UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyżerać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wyżeram	wyżeramy
2 os.	wyżerasz	wyżeracie
3 os.	wyżera	wyżerają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyżerałem +(e)m wyżerał	wyżerałam +(e)m wyżerała	wyżerałom +(e)m wyżerało	wyżeraliśmy +(e)śmy wyżerali	wyżerałyśmy +(e)śmy wyżerały
2 os.	wyżerałeś +(e)ś wyżerał	wyżerałaś +(e)ś wyżerała	wyżerałoś +(e)ś wyżerało	wyżeraliście +(e)ście wyżerali	wyżerałyście +(e)ście wyżerały
3 os.	wyżerał	wyżerała	wyżerało	wyżerali	wyżerały

bezosobnik: wyżerano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wyżerał będę wyżerać	będę wyżerała będę wyżerać	będę wyżerało będę wyżerać	będziemy wyżerali będziemy wyżerać	będziemy wyżerały będziemy wyżerać
2 os.	będziesz wyżerał będziesz wyżerać	będziesz wyżerała będziesz wyżerać	będziesz wyżerało będziesz wyżerać	będziecie wyżerali będziecie wyżerać	będziecie wyżerały będziecie wyżerać
3 os.	będzie wyżerał będzie wyżerać	będzie wyżerała będzie wyżerać	będzie wyżerało będzie wyżerać	będą wyżerali będą wyżerać	będą wyżerały będą wyżerać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wyżerajmy
2 os.	wyżeraj	wyżerajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyżerałbym bym wyżerał	wyżerałabym bym wyżerała	wyżerałobym bym wyżerało	wyżeralibyśmy byśmy wyżerali	wyżerałybyśmy byśmy wyżerały
2 os.	wyżerałbyś byś wyżerał	wyżerałabyś byś wyżerała	wyżerałobyś byś wyżerało	wyżeralibyście byście wyżerali	wyżerałybyście byście wyżerały
3 os.	wyżerałby by wyżerał	wyżerałaby by wyżerała	wyżerałoby by wyżerało	wyżeraliby by wyżerali	wyżerałyby by wyżerały

bezosobnik: wyżerano by

bezokolicznik: wyżerać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyżerając

gerundium: wyżeranie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wyżeranie	wyżerania
D.	wyżerania	wyżerań
C.	wyżeraniu	wyżeraniom
B.	wyżeranie	wyżerania
N.	wyżeraniem	wyżeraniami
Ms.	wyżeraniu	wyżeraniach
W.	wyżeranie	wyżerania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyżerający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wyżerający	wyżerający	wyżerający	wyżerające	wyżerająca
D.	wyżerającego	wyżerającego	wyżerającego	wyżerającego	wyżerającej
C.	wyżerającemu	wyżerającemu	wyżerającemu	wyżerającemu	wyżerającej
B.	wyżerającego	wyżerającego	wyżerający	wyżerające	wyżerającą
N.	wyżerającym	wyżerającym	wyżerającym	wyżerającym	wyżerającą
Ms.	wyżerającym	wyżerającym	wyżerającym	wyżerającym	wyżerającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wyżerający	wyżerający	wyżerające	wyżerające
D.	wyżerających	wyżerających	wyżerających	wyżerających
C.	wyżerającym	wyżerającym	wyżerającym	wyżerającym
B.	wyżerających	wyżerających	wyżerających	wyżerające
N.	wyżerającymi	wyżerającymi	wyżerającymi	wyżerającymi
Ms.	wyżerających	wyżerających	wyżerających	wyżerających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyżerany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wyżerany	wyżerany	wyżerany	wyżerane	wyżerana
D.	wyżeranego	wyżeranego	wyżeranego	wyżeranego	wyżeranej
C.	wyżeranemu	wyżeranemu	wyżeranemu	wyżeranemu	wyżeranej
B.	wyżeranego	wyżeranego	wyżerany	wyżerane	wyżeraną
N.	wyżeranym	wyżeranym	wyżeranym	wyżeranym	wyżeraną
Ms.	wyżeranym	wyżeranym	wyżeranym	wyżeranym	wyżeranej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wyżerani	wyżerani	wyżerane	wyżerane
D.	wyżeranych	wyżeranych	wyżeranych	wyżeranych
C.	wyżeranym	wyżeranym	wyżeranym	wyżeranym
B.	wyżeranych	wyżeranych	wyżeranych	wyżerane
N.	wyżeranymi	wyżeranymi	wyżeranymi	wyżeranymi
Ms.	wyżeranych	wyżeranych	wyżeranych	wyżeranych

