UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gosposia

Chronologizacja

1597, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gosposia
gosposie
D. gosposi
gosposi
neut
gospoś
char
C. gosposi
gosposiom
B. gosposię
gosposie
N. gosposią
gosposiami
Ms. gosposi
gosposiach
W. gosposiu
gosposie

Pochodzenie

Zob. gospodyni

Definicja

przest. 
kobieta prowadząca za wynagrodzeniem czyjeś gospodarstwo domowe

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Najbliższe środowisko życia człowieka ➔ dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Praca ➔ zawody

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gospodyni

Połączenia

  • nasza, nowa, stara, starsza, ukochana gosposia
  • gosposia i niania, gosposia i opiekunka
  • szukać gosposi
  • zatrudnić gosposię

Cytaty

U naszej znajomej pani to jest taka gosposia, w białym fartuszku, która gotuje pyszne rzeczy i umie piec ciastka.

źródło: NKJP: Maria Krüger: Witaj Karolciu, 1970

Wszyscy w domu Jacka byli zajęci głównie sobą i żyli oddzielnie. Jedyną osobą starającą się połączyć to wszystko w kupę była Kazia - związana zawsze z rodziną Bergerów. Kazia była kimś pomiędzy nianią, gosposią i służącą. Dzięki niej dom jakoś funkcjonował [...].

źródło: NKJP: Marek Miller: Pierwszy milion czyli Cłopcy z Mielczarskiego: to było nieprawdopodobne, to piękne, to było coś, czego u nas jeszcze nie było, 1999

A sąsiad z naprzeciwka, maszynista pociągu do Lwowa, chodził do pracy pod krawatem i w białych rękawiczkach. Żył jak hrabia. Miał i gosposię, i pokojówkę.

źródło: NKJP: Jacek Brzuszkiewicz: Mytnik-prze-mytnik, Gazeta Wyborcza, 1996-06-03

Ida Kapłan-Słonimska była damą wykształconą i władczą, lubiła rządzić i brylować towarzysko. Gospodarstwem się nie zajmowała, od tego były gosposie, służące.

źródło: NKJP: Janina Kumaniecka: Saga rodu Słonimskich, 2003

Data ostatniej modyfikacji: 11.09.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json