UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wystrzelać się

Chronologizacja

1684, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. strzelić

1. w kosmos

Definicja

powodować gwałtowne wyrzucenie samego siebie wysoko ku górze

Wymowa

[wystszelać śe] lub pot. [wysczszelać śe], lub pot. [wyszczszelać śe]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wystrzeliwać się

Cytaty

[...] średnio 7 razy w tygodniu mam ochotę wystrzelać się w kosmos ze zmęczenia [...].

źródło: Internet: nieidealnaanna.com

- Rano wywieszam listy i wystrzelam się na Księżyc, żeby nie oglądać tego, co się będzie działo - zapowiadał w przeddzień ogłoszenia wstępnych wyników rekrutacji dyrektor [...].

źródło: NKJP: Agnieszka Hucuł: Wolność, równość, nadgorliwość, Polityka, 2002-07-06

[...] wystrzelam się w kosmos, byle dalej od tego, co najbliższe [...].

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystrzelam się
wystrzelamy się
2 os. wystrzelasz się
wystrzelacie się
3 os. wystrzela się
wystrzelają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystrzelałem się
+(e)m się wystrzelał
wystrzelałam się
+(e)m się wystrzelała
wystrzelałom się
+(e)m się wystrzelało
wystrzelaliśmy się
+(e)śmy się wystrzelali
wystrzelałyśmy się
+(e)śmy się wystrzelały
2 os. wystrzelałeś się
+(e)ś się wystrzelał
wystrzelałaś się
+(e)ś się wystrzelała
wystrzelałoś się
+(e)ś się wystrzelało
wystrzelaliście się
+(e)ście się wystrzelali
wystrzelałyście się
+(e)ście się wystrzelały
3 os. wystrzelał się
wystrzelała się
wystrzelało się
wystrzelali się
wystrzelały się

bezosobnik: wystrzelano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystrzelajmy się
2 os. wystrzelaj się
wystrzelajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystrzelałbym się
bym się wystrzelał
wystrzelałabym się
bym się wystrzelała
wystrzelałobym się
bym się wystrzelało
wystrzelalibyśmy się
byśmy się wystrzelali
wystrzelałybyśmy się
byśmy się wystrzelały
2 os. wystrzelałbyś się
byś się wystrzelał
wystrzelałabyś się
byś się wystrzelała
wystrzelałobyś się
byś się wystrzelało
wystrzelalibyście się
byście się wystrzelali
wystrzelałybyście się
byście się wystrzelały
3 os. wystrzelałby się
by się wystrzelał
wystrzelałaby się
by się wystrzelała
wystrzelałoby się
by się wystrzelało
wystrzelaliby się
by się wystrzelali
wystrzelałyby się
by się wystrzelały

bezosobnik: wystrzelano by się

bezokolicznik: wystrzelać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wystrzelawszy się

gerundium: wystrzelanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wystrzelanie się
wystrzelania się
D. wystrzelania się
wystrzelań się
C. wystrzelaniu się
wystrzelaniom się
B. wystrzelanie się
wystrzelania się
N. wystrzelaniem się
wystrzelaniami się
Ms. wystrzelaniu się
wystrzelaniach się
W. wystrzelanie się
wystrzelania się

odpowiednik aspektowy: wystrzelić się

Składnia

bez ograniczeń + wystrzelać się +
DOKĄD

2. pozabijać się

Definicja

strzelając z broni jeden do drugiego w pewnej grupie osób, zabić się nawzajem

Wymowa

[wystszelać śe] lub pot. [wysczszelać śe], lub pot. [wyszczszelać śe]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wyzabijać się

Cytaty

Jeszcze latem panowała opinia, że zarówno partyzanci, jak i prorosyjskie władze bez trudu mogłyby wystrzelać się nawzajem.

źródło: NKJP: Andrzej Łomanowski: Rosyjska wersja szturmu na Grozny, Gazeta Wyborcza, 1996-03-11

W wolnym kraju każdy właściciel posesji ma prawo zapolować na każdego pajaca wkraczającego bez pozwolenia na jego własność. Całe szczęście, że Polska to nie jest wolny kraj. Bo szybko byśmy się nawzajem wystrzelali.

źródło: NKJP: Internet

Jak tak dalej pójdzie, to wszyscy trafią do więzienia lub się sami wystrzelają. I nie będzie mafii.

