UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ależ

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. ale wzmocnione partykułą że

1. Ależ gdzie tam!

Definicja

mówiący uważa, że to, co powiedział współrozmówca, jest pod jakimś względem niestosowne

Kategoria znaczeniowa

wykładnik opozycji

Cytaty

- Ależ skądże znowu! - zakrzyknął szatniarz i surowo spojrzał na Jägera. - Pan radca Mock i jego przyjaciele są zawsze naszymi najmilszymi gośćmi.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

J.T.: Ale także dziś trudno jest w polskim społeczeństwie wykorzenić komunistyczną mentalność (…). Państwo opiekuńcze wydaje im się lepsze od państwa liberalnego.
A.M.: Ależ państwo opiekuńcze nie wiąże się z komunizmem.

źródło: NKJP: Adam Michnik, Józef Tischner, Jacek Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995

Odłożył koszulę na stół. - Nie chcę być podobny do pana.
- Ależ to ja będę ciebie przypominał - szepnął ojciec przymilnie.

źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Słowa obcego, 1998

- Czy pojedziesz ze mną do Palestyny? - to były pierwsze słowa, jakie wypowiedział, oblizując wydatne purpurowe usta.
- Ależ dlaczego mam jechać do Palestyny? - spytała zdziwiona.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Ale ja ci ufam, Lancelocie. Nawet nie wiesz, dlaczego.
- Ależ wiem - uśmiechnął się wymuszenie Reynevan

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Odmiana

część mowy: modyfikator deklaratywności

podklasa: operator wypowiedzeń wykrzyknieniowych

Składnia

Ależ _
szyk: stały: antepozycja

2. Ależ zimno!

Definicja

mówiący nie sądził, że tak jest i jest bardzo zaskoczony tym, że tak jest

Warianty

  • ale I

Kategoria znaczeniowa

wykładnik postawy emocjonalnej

Cytaty

EUGENIA - Ależ tu twardo.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Tango, 1997

- Panie Zygmuncie! Ależ z pana dzieciak!

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Czwarte niebo, 2003

Ależ ja mam paskudny uśmiech, pomyślał Geralt, sięgając po miecz. Ależ ja mam paskudną gębę. Ależ ja paskudnie mrużę oczy. Więc tak wyglądam? Zaraza.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

MARIA: Ależ ty gardzisz ludźmi! Nie przychodzi ci do głowy, że nie każdy o tym wie, i że to ciekawe?

źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996

– Więc on... – zawołał. – Mój Boże, ależ byłem głupi!

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001

Odmiana

część mowy: modyfikator deklaratywności

podklasa: operator wypowiedzeń wykrzyknieniowych

Składnia

Ależ _
ograniczenia zakresu użycia:
nie: przy Cz. t. przyp. lub rozk.
szyk: stały: antepozycja

3. Ależ pewnie!

Definicja

mówiący zgadza się z rozmówcą po to, aby go uspokoić

Kategoria znaczeniowa

wykładnik potwierdzenia

Cytaty

KAPPA: Chciałbym usiąść.
ALFA: Ależ tak, naturalnie.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Teatr 2, 1996

Nie wiem, jak będzie z radiostacją, tratwą awaryjną, kuchenką (zmora!), wiem na pewno, że zabiorę coś do grania. Gitarę, okarynę, harmoszkę. Ależ oczywiście. Cóż za gafa! Kota zabiorę też!

źródło: NKJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję ci, Pacyfiku, 1997

- Ależ z największą przyjemnością, tylko... tylko co?

źródło: NKJP: Henryk Worcell: Zaklęte rewiry, 1989

STOMIL: Ależ proszę bardzo, czy ja ci zabraniam?

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Tango, 1997

Odmiana

część mowy: modyfikator deklaratywności

podklasa: operator wypowiedzeń wykrzyknieniowych

Składnia

Ależ _
szyk: stały: antepozycja
Data ostatniej modyfikacji: 19.03.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json