UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ołówek

Chronologizacja

1565, SPXVI
Inne znaczenie: 'ciężarek z ołowiu'

Pochodzenie

Częściowa kalka niem. Bleistift, por. niem. Blei 'ołów'; zob. ołów

1. do pisania

Definicja

podłużny przyrząd z grafitem, używany do pisania lub rysowania

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Połączenia

  • czerwony, kolorowy, niebieski, różnokolorowy; cienki, cieniutki, gruby; ostry, tępy; specjalny, tradycyjny, zwyczajny, zwykły; szkolny; drewniany; ścieralny ołówek; ciesielski, stolarski, traserski
  • ołówek z gumką (do mazania), z wkładem
  • ołówek i gumka, ołówek i kartka papieru, ołówek i notes, ołówek i papier, ołówki i kredki
  • czubek, koniec, koniuszek, ogryzek; grubość, kreska; skrobanie ołówka; fabryka, wytwórnia ołówków; ostrzenie ołówków; za pomocą ołówka; jednym pociągnięciem ołówka;
  • rysunek, rysunki, szkic, szkice ołówkiem
  • ołówek złamał się
  • używać ołówka
  • odłożyć, trzymać, wziąć/brać; strugać, temperować, zaostrzyć, zatemperować; kupić; poślinić; złamać ołówek
  • dopisać coś, nagryzmolić coś, napisać coś; obrysować coś, podkreślać coś, zakreślić coś, zaznaczyć coś; kreślić, malować, pisać, rysować, szkicować; stukać ołówkiem; napisany, narysowany, wykonany, wypisany, zrobiony ołówkiem; wodzić ołówkiem po czymś

Cytaty

Na biurku leżały notes i dobrze naostrzony ołówek.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

Pisała szybko, ołówek skrzypiał, widać przyciskała go za mocno.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Jedne dzieci mają wyginające się ołówki, świecące flamastry, markowe długopisy, a inne najzwyklejsze na świecie przybory i źle się z tym czują.

źródło: NKJP: Gazeta Lubuska, 22.08.2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ołówek
ołówki
D. ołówka
ołówków
C. ołówkowi
ołówkom
B. ołówek
ołówki
N. ołówkiem
ołówkami
Ms. ołówku
ołówkach
W. ołówku
ołówki

2. do makijażu

Definicja

rodzaj kosmetyku, kształtem przypominającego ołówek (w zn. 1), używanego do robienia makijażu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała przedmioty związane z pielęgnacją ciała

Połączenia

  • biały, brązowy, ciemnobrązowy, ciemny, czarny; dwustronny, podwójny; miękki; wodoodporny ołówek
  • ołówek do brwi, do oczu, do paznokci, do powiek, do ust; do kresek
  • cień do powiek, cienie, korektor, serum pod oczy w ołówku
  • podkreślać coś ołówkiem

Cytaty

Wraz z zestawami [...] otrzymasz magiczny, perfumowany ołówek przeznaczony do makijażu całego ciała.

źródło: NKJP: Cosmopolitan, 02.2001

[...] zamiast codziennie rano pracowicie malować kreski ołówkiem, uzyskując różny efekt, lepiej zrobić trwały, czyli permanentny makijaż brwi.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ołówek
ołówki
D. ołówka
ołówków
C. ołówkowi
ołówkom
B. ołówek
ołówki
N. ołówkiem
ołówkami
Ms. ołówku
ołówkach
W. ołówku
ołówki

3. spódnica

Definicja

pot. 
obcisła spódnica o prostym kroju, sięgająca do kolan lub przed kolana

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Cytaty

Wbijam się w potwornie obcisły ołówek z wysoką talią - zamek nie chce się zapiąć.

źródło: Internet: tor-zireael.blogspot.com

[...] poczytałam o figurach, kiedyś bym nie wpadła na to, żeby założyć ołówek - a tu proszę, wyglądam w nim świetnie, a wydawałoby się, że będzie odwrotnie.

źródło: Internet: wizaz.pl

A ta spódnica, choć tego nie widać, to mocno dopasowany ołówek...

źródło: Internet: f.kafeteria.pl

Spódnica jest skrócona świetnie i wiem, że ogólnie nie powinnam nosić ołówków, bo nadal widać mi bębenek, ale przestałam się tym przejmować [...].

źródło: Internet: berenice1989.pinger.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ołówek
ołówki
D. ołówka
ołówków
C. ołówkowi
ołówkom
B. ołówek
ołówki
N. ołówkiem
ołówkami
Ms. ołówku
ołówkach
W. ołówku
ołówki

Frazeologizmy

miękki ołówek
ołówek automatyczny
ołówek kopiowy
ołówek chemiczny
ołówek atramentowy
twardy ołówek
w ołówku
z ołówkiem w ręku
Data ostatniej modyfikacji: 05.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json