odpowiednik aspektowy: wyżreć

Pochodzenie

Zob. żreć

1. o łakomczuchu

Definicja

pot. pejorat.

jedząc łapczywie i niechlujnie, zużywać wszystko lub pozbawiać kogoś jedzenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

wyjadać

Cytaty

	A mój pracuje w maszynach! - A mój wyżera babci placek z lodówki! źródło: NKJP: Gabriela Pewińska: Dziadek wygrał babcię w karty, Wieczór Wybrzeża, 2001-01-19
	Stwierdzili, że im wyżeram najlepsze jedzenie. źródło: NKJP: Internet
	Ty wiesz, ile mi wyżerają za darmo schabowych i ile chleją wódki? źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997
	Nie jadłem prawie nic, pochłaniałem tylko nieprawdopodobne ilości słodyczy, a czasem wyżerałem wręcz łyżkami cukier wprost z cukierniczki. źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007
	Pluń na castingi, przestań wyżerać fast foody, to od razu schudniesz. źródło: NKJP: Iwona L. Konieczna: Szarlotka z ogryzków, 2006

Składnia

	+	wyżerać	+	CO + (KOMU) + (z CZEGO)
	+	wyżerać	+	CO + (CZYM) + (z CZEGO)

2. o zwierzętach

Definicja

pot.

jedząc, zużywać wszystko

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Cytaty

	Widziałem gołębia wyżerającego kotu jedzenie z miski. źródło: NKJP: Internet
	- Widzieliście już tutejszego kota? - pytają Guignardowie. - Wyżera wszystko z namiotów. źródło: NKJP: Monika Piątkowska, Leszek K. Talko: Langwedocja, Gazeta Wyborcza, 1998-08-13
	To samo z żubrami, które czasem zaglądają do wsi: łamią płoty, depczą ogródki, wyżerają owoce z sadów. źródło: NKJP: Joanna Podgórska: Wołający z puszczy, Polityka, 2007-12-27
	[...] Żarłoczny płaz miał wyjadać szkodniki pustoszące plantacje dające niezłe zyski [...]. Jego apetyt przerósł wszelkie oczekiwania. Zamiast wyżerać szkodniki, zajął się miejscowymi płazami, ptakami i wszelkimi istotami żyjącymi w zasięgu jego krótkich łap. źródło: NKJP: (X): Tryumf Agi, Dziennik Polski, 2006-08-21
	[...] Mocnym dziobem odrywa i zjada duże kawałki roślin. Potrafi nawet spustoszyć cudze gniazdo, wyżerając pisklęta [...]. źródło: NKJP: Grzegorz Tabasz: Łysa kaczka, Gazeta Krakowska, 2002-01-10

Składnia

wyżerać

CO + (KOMU/CZEMU) + (z CZEGO)

3. o robaku

Definicja

pot.

jedząc, powodować powstawanie ubytków w czymś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wygryzać

Cytaty

Karolek podkłada kolegom cuchnące bomby, kradnie słodycze na Halloween, a zaproszony na ślub kuzynki gubi obrączki i wyżera tunel w weselnym torcie.

