UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

inkrustować

Chronologizacja

1808, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. inkrustuję
 inkrustujemy
2 os. inkrustujesz
 inkrustujecie
3 os. inkrustuje
 inkrustują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. inkrustowałem
+(e)m inkrustował
 inkrustowałam
+(e)m inkrustowała
 inkrustowałom
+(e)m inkrustowało
 inkrustowaliśmy
+(e)śmy inkrustowali
 inkrustowałyśmy
+(e)śmy inkrustowały
2 os. inkrustowałeś
+(e)ś inkrustował
 inkrustowałaś
+(e)ś inkrustowała
 inkrustowałoś
+(e)ś inkrustowało
 inkrustowaliście
+(e)ście inkrustowali
 inkrustowałyście
+(e)ście inkrustowały
3 os. inkrustował
 inkrustowała
 inkrustowało
 inkrustowali
 inkrustowały

bezosobnik: inkrustowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę inkrustował
będę inkrustować
 będę inkrustowała
będę inkrustować
 będę inkrustowało
będę inkrustować
 będziemy inkrustowali
będziemy inkrustować
 będziemy inkrustowały
będziemy inkrustować
2 os. będziesz inkrustował
będziesz inkrustować
 będziesz inkrustowała
będziesz inkrustować
 będziesz inkrustowało
będziesz inkrustować
 będziecie inkrustowali
będziecie inkrustować
 będziecie inkrustowały
będziecie inkrustować
3 os. będzie inkrustował
będzie inkrustować
 będzie inkrustowała
będzie inkrustować
 będzie inkrustowało
będzie inkrustować
 będą inkrustowali
będą inkrustować
 będą inkrustowały
będą inkrustować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. inkrustujmy
2 os. inkrustuj
 inkrustujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. inkrustowałbym
bym inkrustował
 inkrustowałabym
bym inkrustowała
 inkrustowałobym
bym inkrustowało
 inkrustowalibyśmy
byśmy inkrustowali
 inkrustowałybyśmy
byśmy inkrustowały
2 os. inkrustowałbyś
byś inkrustował
 inkrustowałabyś
byś inkrustowała
 inkrustowałobyś
byś inkrustowało
 inkrustowalibyście
byście inkrustowali
 inkrustowałybyście
byście inkrustowały
3 os. inkrustowałby
by inkrustował
 inkrustowałaby
by inkrustowała
 inkrustowałoby
by inkrustowało
 inkrustowaliby
by inkrustowali
 inkrustowałyby
by inkrustowały

bezosobnik: inkrustowano by

bezokolicznik: inkrustować

imiesłów przysłówkowy współczesny: inkrustując

gerundium: inkrustowanie

imiesłów przymiotnikowy czynny: inkrustujący

imiesłów przymiotnikowy bierny: inkrustowany

odpowiednik aspektowy: zinkrustować

Pochodzenie

internac.

ang. incrust

fr. incruster

niem. inkrustieren

z łac. incrustāre 'pokrywać (tynkiem, okładziną, marmurem)'

1. masą perłową

Definicja

zdobić jakiś przedmiot wycinając w nim wzór i wypełniając go kością słoniową, masą perłową, złotem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Połączenia

  • inkrustowany bursztynem, drewnem, kamieniami, kością słoniową, kryształem, macicą perłową, masą perłową, metalem, srebrem, złotem

Cytaty

Zabiegom upiększającym poddawano również zęby. Najróżniejsze ludy ostrzyły je, piłowały, barwiły, inkrustowały, a nawet wyrywały.

źródło: NKJP: Agnieszka Krzemińska: Błysk i zgrzytanie zębów, Polityka, 2006-03-04

Po lewej stronie stało pianino babci, a na nim stara szkatułka rodziny Katerlów, którą ojciec zawsze miał, inkrustowana masą perłową i metalem, [...]

źródło: NKJP: Monika Żeromska: Wspomnienia, 2007

Wyjęła z niej bukłaczek oraz niewielkie hebanowe pudełeczko inkrustowane kością słoniową.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Urwany ślad, 2001

[...] ozdobą mezoamerykańską było opiłowywanie i inkrustowanie zębów. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni dekorowali zęby płytkami i kamykami z jadeitu, hematytu, pirytu czy turkusu.

źródło: NKJP: Agnieszka Krzemińska: Fortuna na szyi, Polityka, 2009-03-28

Składnia

bez ograniczeń + inkrustować +
CO + CZYM

2. cytatami

Definicja

książk. 
wprowadzać do czegoś jakieś specjalne elementy nadające temu czemuś szczególnie atrakcyjny lub niezwykły charakter

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • inkrustować gawędę, rozprawę, tekst, wypowiedź; coś inkrustowane anegdotami, cytatami, slangiem, stwierdzeniami
  • inkrustować obficie

Cytaty

Pisząc o mojej podróży dla jednego z tygodników inkrustowałem obficie mój tekst cytatami z wierszy księdza Janusza.

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

Publiczne wystąpienia inkrustował stwierdzeniami typu: „Państwo, w którym jedni zbijają niewiarygodne fortuny, a inni żyją na skraju nędzy, jest państwem niedemokratycznym” .

źródło: NKJP: Ewa Milewicz: Rzecznik Rzecznika i Obywatela, Gazeta Wyborcza, 1996-03-09

Przyjeżdżał z Warszawy, przywoził ze sobą „Księgę przysłów polskich” , w której wyszukiwał słowa, powiedzonka, tekściki. Inkrustował nimi tekst.

źródło: NKJP: Katarzyna Bielas: Decyduję, co jest śmieszne, Gazeta Wyborcza, 1998-09-11

Pani Barbara opowiada pysznie. Już mało kto potrafi tak gawędzić - piękną polszczyzną, z zachowaniem rytmu narracji, inkrustując gawędę anegdotami, które tkwią w niej niczym rodzynki w cieście.

źródło: NKJP: Zakochana w Krakowie, Dziennik Polski, 2004-04-24

[... ] na stole pojawi się pulchne ciasto gęsto inkrustowane rodzynkami.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Zapomniany Kraków, 2007

Składnia

bez ograniczeń + inkrustować +
CO + CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 08.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN