UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

płochy

Chronologizacja

1420, SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. płochy
płochy
płochy
płoche
płocha
D. płochego
płochego
płochego
płochego
płochej
C. płochemu
płochemu
płochemu
płochemu
płochej
B. płochego
płochego
płochy
płoche
płochą
N. płochym
płochym
płochym
płochym
płochą
Ms. płochym
płochym
płochym
płochym
płochej
W. płochy
płochy
płochy
płoche
płocha
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. płosi
płosi
płoche
płoche
D. płochych
płochych
płochych
płochych
C. płochym
płochym
płochym
płochym
B. płochych
płochych
płochych
płoche
N. płochymi
płochymi
płochymi
płochymi
Ms. płochych
płochych
płochych
płochych
W. płosi
płosi
płoche
płoche

Pochodzenie

psł. *polchъ 'zaniepokojony, spłoszony, przestraszony'

Zob. płoszyć

1.a młodzieniec

Definicja

książk. 
taki, którego uczucia i poglądy zmieniają się często i bez wyraźnego powodu i który często zachowuje się w sposób lekkomyślny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

  • młoda i płocha

Cytaty

Matka wystąpiła o rozwód i pragnęła uniezależnić się materialnie od płochego małżonka.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Jeśli przestaniesz zwracać na nią uwagę, zaraz znowu będzie dla ciebie miła. Nic nie poradzimy, że płoche dzieweczki takie już właśnie są.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Epokowe przemiany ogarnęły także Afrykankę. Do niedawna płoche kobieciątko, dziś roznamiętniło się do spraw społecznych i postanowiło budować wspólnie z innymi nowe życie.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Nowa przygoda: Gwinea, 1962

Wyrwała mnie z tego martwego punktu Wiera, kobieta młoda, płocha, za którą szaleli różni, trwoniąc na nią fortuny.

źródło: NKJP: Jerzy Odrowąż-Pieniążek: Więcej niż świadek, 2007

1.b gest

Definicja

książk. 
świadczący o tym, że czyjeś uczucia i poglądy zmieniają się często i bez wyraźnego powodu i o tym, że osoba ta często zachowuje się w sposób lekkomyślny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

  • płochy żart, płocha myśl

Cytaty

Gwiazdy blakną, legendy umierają, miłość widzów jest płocha. Brak tej świadomości prowadzi do strasznych rozczarowań.

źródło: NKJP: Katarzyna Janowska: Ciągle jestem aspirantem, Polityka, 2001-03-31

Wspomnienia płochego życia pomiędzy biesiadnym łożem a księgami bezbożnych filozofów powracały do niego w snach pełnych nagich tancerek i flecistek, w których towarzystwie rad niegdyś przebywał [...].

źródło: NKJP: Jerzy Madeyski: Walka karnawału z postem, Dziennik Polski, 2005-03-25

[...] kiedy zapada wieczór, ludziska wypełzają na ulice, wypełniają kafejki, słuchają koncertów „pod chmurką” i przygodnych grajków, sączą wino i snują myśl płochą, że życie jest piękne.

źródło: NKJP: Leszek Bolanowski: Rewitalizacja mózgu, Gazeta Krakowska, 2006-09-30

2. jeleń

Definicja

książk. 
taki, którego łatwo spłoszyć - sprawić, żeby uciekał ze strachu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pierzchliwy, płochliwy

Połączenia

  • bardzo płochy

Cytaty

Droździk waży ok. 60 g - przy rozpiętości skrzydeł 35 cm. Jest nie tylko najmniejszym ale i najmniej płochym drozdem.

źródło: NKJP: Krzysztof Filcek: Na spacer z lornetką, Gazeta Wyborcza, 1992-10-02

Jelenie są bardzo płoche, lubią duże skupiska leśne, stronią od ludzi, mają bardzo dobry słuch, wzrok i węch.

źródło: NKJP: (ela): Znów pojawiły się jelenie, Dziennik Bałtycki, 2000-09-14

3. powód

Definicja

książk. 
niemający znaczenia i dotyczący spraw nieważnych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  błahy
antonimy:  istotny

Połączenia

  • płochy powód

Cytaty

[...] co będzie, jeśli młodzi z jakiegoś płochego powodu zerwą znajomość.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

[...] moją uwagę zwróciły dwie kwestie płoche, ale symptomatyczne. Pierwsza, że obecni na sali przedstawiciele lokalnego magistratu nawet się nie uśmiechali i skąpo oklaskiwali Artystę [...].

źródło: NKJP: Wyznanie, Tygodnik Siedlecki, 2009-11-18

Zanim stał się autorem „Murów Jerycha” i „Spiżowej Bramy”, pisywał płoche wierszyki. W jednym z nich ubolewał, że ma brata, braciszek ma anioła stróża, lecz wszystko to na nic: Brat klnie, upija się, kłóci [...].

źródło: NKJP: Ryszard Marek Groński: Anioł i stróż, Polityka, 2002-10-12

Niestety, muza poezji musnęła go swym skrzydłem mało fortunnie, bo erupcja twórczości sędziego [...] objawiła się nie w płochych lirykach, sonetach czy kupletach, a w sążnistych dziełach pisanych klasycznym 13-zgłoskowcem; zaś ich treścią były ustawy i kodeksy.

źródło: NKJP: Jan Rogóż: Kusiciele ludu, Dziennik Polski, 2008-01-05

Data ostatniej modyfikacji: 28.03.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj