Chronologizacja
Pochodzenie
Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego nagonić; formacja wtórna, wcześniej: naganka od naganiać (Bor); zob. gonić
1. polityczna
Definicja
Wymowa
[nagonka] lub [nagoŋka]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Połączenia
- prawdziwa, wściekła nagonka; nagonka antysemicka, antyżydowska; medialna, prasowa; polityczna, publiczna
- nagonka przeciw/przeciwko biskupom, przeciw/przeciwko Kościołowi; przeciw/przeciwko komunistom
- nagonka na prezydenta; na Kościół, na jakieś środowisko
- ataki i nagonka
- ofiara, przedmiot; atmosfera; element nagonki
- organizować, prowadzić, zorganizować nagonkę
- skończyć z nagonkami
- mówić o nagonce
Cytaty
|
A tych przecież nie brak - pismacy pozwalają sobie stanowczo za wiele, organizują nagonki i kampanie oszczerstw, pomniejszają prawdziwe wielkości, zadają pytania podchwytliwe i wredne. źródło: NKJP: Ryszard Marek Groński: Tarantula i skorpion, Polityka, 2007-09-15 |
|
|
Negowanie znaczenia wiary, ciągła, w pewnych kręgach, nagonka na Kościół, służą li tylko temu, by wywołać kolejną rebelię lub całkowicie ubezwłasnowolnić społeczeństwo [...]. źródło: NKJP: Paweł Huelle, Jarosław Klejnocki, Krzysztof Koehler, Zbigniew Machej, Karol Maliszewski: Ankieta: Religia i literatura, Fronda, 1999 |
|
|
Kolejne odcinki ukazują się co piątek. Następny mówi o nagonce przeciw biskupom rozpętanej w 1965 r. przez komunistyczne władze Polski. źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Niemcy - Polska: Po liście czas na odpowiedź, Gazeta Wyborcza, 1996-08-02 |
|
|
W ślad za nagonką prasową przyszły dalsze szykany: bezwzględny zakaz druku i odmowa paszportu. źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 2003 |
|
|
Stalin rozpętał właśnie antysemicką nagonkę, której skutkiem było między innymi masowe zwalnianie osób pochodzenia żydowskiego z urzędów państwowych, w tym również z armii. źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: East Side Story: Poeta na skraju załamania nerwowego, Esensja, 2009-10-12 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | nagonka |
nagonki |
|
| D. | nagonki |
nagonek |
|
| C. | nagonce |
nagonkom |
|
| B. | nagonkę |
nagonki |
|
| N. | nagonką |
nagonkami |
|
| Ms. | nagonce |
nagonkach |
|
| W. | nagonko |
nagonki |
Składnia
|
+ | nagonka | + |
przeciw/przeciwko KOMU/CZEMU
|
|
|
+ | nagonka | + |
na KOGO/CO
|
2.a czynność
Definicja
Warianty
- rzadziej naganka
Wymowa
[nagonka] lub [nagoŋka]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
Połączenia
- sygnał do nagonki
- polowanie z nagonką
- udział w nagonce
- nagonka rozpoczęła się
- zorganizować nagonkę
- iść z nagonką
Cytaty
|
Ciężkie warunki egzystencji wpłynęły na niezwykły rozwój ich zmysłu odkrywania i tropienia śladów zwierzęcych. Ponadto mają olbrzymią wprawę w organizowaniu polowań z nagonką. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1995 |
|
|
W niedzielę w Pionkach podczas polowania jeden z myśliwych przypadkowo postrzelił w ramię biorącego udział w nagonce zwierząt 30-letniego mężczyznę. źródło: NKJP: (POK): Pionki. Ranny mężczyzna podczas polowania, Echo Dnia, 2007-11-05 |
|
|
W dzisiejszej dobie wszystkie wspomniane aerofony stanowią przede wszystkim regionalne akcenty podczas występów grup folklorystycznych. Niegdyś pełniły rolę sygnalizacyjną [...], odstraszały wilki i przydawały się przy nagonkach w trakcie polowań. źródło: NKJP: Zbigniew Gach: Trębacze ze Sznurków, Dziennik Bałtycki, 2001-12-15 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | nagonka |
nagonki |
|
| D. | nagonki |
nagonek |
|
| C. | nagonce |
nagonkom |
|
| B. | nagonkę |
nagonki |
|
| N. | nagonką |
nagonkami |
|
| Ms. | nagonce |
nagonkach |
|
| W. | nagonko |
nagonki |
2.b ludzie
Definicja
Warianty
- rzadziej naganka
Wymowa
[nagonka] lub [nagoŋka]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | pogonka |
Połączenia
- chłopska nagonka
- chłopiec, człowiek do nagonki
- polowanie z nagonką
- nagonka idzie, rusza; osaczony, wystraszony przez nagonkę
- organizować, poprowadzić, prowadzić, zorganizować nagonkę
- brać, wziąć kogoś do nagonki
Cytaty
|
Łowy stanisławowskie różniły się od jagiellońskich tym, że do zwierza napędzanego przez chłopską nagonkę strzelano z... okien trzypiętrowej strzelnicy. źródło: NKJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1996 |
|
|
Ryś czy wilk nie był w stanie przekroczyć linii z powiewającymi na wietrze kawałkami czerwonego materiału, bo zwyczajnie się go bał. Wystraszony przez nagonkę, wychodził prosto na stanowiska myśliwych. źródło: NKJP: Irena Domańska-Kubiak: Zakątek pamięci: życie w XIX-wiecznych dworkach kresowych, 2004 |
|
|
Tak samo tępym echem obija się po lesie nawoływanie nagonki. źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | nagonka |
nagonki |
|
| D. | nagonki |
nagonek |
|
| C. | nagonce |
nagonkom |
|
| B. | nagonkę |
nagonki |
|
| N. | nagonką |
nagonkami |
|
| Ms. | nagonce |
nagonkach |
|
| W. | nagonko |
nagonki |