UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

inkwizytor

Chronologizacja

1532, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. inkwizytor
inkwizytorowie
inkwizytorzy
ndepr
inkwizytory
depr
D. inkwizytora
inkwizytorów
C. inkwizytorowi
inkwizytorom
B. inkwizytora
inkwizytorów
N. inkwizytorem
inkwizytorami
Ms. inkwizytorze
inkwizytorach
W. inkwizytorze
inkwizytorowie
inkwizytorzy
ndepr
inkwizytory
depr

Pochodzenie

łac. inquīsītor 'badacz; śledczy'

1. średniowieczny

Definicja

członek sądu inkwizycji - instytucji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

  • dominikański, katolicki, papieski; średniowieczny; okrutny inkwizytor; hiszpańscy inkwizytorzy
  • ojciec inkwizytor
  • wyroki inkwizytorów

Cytaty

[...] czy mnie, polskiego dominikanina żyjącego u schyłku XX wieku, obciążają błędy dominikańskiego inkwizytora działającego w XIII wieku gdzieś w Umbrii lub w XVII stuleciu w Peru? Tak. W jakiejś mierze tak. Jest to przecież ten sam zakon (ten sam Kościół), w którym przez wspólnotę modlitwy oraz sakramentów wykraczamy poza czas i przestrzeń.

źródło: NKJP:Maciej Zięba OP: Po szkodzie? Przed szkodą? : o Polsce, kapitalizmie i kontemplacji, 1996

Dokument powstał w 1922 roku i zawiera tajne informacje na temat Kapucyna z San Giovanni Rotondo, w tym sześć zeznań złożonych przez niego pod przysięgą przed inkwizytorem Świętego Oficjum.

źródło: NKJP: Vittorio Messori: Święty i Inkwizytor, Głos Ojca Pio, 2009

Galileusz trzykrotnie zeznawał przed inkwizytorami - podczas procesu nie trzymano go jednak w lochu, tylko w apartamencie jednego z kościelnych inkwizytorów, nie był też torturowany - a 22 czerwca odczytano mu wyrok.

źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Częściowo przepraszamy, Polityka, 2002-10-26

[... ]inkwizytorzy wysyłający ludzi na stos naprawdę wierzyli, że robią to dla dobra swych ofiar, że ratują świat od zła.

źródło: NKJP: Jacek Santorski: Jak żyć żeby nie zwariować, 2003

[...] inkwizytorzy nadużywali swoich prerogatyw (np. słynna ze swej surowości inkwizycja hiszpańska). [...] Znane są wypadki, że papieże unieważniali wyroki inkwizytorów (np. Innocenty VIII unieważnił w ciągu jednego roku ok. 200 wyroków, a Aleksander VI 250 wyroków w jednym tylko 1498 r.)

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

2. domorosły

Definicja

osoba, która prześladuje ludzi w imię jakiejś ideologii

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • domorosły inkwizytor

Cytaty

Gorliwi prokuratorzy, inkwizytorzy stanu wojennego, żądający wyroków na działaczach „Solidarności”, bojownikach podziemia, doskonale żyją ze swoich kancelarii.

źródło: NKJP: Piotr Proszowski: Stan wojenny - stan brzemienny, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, 2005-12-08

W Stanach Zjednoczonych konserwatywni inkwizytorzy uważali pigułkę za bolszewicki wynalazek służący wyniszczeniu narodu amerykańskiego (w niektórych stanach USA antykoncepcja była zakazana jeszcze w latach 70.).

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Pigułka wolności, Polityka, 2007-03-10

[...] domorośli inkwizytorzy z coraz większym zapamiętaniem doszukiwali się plam w życiorysach osób publicznych, [...]

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Waldorff, ostatni baron Peerelu, 2008

Data ostatniej modyfikacji: 05.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json