UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

koryfeusz

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	koryfeusz	koryfeusze
D.	koryfeusza	koryfeuszy rzadziej koryfeuszów
C.	koryfeuszowi	koryfeuszom
B.	koryfeusza	koryfeuszy rzadziej koryfeuszów
N.	koryfeuszem	koryfeuszami
Ms.	koryfeuszu	koryfeuszach
W.	koryfeuszu	koryfeusze

Pochodzenie

łac. coryphaeus 'mistrz, przywódca'

z gr. koryphaíos ' przodownik (chóru)'

1. literatury

Definicja

książk.

osoba wybitna, znana i ceniona w danym środowisku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

luminarz, znakomitość, znamienitość

Połączenia

koryfeusz kultury, literatury, malarstwa, nauki, wiedzy

Cytaty

	Póki żył, nie wiedział nawet tego o swym napisanym po francusku [...] dziele literackim: że mu je Francuzi ukradli. Zrobił to najpierw sam Charles Nodier. Członek Akademii, koryfeusz francuskiego romantyzmu, o którym dzieci uczą się we francuskich szkołach. źródło: NKJP: Jerzy Adamski: Świat jako niespełnienie albo Samobójstwo Don Juana, 2000
	Fakt, że licealistka wypowiadała się na temat hip-hopu, natomiast nie słyszała o koryfeuszach sceny rockowej, nie powinien dziwić. źródło: NKJP: Marek Joachim Sawicki: Co po H-H – replika, Esensja, 8 (L), 2005
	Krytyka zawodowa historyków literatury dotyczy właściwie tylko literatury minionej. Dlatego bracia Goncourt nazywali koryfeuszów krytyki uniwersyteckiej „chwalcami nieboszczyków”. źródło: NKJP: Jerzy Stempowski: Szkice literackie. Chimera jako zwierzę pociągowe: 1929-1941
	Są pośród wierszopisów tacy niby-wieszcze, Co to sztuki pisarskiej nie posiedli jeszcze, A już się uważają za koryfeuszy, Chociaż innych przerośli jedynie o uszy. źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Miejsce dla kpiarza: satyry i humoreski, 1966

Składnia

koryfeusz

(CZEGO)

2. w balecie

Definicja

choreog.

przodujący tancerz baletowy, który nie jest jeszcze solistą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka teatr

Relacje znaczeniowe

synonimy:

koryfej

Cytaty

W latach 1925–27 Ciepliński był koryfeuszem w Ballets Russes S. Diagilewa, w latach 1927–31 choreografem Kungliga Svenska Baletten w Sztokholmie, w latach 1931–34 opery w Budapeszcie

źródło: Internet: polskabibliotekamuzyczna.pl/encyklopedia/cieplinski-jan

3. w starożytności

Definicja

przodownik chóru w starożytnym teatrze greckim

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka teatr

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Cytaty

Czy Tespis był wyjątkowy? Tak, wpadł bowiem na rewolucyjny pomysł. Wydzielił z chóru jedną osobę, która nie tyle inicjowała śpiewy (jak koryfeusz), ile odpowiadała grupie.

źródło: Po co ludziom teatr? Historia greckiego teatru i dramatu (zpe.gov.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 14.04.2026