źródło: NKJP: Agnieszka Jędrzejczak: Rudzi wredni ulubieńcy, Polityka, 2004-12-25

Ślimaki lubią wilgoć, miejsca zacienione i osłonięte od wiatru. Najaktywniejsze są w nocy. Nadgryzają cebule i łodygi, wyżerają otwory w liściach.

źródło: NKJP: (mt): Bitwa o warzywa, Dziennik Tczewski, 1999-05-07

Być nawet takim robaczkiem w jabłku. Wyżerać sobie korytarz, centymetr po centymetrze.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Czwarte niebo, 2003

Składnia

wyżerać

CO + (w CZYM)

4. o odbierającym

Definicja

pot.

pozbawiać kogoś czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zabierać

Cytaty

	Ich turyści przyjeżdżają zostawiać u nas pieniądze. A Polacy jeżdżą wyżerać im robotę. źródło: NKJP: Internet
	Jestem takim wampirem energetycznym i wyżeram ludziom ich energię. źródło: NKJP: Internet
	To jest właśnie kapitalizm. Wyżeranie biednym weteranom pracy ich głodowych emerytur, na które pracowali całe życie. źródło: NKJP: Internet
	Trzeba wiedzieć, że w całej Polsce jest jeszcze co najmniej kilka tysięcy takich dobrze wypełnionych koryt, które zapełniamy swoimi składkami lub podatkami, a z których co lepsze kąski wyżerają nasi reprezentanci. źródło: NKJP: Jerzy Witaszczyk: Przepraszam towarzysza K., Dziennik Łódzki, 2002-07-31

Składnia

wyżerać

CO + (KOMU)

5. o kwasie

Definicja

pot.

przenikając do czegoś lub wbijając się w coś, niszczyć to

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

	Może się okazać, że reklamowany jako idealny środek do wywabiania plam będzie nam na przykład wyżerać dziury w tkaninie. źródło: NKJP: (X): „Cudze szczęście”, Dziennik Polski, 1998-05-29
	Inni robią porządki gołymi rękami. Piach, gałęzie, resztki metalowych przedmiotów wyżerają w nich dziury. źródło: NKJP: Joanna Kostrz, Anna Witalis-Zdrzenicka: Po wielkiej wodzie, Gazeta Krakowska, 2001-07-30
	Pod opuszczonymi powiekami czuje pulsowanie pożaru, grzywiasty ogień wychyla się z okna kamienicy, huczy, wyżera dom od środka z niesytą gwałtownością. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966
	Meble szarzały pod pokładami kurzu, znaczyły je liczne plamy błota, rozlany beztrosko alkohol wyżerał fornir. źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996
	Po zmyciu owej wyżerającej farby orzeł ma być jak nowy — jasny i błyszczący. źródło: NKJP: Małgorzata Sudoł-Aleksandrzak: Orle perypetie, Polska Głos Wielkopolski, 2004-07-29

Składnia

wyżerać

CO + (KOMU) + (w CZYM)

6. o niszczycielu

Definicja

pot.

niszczyć coś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

niszczyć

Cytaty

To zajęcie wyżera mi mózg.

źródło: NKJP: Internet

Do centrum na starówce kuracjusze i turyści garną się jak pszczoły do miodu, garną się tym chętniej, im szybciej morze wyżera kołobrzeskie plaże i wydmy.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Reportaż, Gazeta Wyborcza, 1994-12-02

Składnia

wyżerać

CO + (KOMU)

7. o dymie

Definicja

pot.

drażnić oczy, gardło lub nos, powodując pieczenie albo łzawienie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	gryźć
	hiperonimy:	drażnić

Cytaty

Dym mi oczy wyżerał.

źródło: Internet: kasztelania.pl

Białe zwały dymu buchnęły pod sufit, zaczęły nas dławić, wyżerać oczy...

źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005

Świece są czarne i lekko kopci dymem z rury, a spaliny wyżerają nos.

źródło: Internet: fsoautoklub.pl

Składnia

wyżerać

CO + (KOMU)

Data ostatniej modyfikacji: 29.11.2016