źródło: NKJP: Internet

Na pytanie, czy wojsko samo się wystrzela - bardzo przepraszam - nie mogę odpowiadać, jako że reprezentuję poważną instytucję.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 23.05.1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystrzelam się
wystrzelamy się
2 os. wystrzelasz się
wystrzelacie się
3 os. wystrzela się
wystrzelają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystrzelałem się
+(e)m się wystrzelał
wystrzelałam się
+(e)m się wystrzelała
wystrzelałom się
+(e)m się wystrzelało
wystrzelaliśmy się
+(e)śmy się wystrzelali
wystrzelałyśmy się
+(e)śmy się wystrzelały
2 os. wystrzelałeś się
+(e)ś się wystrzelał
wystrzelałaś się
+(e)ś się wystrzelała
wystrzelałoś się
+(e)ś się wystrzelało
wystrzelaliście się
+(e)ście się wystrzelali
wystrzelałyście się
+(e)ście się wystrzelały
3 os. wystrzelał się
wystrzelała się
wystrzelało się
wystrzelali się
wystrzelały się

bezosobnik: wystrzelano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystrzelajmy się
2 os. wystrzelaj się
wystrzelajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystrzelałbym się
bym się wystrzelał
wystrzelałabym się
bym się wystrzelała
wystrzelałobym się
bym się wystrzelało
wystrzelalibyśmy się
byśmy się wystrzelali
wystrzelałybyśmy się
byśmy się wystrzelały
2 os. wystrzelałbyś się
byś się wystrzelał
wystrzelałabyś się
byś się wystrzelała
wystrzelałobyś się
byś się wystrzelało
wystrzelalibyście się
byście się wystrzelali
wystrzelałybyście się
byście się wystrzelały
3 os. wystrzelałby się
by się wystrzelał
wystrzelałaby się
by się wystrzelała
wystrzelałoby się
by się wystrzelało
wystrzelaliby się
by się wystrzelali
wystrzelałyby się
by się wystrzelały

bezosobnik: wystrzelano by się

bezokolicznik: wystrzelać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wystrzelawszy się

gerundium: wystrzelanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wystrzelanie się
wystrzelania się
D. wystrzelania się
wystrzelań się
C. wystrzelaniu się
wystrzelaniom się
B. wystrzelanie się
wystrzelania się
N. wystrzelaniem się
wystrzelaniami się
Ms. wystrzelaniu się
wystrzelaniach się
W. wystrzelanie się
wystrzelania się

odpowiednik aspektowy: wystrzeliwać się

3. z amunicji

Definicja

strzelając z broni, zużyć wszystkie pociski

Wymowa

[wystszelać śe] lub pot. [wysczszelać śe], lub pot. [wyszczszelać śe]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Cytaty

Dostał serią po nogach, nie mógł już uciekać. Jeszcze się wystrzelał do ostatniego naboju i nie miał się czym dobić [...].

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

Trwało więc oblężenie. My czekaliśmy, aż Niemcy się wygłodzą i wystrzelają.

źródło: NKJP: Tomasz Domaniewski: Niedaleko od prawdy, 1975

Niekiedy nawet U-Boot po wystrzelaniu się z torped otrzymywał rozkaz pozostania przez jakiś czas na patrolu w celu zbierania danych meteo.

źródło: NKJP: Internet

Teoretycznie wystrzelanie się [...] z amunicji zajęłoby jakieś 11 minut.

źródło: Internet: dws.org.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystrzelam się
wystrzelamy się
2 os. wystrzelasz się
wystrzelacie się
3 os. wystrzela się
wystrzelają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystrzelałem się
+(e)m się wystrzelał
wystrzelałam się
+(e)m się wystrzelała
wystrzelałom się
+(e)m się wystrzelało
wystrzelaliśmy się
+(e)śmy się wystrzelali
wystrzelałyśmy się
+(e)śmy się wystrzelały
2 os. wystrzelałeś się
+(e)ś się wystrzelał
wystrzelałaś się
+(e)ś się wystrzelała
wystrzelałoś się
+(e)ś się wystrzelało
wystrzelaliście się
+(e)ście się wystrzelali
wystrzelałyście się
+(e)ście się wystrzelały
3 os. wystrzelał się
wystrzelała się
wystrzelało się
wystrzelali się
wystrzelały się

