UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

usypać się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. usypię się
usypiemy się
2 os. usypiesz się
usypiecie się
3 os. usypie się
usypią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. usypałem się
+(e)m się usypał
usypałam się
+(e)m się usypała
usypałom się
+(e)m się usypało
usypaliśmy się
+(e)śmy się usypali
usypałyśmy się
+(e)śmy się usypały
2 os. usypałeś się
+(e)ś się usypał
usypałaś się
+(e)ś się usypała
usypałoś się
+(e)ś się usypało
usypaliście się
+(e)ście się usypali
usypałyście się
+(e)ście się usypały
3 os. usypał się
usypała się
usypało się
usypali się
usypały się

bezosobnik: usypano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. usypmy się
2 os. usyp się
usypcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. usypałbym się
bym się usypał
usypałabym się
bym się usypała
usypałobym się
bym się usypało
usypalibyśmy się
byśmy się usypali
usypałybyśmy się
byśmy się usypały
2 os. usypałbyś się
byś się usypał
usypałabyś się
byś się usypała
usypałobyś się
byś się usypało
usypalibyście się
byście się usypali
usypałybyście się
byście się usypały
3 os. usypałby się
by się usypał
usypałaby się
by się usypała
usypałoby się
by się usypało
usypaliby się
by się usypali
usypałyby się
by się usypały

bezosobnik: usypano by się

bezokolicznik: usypać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: usypawszy się

gerundium: usypanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. usypanie się
usypania się
D. usypania się
usypań się
C. usypaniu się
usypaniom się
B. usypanie się
usypania się
N. usypaniem się
usypaniami się
Ms. usypaniu się
usypaniach się
W. usypanie się
usypania się

odpowiednik aspektowy: usypywać się

Pochodzenie

Zob. sypać

1. uformować się

Definicja

sypiąc się, uformować się w jakiś kształt

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

Maki dawno przekwitły; ich dojrzałe ziarno
usypało się w kurhan na drewnianej tacy.

źródło: Internet: ogrodciszy.pl

[...] za tym kolejnym zakrętem była góra mąki. Albo góra z mąki, jeśli kto woli. To zresztą wcale nie powinno dziwić: skoro mąka sypie się z nieba, to usypie się w górę.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Pan Tu i Pan Tam, 1986

Zrobiłam z okna zdjęcie roweru pod moim domem. Stał i stał, a śnieg usypał się nad nim i powiększył go o jakieś piętnaście centymetrów.

źródło: NKJP: Alicja Polewska: Beata Tyszkiewicz, Gazeta Pomorska, 2010-02-13

Składnia

bez ograniczeń + usypać się +
(w CO)

2. zostać uformowanym

Definicja

zostać uformowanym z sypiącej się, drobnej substancji

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

Tatry powstały tak, że pokłóciło się dwóch górali i zaczęli do siebie rzucać „skolami”, aż usypały się z nich góry.

źródło: Łączą nas Tatry, 2011-09-23 (drytooling.com.pl)

W każdej chwili można obrócić obrazek i utworzy się inny widok gór, morza czy wydm, nigdy nie usypie się taki sam kształt. Nowy widok powstaje przez około pół godziny.

źródło: NKJP: Teresa Masłowska: Uspokajające obrazy, Gazeta Poznańska, 2003-05-02

Lawinisko zbudowane ze skał i śniegu usypało się pod wschodnim stokiem Kościelca.

źródło: Lawina zeszła z Kościelca, 2016-04-19 (archiwum.radiozet.pl)

Składnia

bez ograniczeń + usypać się +
(z CZEGO)

3. wypaść

Definicja

sypiąc się, częściowo wydostać się z jakiegoś miejsca

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

Piach usypał się z wywrotki, a jej bezmyślny kierowca „nie zauważył”, że coś z jego ładunku ubyło i szybko odjechał.

źródło: Internet: auto-swiat.pl

Na rozjazdach, gdzie najczęściej węgiel usypuje się z wagonów, chodzą ludzie z torbami, siatkami, workami i zbierają to, co usypało się z węglarek.

źródło: NKJP: Wojciech Markiewicz: Ciepło, ciepło, Polityka, 2001-02-10

Z jednego przedziurawionego worka usypało się niewiele, bo około 750 g ryżu.

źródło: Internet: paranormalne.pl

Składnia

bez ograniczeń + usypać się +
z CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 24.05.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json