UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nażarty

Chronologizacja

1856, Listy Horcyusza, tłum. M. Motty, books.google.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nażarty
nażarty
nażarty
nażarte
nażarta
D. nażartego
nażartego
nażartego
nażartego
nażartej
C. nażartemu
nażartemu
nażartemu
nażartemu
nażartej
B. nażartego
nażartego
nażarty
nażarte
nażartą
N. nażartym
nażartym
nażartym
nażartym
nażartą
Ms. nażartym
nażartym
nażartym
nażartym
nażartej
W. nażarty
nażarty
nażarty
nażarte
nażarta
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nażarci
nażarci
nażarte
nażarte
D. nażartych
nażartych
nażartych
nażartych
C. nażartym
nażartym
nażartym
nażartym
B. nażartych
nażartych
nażartych
nażarte
N. nażartymi
nażartymi
nażartymi
nażartymi
Ms. nażartych
nażartych
nażartych
nażartych
W. nażarci
nażarci
nażarte
nażarte

Pochodzenie

Zob. żreć

1.a łakomczuch

Definicja

pot. 
taki, który się najadł, zwłaszcza jedząc niechlujnie, w sposób niezgodny z zasadami dobrego wychowania

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  opchany
hiperonimy:  najedzony

Cytaty

Byłam kompletnie ubrana i nażarta obiadem, a lekarz tego nie uwzględnił.

źródło: NKJP: Internet

A tu jeszcze Niemcy pazernym okiem spoglądali na Śląsk, Czesi, nażarci knedlami, do niemożebności opici piwem, zaczęli sięgać po Cieszyn.

źródło: NKJP: (X): Ćwierć wieku w Unii, Dziennik Polski, 2003-03-15

Dopij wino. Ty syty? Syty, ciepłego chleba nażarty.

źródło: NKJP: Halina Auderska: Babie lato, 1974

Mniej więcej po godzinie smażenia dzieci są nażarte, a cała kuchnia w cukrze pudrze [...].

źródło: NKJP: Przemysław Osuchowski: Wysokoprocentowe ostatki, Dziennik Polski, 2005-01-29

Składnia

bez ograniczeń + nażarty +
(CZYM)
szyk: neutralny
bez ograniczeń + nażarty +
(CZEGO)
szyk: neutralny

1.b żołądek

Definicja

pot. 
świadczący o tym, że ktoś się najadł, zwłaszcza jedząc niechlujnie, w sposób niezgodny z zasadami dobrego wychowania

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  opchany
hiperonimy:  najedzony

Cytaty

Na zdjęciu widać brzuch, prawdopodobnie nażarty, bo na czczo wygląda na o wiele mniejszy.

źródło: Internet: wkforum.pl

Bo też już prawie niczym nie sposób było wstrząsnąć i oświecić tych dorodnych, nażartych ciał i tych lśniących od tłuszczu, rozdętych jak tykwy głów.

źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: Archipelag Gułag, tom 3, 1977

2.a kot

Definicja

pot. 
taki, który się najadł

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  najedzony

Cytaty

[...] To wyłącznie senne mruczando nażartego miodem niedźwiedzia, który szuka mchów na poobiednią drzemkę.

źródło: NKJP: (X): Miejsce po prochu głowy, Dziennik Polski, 2001-05-31

Złapałam się na tym, że kołują moje myśli szare jak ptactwo ciężkie, nażarte na śmietnisku zgniłym żarciem.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Monografia grzechów z dziennika 1978-1989, 2006

[...] Mogą sobie żyć jak królowie, obrastając w ptasi tłuszcz. Gołąb nawet nażarty to stworzenie bardzo żywotne i po poznańskich przestworzach lata bez przerwy.

źródło: NKJP: Joanna Łukomska: Rogal i pyra niepokonani, Gazeta Poznańska, 2003-12-12

Nażarta, gruba larwa zakopie się potem w ściółce, gdzie cierpliwie przeczeka zimę.

źródło: NKJP: Grzegorz Tabasz: Spóźniona oleica, Gazeta Krakowska, 2001-08-21

[...] Wstrząsałam się na widok naczyń z resztkami jedzenia gnijącego w kuchni od tygodni, na widok nażartych much i karaluchów, będących pełnoprawnymi lokatorami tego przybytku, jak wyrażał się ojciec.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

Składnia

bez ograniczeń + nażarty +
(CZYM)
szyk: neutralny

2.b brzuch

Definicja

pot. 
świadczący o tym, że coś się najadło

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  najedzony

Cytaty

Nieraz nawet się widziałem, jak wchodzę do tej chlewni na jakieś sto sztuk, a tam aż biało od świń i tylko brzuchy nażarte falują.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

3. egoista

Definicja

pot.  pejorat. 
taki, który zaspokoił jakąś swoją potrzebę lub jakieś pragnienie kosztem innych ludzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Ta malutka partia jest już dość nażarta, a nadchodzące lata w rządzie upasą ich na kolejne dwie lub trzy kadencje.

źródło: NKJP: Internet

Te łajzy są nażarte, przy forsie i przy władzy.

źródło: NKJP: Internet

Będzie służył partiom, a konkretnie dobrze już ustawionym i nażartym przywódcom tych partii.

źródło: NKJP: Internet

[...] Trzymali go na umowie-zleceniu, aby puszczał tych swoich bluesmanów gnębionych przez wielki kapitał oraz białych, nażartych plantatorów, posiadających domy i majątki, drażniące całą niemal załogę Polskiego Radia we Wrocławiu.

źródło: NKJP: Zdzisław Smektała: Chcica, czyli Billie Holiday..., 2006

Data ostatniej modyfikacji: 29.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json