bezosobnik: wystrzelano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystrzelajmy się
2 os. wystrzelaj się
wystrzelajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystrzelałbym się
bym się wystrzelał
wystrzelałabym się
bym się wystrzelała
wystrzelałobym się
bym się wystrzelało
wystrzelalibyśmy się
byśmy się wystrzelali
wystrzelałybyśmy się
byśmy się wystrzelały
2 os. wystrzelałbyś się
byś się wystrzelał
wystrzelałabyś się
byś się wystrzelała
wystrzelałobyś się
byś się wystrzelało
wystrzelalibyście się
byście się wystrzelali
wystrzelałybyście się
byście się wystrzelały
3 os. wystrzelałby się
by się wystrzelał
wystrzelałaby się
by się wystrzelała
wystrzelałoby się
by się wystrzelało
wystrzelaliby się
by się wystrzelali
wystrzelałyby się
by się wystrzelały

bezosobnik: wystrzelano by się

bezokolicznik: wystrzelać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wystrzelawszy się

gerundium: wystrzelanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wystrzelanie się
wystrzelania się
D. wystrzelania się
wystrzelań się
C. wystrzelaniu się
wystrzelaniom się
B. wystrzelanie się
wystrzelania się
N. wystrzelaniem się
wystrzelaniami się
Ms. wystrzelaniu się
wystrzelaniach się
W. wystrzelanie się
wystrzelania się

Składnia

bez ograniczeń + wystrzelać się +
(z CZEGO)

4. do woli

Definicja

strzelając z broni dostatecznie długo, doprowadzić się do takiego stanu, że nie ma się potrzeby robić tego nadal

Wymowa

[wystszelać śe] lub pot. [wysczszelać śe], lub pot. [wyszczszelać śe]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Cytaty

Za granicą mogą się wystrzelać myśliwi. Za ok. 700 zł Biuro Polowań Dewizowych [...] zabrało ich na ukraińskie Roztocze. Tam mieszkają sobie w sanatorium i po strzelaniu relaksują się masażami, kąpielami i okładami borowinowymi.

źródło: NKJP: Igor T. Miecik, Agnieszka Zagner: Wolne majowe, Polityka, 2001-05-05

[...] jedź do Afganistanu - tam można się wystrzelać do woli.

źródło: Internet: uwaga.tvn.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystrzelam się
wystrzelamy się
2 os. wystrzelasz się
wystrzelacie się
3 os. wystrzela się
wystrzelają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystrzelałem się
+(e)m się wystrzelał
wystrzelałam się
+(e)m się wystrzelała
wystrzelałom się
+(e)m się wystrzelało
wystrzelaliśmy się
+(e)śmy się wystrzelali
wystrzelałyśmy się
+(e)śmy się wystrzelały
2 os. wystrzelałeś się
+(e)ś się wystrzelał
wystrzelałaś się
+(e)ś się wystrzelała
wystrzelałoś się
+(e)ś się wystrzelało
wystrzelaliście się
+(e)ście się wystrzelali
wystrzelałyście się
+(e)ście się wystrzelały
3 os. wystrzelał się
wystrzelała się
wystrzelało się
wystrzelali się
wystrzelały się

bezosobnik: wystrzelano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystrzelajmy się
2 os. wystrzelaj się
wystrzelajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystrzelałbym się
bym się wystrzelał
wystrzelałabym się
bym się wystrzelała
wystrzelałobym się
bym się wystrzelało
wystrzelalibyśmy się
byśmy się wystrzelali
wystrzelałybyśmy się
byśmy się wystrzelały
2 os. wystrzelałbyś się
byś się wystrzelał
wystrzelałabyś się
byś się wystrzelała
wystrzelałobyś się
byś się wystrzelało
wystrzelalibyście się
byście się wystrzelali
wystrzelałybyście się
byście się wystrzelały
3 os. wystrzelałby się
by się wystrzelał
wystrzelałaby się
by się wystrzelała
wystrzelałoby się
by się wystrzelało
wystrzelaliby się
by się wystrzelali
wystrzelałyby się
by się wystrzelały

bezosobnik: wystrzelano by się

bezokolicznik: wystrzelać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wystrzelawszy się

gerundium: wystrzelanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wystrzelanie się
wystrzelania się
D. wystrzelania się
wystrzelań się
C. wystrzelaniu się
wystrzelaniom się
B. wystrzelanie się
wystrzelania się
N. wystrzelaniem się
wystrzelaniami się
Ms. wystrzelaniu się
wystrzelaniach się
W. wystrzelanie się
wystrzelania się

