Chronologizacja
1. zwierzę
Definicja
Pochodzenie
fr. morse
z ros. morž
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat zwierząt ➔ zwierzęta wodne
Połączenia
- kieł, skóra morsa
Cytaty
|
[...] na zlecenie Earth Island Institute filmował azjatyckie statki rybackie, chwytające delfiny, żółwie i ptactwo morskie na północ od Hawajów, badał nielegalny handel kłami morsów na Alasce i dokumentował na taśmie zagładę delfinów rzecznych w Chinach źródło: NKJP: Marek Nowocień, aż: Ekologiczne Nagrody Nobla,Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1991-05-01 |
|
|
Pierwszą wyspą z archipelagu Ziemi Franciszka Józefa na Morzu Barentsa, która była celem ekspedycji, była wyspa Wiktorii. Na niej ujrzeli [...] kolonię morsów większą niż to było na Moffen i białe niedźwiedzie. źródło: NKJP: Robert Domżał: Gdzie niedźwiedź mówi dobranoc, Gazeta Poznańska, 2005-03-07 |
|
|
Od roku 1992 Czukcze i Eskimosi pływają „na tamten brzeg” przez Cieśninę Beringa na bajdarach - drewnianych łodziach obciągniętych skórą morsów. źródło: NKJP: Tomasz Kizny: Śmierć w święto renifera, Gazeta Wyborcza, 1996-10-18 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mors |
morsy |
|
| D. | morsa |
morsów |
|
| C. | morsowi |
morsom |
|
| B. | morsa |
morsy |
|
| N. | morsem |
morsami |
|
| Ms. | morsie |
morsach |
|
| W. | morsie |
morsy |
2. osoba
Definicja
Pochodzenie
fr. morse
z ros. morž
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Ziemia ➔ zbiorniki wodne
Połączenia
- gdańskie morsy
- klub; kąpiel morsów
- morsy kąpią się
Cytaty
|
Prawdziwą pasją wysportowanego górnika stały się jednak kąpiele w lodowatej wodzie. Do klubu morsów wstąpił w 1975 roku w Gdańsku. źródło: NKJP: Mirosława Książek: Pasje pana morsa, Dziennik Zachodni, 2003-01-31 |
|
|
Dodatkową atrakcją była kąpiel morsów górskich. Gorącymi oklaskami witano każdą próbę moczenia się w zimnej wodzie wodospadu. źródło: NKJP: (Węg): Gorące pożegnanie zimy, Gazeta Wrocławska, 2003-03-24 |
|
|
Zmarznięty i zaczerwieniony mors zbiera oklaski. Poszło lepiej niż wczoraj, tylko pod koniec oślepiła i zmyliła morsa filmująca pod wodą kamera – 2 metry od mety uderzył głową w lód, myśląc, że to już koniec trasy. źródło: NKJP: Anna Zielińska: Przepłynął 53 metry pod lodem, Gazeta Krakowska, 2006-02-13 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mors |
morsi |
ndepr |
| morsy |
depr | ||
| D. | morsa |
morsów |
|
| C. | morsowi |
morsom |
|
| B. | morsa |
morsów |
|
| N. | morsem |
morsami |
|
| Ms. | morsie |
morsach |
|
| W. | morsie |
morsi |
ndepr |
| morsy |
depr |
3. alfabet
Definicja
Pochodzenie
Od nazwiska Samuela Morse'a (1791-1872), amerykańskiego wynalazcy i malarza
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Język ➔ języki świata
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | alfabet |
Cytaty
|
Już o świcie rozlega się w Kassali jednostajne miarowe stukanie. Jakby nadawały morsem. Później, budząc się w Kassali, słuchałem tych uderzeń i próbowałem odcyfrować kod, którym nadają. źródło: NKJP: Konrad Piskała: Sudan: czas bezdechu, 2010 |
|
|
[...] Może ktoś zna morsa? [...] Ktoś twierdzi, że nie da się wystukać obcasem kilku liter. Według mnie to absurd. Skoro perkusista potrafi wystukać pół i ćwierć nuty, a tancerz wystepować dowolny rytm, to chyba można go np. wyklaskać? źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mors |
morsy |
|
| D. | morsu |
morsów |
|
| C. | morsowi |
morsom |
|
| B. | mors |
morsy |
|
| N. | morsem |
morsami |
|
| Ms. | morsie |
morsach |
|
| W. | morsie |
morsy |
4. napój
Definicja
Pochodzenie
ros.
z gr. mursa 'woda z miodem'
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Jedzenie i jego przygotowanie ➔ rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | napój |
Cytaty
|
Podawane są tu typowe rosyjskie potrawy i napoje, np. mors czy napój z żurawiny. Nie ma tu wódki, jest mołdawskie wino. źródło: Monika Kucia: Mors zamiast coca-coli, Życie Warszawy, 05-06-2008 (zw.com.pl) |
|
|
Mąż wspomina, że wszystkie dzieciaki piły domowy mors, kupny sok z brzozy lub kwas chlebowy. źródło: Internet: ronja.pl/tradycyjny-napoj |
|
|
Najczęściej dodaje się 0, 25l spirytusu na 1 litr soku. W ten sposób uzyskuje się mors o mocy około 19-20%. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Zasypałem je cukrem, który po jakimś czasie wyciągnął z nich cały sok. W ten oto sposób powstał syrop. Połączyłem go z morsem wiśniowym (moc 20%) w proporcji pół na pół. Mors to nic innego jak sok owocowy zaprawiony spirytusem. źródło: Internet: nalewkator.blogspot.com |
|
|
Niektóre przepisy sugerują dodanie do morsu cytryny, pomarańczy albo limonki. źródło: Internet: polacywkaliningradzie.wordpress.com |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mors |
morsy |
|
| D. | morsu |
morsów |
|
| C. | morsowi |
morsom |
|
| B. | mors |
morsy |
|
| N. | morsem |
morsami |
|
| Ms. | morsie |
morsach |
|
| W. | morsie |
morsy |
Inne uwagi
Zwykle lp