UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jadłospis

Chronologizacja

1869, SJPDor

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. jadłospis
jadłospisy
D. jadłospisu
jadłospisów
C. jadłospisowi
jadłospisom
B. jadłospis
jadłospisy
N. jadłospisem
jadłospisami
Ms. jadłospisie
jadłospisach
W. jadłospisie
jadłospisy

Pochodzenie

Zob. jadło, pisać

1. wigilijny

Definicja

zestaw potraw zaplanowany na jakiś okres lub na jakąś okazję

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  menu

Połączenia

  • tygodniowy; przykładowy jadłospis
  • jadłospis składa się z czegoś
  • układać, ułożyć, ustalać jadłospis
  • umieścić coś w jadłospisie

Cytaty

Wszyscy uczestnicy imprezy chwalili sobie sympatyczną atmosferę oraz wykwintny jadłospis. Na stołach królowała dziczyzna, ale był też łosoś [...].

źródło: NKJP: (u): Nie polowali, lecz grali, Dziennik Bałtycki, 2002-08-20

Zdarza im się zaszaleć i zjeść czasem coś egzotycznego, ale na co dzień ich menu jest bardzo przewidywalne. Ty również ułóż swój stały jadłospis na cały tydzień, zwłaszcza jeśli chodzi o główne posiłki.

źródło: NKJP: (domi): Jak one to robią, że są szczupłe?, Gazeta Pomorska, 2009-08-21

Odkąd ludzie z Czarnego Dunajca i okolic zaczęli jeździć do Stanów, przysyłać albo przywozić dolary, przenosić na rodzimy grunt niektóre tamtejsze obyczaje, weselne jadłospisy uległy zmianie. Wtedy wesela zaczęły być bogate.

źródło: NKJP: Kucharka weselna, Dziennik Polski, 2003-12-27

Kilka tygodni temu dwóch pracowników Borussii było w Łodzi. Sprawdzali warunki w Grand Hotelu, ustalali jadłospis, rozkład zajęć.

źródło: NKJP: Jarosław Bińczyk, Jacek Sarzało: Piłka nożna. Przed meczem Widzew Łódź - Borussia Dortmund, Gazeta Wyborcza, 1996-11-20

2. karta dań

Definicja

spis potraw, napojów i deserów, które można zamówić w restauracji lub w kawiarni, zawierający również ceny poszczególnych dań

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  karta, menu
hiperonimy:  cennik, spis

Połączenia

  • jadłospis restauracji
  • pozycja, dania w jadłospisie
  • jadłospis składa się z czegoś
  • podać komuś jadłospis
  • umieścić coś w jadłospisie

Cytaty

Ponad kasą, w której trzeba było najpierw wykupić bon na wybrane dania, wisiał dużych rozmiarów jadłospis w postaci specjalnie wyżłobionej czarnej tablicy, na której nazwy i ceny potraw wypisywano plastikowymi, pojedynczo wciskanymi białymi literkami.

źródło: NKJP: Piotr Bikont: Do Torunia kupić słónia, Gazeta Wyborcza, 1995-02-17

Patryk i Ana, doktoranci, siadają na czerwonym skaju, leciwa latynoska kelnerka jeszcze raz wyciera laminatowy blat i zabiera jadłospisy.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie łąki, 2000

Już przy wejściu do szałasu wisi jadłospis z cenami. Na szczególną uwagę zasługują wspomniane wcześniej domowe wypieki: piernik i szarlotka po 2,5 zł za porcję.

źródło: NKJP: Jolanta Flach: Tuż pod Giewontem, Tygodnik Podhalański, nr 32, 1999

Był sobie mianowicie w Pegerowie bar zwany Golonka, w którego jadłospisie znajdowały się wyłącznie rdzennie polskie dania, z tytułową golonką na czele, ale schab też miał wielu zwolenników.

źródło: NKJP: Zdzisław Pietrasik: Jak golonka z hamburgerem wojowała, Polityka, 2002-10-19

Pyzy, placki ziemniaczane, kotlety z ziemniaków, kartoflanka, kopytka. Na osłodę na samym końcu listy figurował kapuśniak. Ale Adam nie czytał jadłospisu [...].

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

3. dieta

Definicja

typowy zestaw najczęściej jadanych potraw

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dieta, menu

Połączenia

  • codzienny, dzienny; urozmaicony; tradycyjny jadłospis
  • jadłospis jakiejś diety
  • składnik, podstawa; zmiana jadłospisu
  • produkty w jadłospisie
  • jadłospis składa się z czegoś
  • urozmaicać jadłospis
  • włączyć, wprowadzić coś do jadłospisu; wykluczyć coś z jadłospisu
  • umieścić coś w jadłospisie

Cytaty

Chleb stanowi codzienny, często podstawowy element jadłospisu większości ludzi.

źródło: NKJP: Cosmodieta, Cosmopolitan, nr 04, 2000

W naszym wiosennym jadłospisie nie może zabraknąć owoców i warzyw. Zdrowy wygląd zapewnią nam zwłaszcza rzodkiewka, pomidor i otręby.

źródło: NKJP: Elżbieta Lange: Zadbaj o dietę na wiosnę, Głos Pomorza, 2006

Niektórzy członkowie rodziny postanowili bowiem usunąć ze swych jadłospisów mięso, zastępując je warzywami, owocami, strączkowymi i kiełkami.

źródło: NKJP: Wegetariańskie rozmaitości, Kuchnia, nr 4, 1999

Koszatniczki chętnie zjadają suchary, herbatniki, płatki owsiane, ziarno zbóż, nasiona. Ziarno słoneczników zawiera dużą ilość tłuszczu, jest tuczące, należy je więc podawać bardzo skąpo lub zupełnie wyeliminować z jadłospisu.

źródło: NKJP: Hanna Jurczak-Gucwińska: Zwierzęta w moim domu, 1975

Data ostatniej modyfikacji: 11.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json