5. z pomysłów

Definicja

pot. 
wyczerpać swoje siły lub możliwości w jakimś zakresie

Wymowa

[wystszelać śe] lub pot. [wysczszelać śe], lub pot. [wyszczszelać śe]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyprztykać się, wypstrykać się, wypukać się, wystukać się

Cytaty

Ta walka miała być tylko elementem przygotowań do pojedynku o pas Międzynarodowego Mistrza Polski. [...] Mój przeciwnik od początku za wszelką cenę chciał mnie znokautować. Nie wierzę w jego kontuzję. Wystrzelał się tym ciągłym atakiem i tyle.

źródło: NKJP: Paweł Mielczarek: Nieoczekiwana zamiana miejsc,Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, 2007-04-12

Prawdopodobnie przedsiębiorstwa już się wystrzelały na reklamę w tym roku; postaramy się więc zachęcać przy następnych okazjach z dużym wyprzedzeniem, by jeszcze całe budżety reklamowe nie były rozdysponowane.

źródło: NKJP: Świąteczne zwisy: Dziennik Polski, 2003-11-18

Taki mam sposób pracy – nie wystrzelać się na próbach, nie zagadać w dyskusjach z reżyserem.

źródło: NKJP: Henryka Wach-Malicka: My i oni, czyli mocne doświadczenie, Dziennik Zachodni, 2004-01-13

Generalnie mam nieodparte wrażenie, że [...] już się wystrzelał z ciekawych pomysłów, a do tego mocno mu się stępiło ostre niegdyś pióro. Zastanawiam się tylko, czy to chwilowy kryzys, czy oznaka nadchodzącej pisarskiej emerytury...

źródło: NKJP: Internet

Może zostawmy oceny, na kogo czas i kto niczego nie rozumie, na moment, kiedy wystrzelamy się z argumentów. Na razie dobrze nam idzie bez konkursu na samca alfa.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystrzelam się
wystrzelamy się
2 os. wystrzelasz się
wystrzelacie się
3 os. wystrzela się
wystrzelają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystrzelałem się
+(e)m się wystrzelał
wystrzelałam się
+(e)m się wystrzelała
wystrzelałom się
+(e)m się wystrzelało
wystrzelaliśmy się
+(e)śmy się wystrzelali
wystrzelałyśmy się
+(e)śmy się wystrzelały
2 os. wystrzelałeś się
+(e)ś się wystrzelał
wystrzelałaś się
+(e)ś się wystrzelała
wystrzelałoś się
+(e)ś się wystrzelało
wystrzelaliście się
+(e)ście się wystrzelali
wystrzelałyście się
+(e)ście się wystrzelały
3 os. wystrzelał się
wystrzelała się
wystrzelało się
wystrzelali się
wystrzelały się

bezosobnik: wystrzelano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wystrzelajmy się
2 os. wystrzelaj się
wystrzelajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wystrzelałbym się
bym się wystrzelał
wystrzelałabym się
bym się wystrzelała
wystrzelałobym się
bym się wystrzelało
wystrzelalibyśmy się
byśmy się wystrzelali
wystrzelałybyśmy się
byśmy się wystrzelały
2 os. wystrzelałbyś się
byś się wystrzelał
wystrzelałabyś się
byś się wystrzelała
wystrzelałobyś się
byś się wystrzelało
wystrzelalibyście się
byście się wystrzelali
wystrzelałybyście się
byście się wystrzelały
3 os. wystrzelałby się
by się wystrzelał
wystrzelałaby się
by się wystrzelała
wystrzelałoby się
by się wystrzelało
wystrzelaliby się
by się wystrzelali
wystrzelałyby się
by się wystrzelały

bezosobnik: wystrzelano by się

bezokolicznik: wystrzelać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wystrzelawszy się

gerundium: wystrzelanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wystrzelanie się
wystrzelania się
D. wystrzelania się
wystrzelań się
C. wystrzelaniu się
wystrzelaniom się
B. wystrzelanie się
wystrzelania się
N. wystrzelaniem się
wystrzelaniami się
Ms. wystrzelaniu się
wystrzelaniach się
W. wystrzelanie się
wystrzelania się

odpowiednik aspektowy: wystrzeliwać się

Składnia

bez ograniczeń + wystrzelać się +
(z CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 13.12.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json