnienie prawej, 2003

Od tego nie zlezie ci skóra [...].

źródło: NKJP: Intrnet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zlezę
 zleziemy
2 os. zleziesz
 zleziecie
3 os. zlezie
 zlezą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zlazłem
+(e)m zlazł
 zlazłam
+(e)m zlazła
 zlazłom
+(e)m zlazło
 zleźliśmy
+(e)śmy zleźli
 zlazłyśmy
+(e)śmy zlazły
2 os. zlazłeś
+(e)ś zlazł
 zlazłaś
+(e)ś zlazła
 zlazłoś
+(e)ś zlazło
 zleźliście
+(e)ście zleźli
 zlazłyście
+(e)ście zlazły
3 os. zlazł
 zlazła
 zlazło
 zleźli
 zlazły

bezosobnik: zleziono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zleźmy
2 os. zleź
 zleźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zlazłbym
bym zlazł
 zlazłabym
bym zlazła
 zlazłobym
bym zlazło
 zleźlibyśmy
byśmy zleźli
 zlazłybyśmy
byśmy zlazły
2 os. zlazłbyś
byś zlazł
 zlazłabyś
byś zlazła
 zlazłobyś
byś zlazło
 zleźlibyście
byście zleźli
 zlazłybyście
byście zlazły
3 os. zlazłby
by zlazł
 zlazłaby
by zlazła
 zlazłoby
by zlazło
 zleźliby
by zleźli
 zlazłyby
by zlazły

bezosobnik: zleziono by

bezokolicznik: zleźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zlazłszy

gerundium: zlezienie

odpowiednik aspektowy: złazić

Składnia

bez ograniczeń + zleźć +
z CZEGO

5.a o rozmówcy

Definicja

pot. 
wypowiedzieć się na temat inny niż ten, którego dotyczył początek wypowiedzi lub wcześniejsze wypowiedzi osób uczestniczących w rozmowie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zejść

Połączenia

  • zleźć z tematu

Cytaty

Nie masz już dobrych argumentów i już dawno zlazłeś z tematu [...].

źródło: NKJP: Internet

Tu chodziło mi o antykoncepcję, a nie o aborcję. Zlazłem nieco z tematu ze względu na narastającą irytację roszczeniowymi postawami tych ludzi.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zlezę
 zleziemy
2 os. zleziesz
 zleziecie
3 os. zlezie
 zlezą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zlazłem
+(e)m zlazł
 zlazłam
+(e)m zlazła
 zlazłom
+(e)m zlazło
 zleźliśmy
+(e)śmy zleźli
 zlazłyśmy
+(e)śmy zlazły
2 os. zlazłeś
+(e)ś zlazł
 zlazłaś
+(e)ś zlazła
 zlazłoś
+(e)ś zlazło
 zleźliście
+(e)ście zleźli
 zlazłyście
+(e)ście zlazły
3 os. zlazł
 zlazła
 zlazło
 zleźli
 zlazły

bezosobnik: zleziono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zleźmy
2 os. zleź
 zleźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zlazłbym
bym zlazł
 zlazłabym
bym zlazła
 zlazłobym
bym zlazło
 zleźlibyśmy
byśmy zleźli
 zlazłybyśmy
byśmy zlazły
2 os. zlazłbyś
byś zlazł
 zlazłabyś
byś zlazła
 zlazłobyś
byś zlazło
 zleźlibyście
byście zleźli
 zlazłybyście
byście zlazły
3 os. zlazłby
by zlazł
 zlazłaby
by zlazła
 zlazłoby
by zlazło
 zleźliby
by zleźli
 zlazłyby
by zlazły

bezosobnik: zleziono by

bezokolicznik: zleźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zlazłszy

gerundium: zlezienie

odpowiednik aspektowy: złazić

Składnia

bez ograniczeń + zleźć +
z CZEGO

5.b o rozmowie

Definicja

pot. 
zostać skierowanym z jakiegoś tematu na inny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zejść

Połączenia

  • rozmowa zlazła

Cytaty

No tak, rozmowa zlazła na biusty!

źródło: Internet: dyskusje.gwar.pl

[...] rozmawiamy o plotkarskich czy mających ziarno prawdy wydarzeniach, a rozmową o konkretnym kierowcy (a na to zlazła znowu rozmowa) zajmujemy się w dziale „Kierowcy”.

źródło: Internet: f1wm.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zlezę
 zleziemy
2 os. zleziesz
 zleziecie
3 os. zlezie
 zlezą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zlazłem
+(e)m zlazł
 zlazłam
+(e)m zlazła
 zlazłom
+(e)m zlazło
 zleźliśmy
+(e)śmy zleźli
 zlazłyśmy
+(e)śmy zlazły
2 os. zlazłeś
+(e)ś zlazł
 zlazłaś
+(e)ś zlazła
 zlazłoś
+(e)ś zlazło
 zleźliście
+(e)ście zleźli
 zlazłyście
+(e)ście zlazły
3 os. zlazł
 zlazła
 zlazło
 zleźli
 zlazły

bezosobnik: zleziono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zleźmy
2 os. zleź
 zleźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zlazłbym
bym zlazł
 zlazłabym
bym zlazła
 zlazłobym
bym zlazło
 zleźlibyśmy
byśmy zleźli
 zlazłybyśmy
byśmy zlazły
2 os. zlazłbyś
byś zlazł
 zlazłabyś
byś zlazła
 zlazłobyś
byś zlazło
 zleźlibyście
byście zleźli
 zlazłybyście
byście zlazły
3 os. zlazłby
by zlazł
 zlazłaby
by zlazła
 zlazłoby
by zlazło
 zleźliby
by zleźli
 zlazłyby
by zlazły

bezosobnik: zleziono by

bezokolicznik: zleźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zlazłszy

gerundium: zlezienie

odpowiednik aspektowy: złazić

Składnia

bez ograniczeń + zleźć +
na CO

6. całe miasto

Definicja

pot. 
idąc, przebyć jakiś obszar

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  schodzić, zejść, złazić

Cytaty

Przecież nie mógł zleźć wzdłuż i wszerz całej Dębiej Góry. To mała miejscowość, ale taka eskapada zajęłaby mnóstwo czasu przy tej pogodzie.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Skarb w glinianym naczyniu, 2008

[...] zlazłam całe miasto, dźwigałam kilogramy mięsa na niedzielną domówkę, na którą robię szwedzkie klopsiki.

źródło: Internet: matkasanepid.pl

To nie jest prawda. Gdybym nie zlazła i nie zjechała rowerem połowy Polski - uwierzyłabym ci.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zlezę
 zleziemy
2 os. zleziesz
 zleziecie
3 os. zlezie
 zlezą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zlazłem
+(e)m zlazł
 zlazłam
+(e)m zlazła
 zlazłom
+(e)m zlazło
 zleźliśmy
+(e)śmy zleźli
 zlazłyśmy
+(e)śmy zlazły
2 os. zlazłeś
+(e)ś zlazł
 zlazłaś
+(e)ś zlazła
 zlazłoś
+(e)ś zlazło
 zleźliście
+(e)ście zleźli
 zlazłyście
+(e)ście zlazły
3 os. zlazł
 zlazła
 zlazło
 zleźli
 zlazły

bezosobnik: zleziono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zleźmy
2 os. zleź
 zleźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zlazłbym
bym zlazł
 zlazłabym
bym zlazła
 zlazłobym
bym zlazło
 zleźlibyśmy
byśmy zleźli
 zlazłybyśmy
byśmy zlazły
2 os. zlazłbyś
byś zlazł
 zlazłabyś
byś zlazła
 zlazłobyś
byś zlazło
 zleźlibyście
byście zleźli
 zlazłybyście
byście zlazły
3 os. zlazłby
by zlazł
 zlazłaby
by zlazła
 zlazłoby
by zlazło
 zleźliby
by zleźli
 zlazłyby
by zlazły

bezosobnik: zleziono by

bezokolicznik: zleźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zlazłszy

gerundium: zlezienie

Składnia

bez ograniczeń + zleźć +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 23.11.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN