UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zakuwać

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakuwam
zakuwamy
2 os. zakuwasz
zakuwacie
3 os. zakuwa
zakuwają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakuwałem
+(e)m zakuwał
zakuwałam
+(e)m zakuwała
zakuwałom
+(e)m zakuwało
zakuwaliśmy
+(e)śmy zakuwali
zakuwałyśmy
+(e)śmy zakuwały
2 os. zakuwałeś
+(e)ś zakuwał
zakuwałaś
+(e)ś zakuwała
zakuwałoś
+(e)ś zakuwało
zakuwaliście
+(e)ście zakuwali
zakuwałyście
+(e)ście zakuwały
3 os. zakuwał
zakuwała
zakuwało
zakuwali
zakuwały

bezosobnik: zakuwano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zakuwał
będę zakuwać
będę zakuwała
będę zakuwać
będę zakuwało
będę zakuwać
będziemy zakuwali
będziemy zakuwać
będziemy zakuwały
będziemy zakuwać
2 os. będziesz zakuwał
będziesz zakuwać
będziesz zakuwała
będziesz zakuwać
będziesz zakuwało
będziesz zakuwać
będziecie zakuwali
będziecie zakuwać
będziecie zakuwały
będziecie zakuwać
3 os. będzie zakuwał
będzie zakuwać
będzie zakuwała
będzie zakuwać
będzie zakuwało
będzie zakuwać
będą zakuwali
będą zakuwać
będą zakuwały
będą zakuwać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakuwajmy
2 os. zakuwaj
zakuwajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakuwałbym
bym zakuwał
zakuwałabym
bym zakuwała
zakuwałobym
bym zakuwało
zakuwalibyśmy
byśmy zakuwali
zakuwałybyśmy
byśmy zakuwały
2 os. zakuwałbyś
byś zakuwał
zakuwałabyś
byś zakuwała
zakuwałobyś
byś zakuwało
zakuwalibyście
byście zakuwali
zakuwałybyście
byście zakuwały
3 os. zakuwałby
by zakuwał
zakuwałaby
by zakuwała
zakuwałoby
by zakuwało
zakuwaliby
by zakuwali
zakuwałyby
by zakuwały

bezosobnik: zakuwano by

bezokolicznik: zakuwać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zakuwając

gerundium: zakuwanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zakuwanie
zakuwania
D. zakuwania
zakuwań
C. zakuwaniu
zakuwaniom
B. zakuwanie
zakuwania
N. zakuwaniem
zakuwaniami
Ms. zakuwaniu
zakuwaniach
W. zakuwanie
zakuwania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zakuwający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zakuwający
zakuwający
zakuwający
zakuwające
zakuwająca
D. zakuwającego
zakuwającego
zakuwającego
zakuwającego
zakuwającej
C. zakuwającemu
zakuwającemu
zakuwającemu
zakuwającemu
zakuwającej
B. zakuwającego
zakuwającego
zakuwający
zakuwające
zakuwającą
N. zakuwającym
zakuwającym
zakuwającym
zakuwającym
zakuwającą
Ms. zakuwającym
zakuwającym
zakuwającym
zakuwającym
zakuwającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zakuwający
zakuwający
zakuwające
zakuwające
D. zakuwających
zakuwających
zakuwających
zakuwających
C. zakuwającym
zakuwającym
zakuwającym
zakuwającym
B. zakuwających
zakuwających
zakuwających
zakuwające
N. zakuwającymi
zakuwającymi
zakuwającymi
zakuwającymi
Ms. zakuwających
zakuwających
zakuwających
zakuwających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zakuwany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zakuwany
zakuwany
zakuwany
zakuwane
zakuwana
D. zakuwanego
zakuwanego
zakuwanego
zakuwanego
zakuwanej
C. zakuwanemu
zakuwanemu
zakuwanemu
zakuwanemu
zakuwanej
B. zakuwanego
zakuwanego
zakuwany
zakuwane
zakuwaną
N. zakuwanym
zakuwanym
zakuwanym
zakuwanym
zakuwaną
Ms. zakuwanym
zakuwanym
zakuwanym
zakuwanym
zakuwanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zakuwani
zakuwani
zakuwane
zakuwane
D. zakuwanych
zakuwanych
zakuwanych
zakuwanych
C. zakuwanym
zakuwanym
zakuwanym
zakuwanym
B. zakuwanych
zakuwanych
zakuwanych
zakuwane
N. zakuwanymi
zakuwanymi
zakuwanymi
zakuwanymi
Ms. zakuwanych
zakuwanych
zakuwanych
zakuwanych

odpowiednik aspektowy: zakuć

Pochodzenie

Zob. kuć

1. więźnia

Definicja

zakładać komuś kajdanki lub łańcuchy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okuwać, skuwać

Połączenia

  • zakuwać w dyby, w kajdanki

Cytaty

W tej samej chwili rzuca się na mnie ochroniarz, wykręca ręce i zakuwa w kajdanki.

źródło: NKJP: Artur Domosławski: Jakie masz prawo, Gazeta Wyborcza,1994-10-05

[...] wprowadza do kraju światło elektryczne, najpierw dla pałacu, później dla innych budynków. Następnie: znosi zwyczaj zakuwania więźniów w łańcuchy i dyby żelazne.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Cesarz, 2005

Zwłoki chowano więc na polach za wsią, przy Bydlęcej Drodze. Żywi byli zakuwani w dyby, więzieni, gnębieni zakazami i wysokimi grzywnami.

źródło: NKJP: Piotr Kanikowski: Bydlęca Droga, Gazeta Wrocławska, 2003-08-05

Składnia

bez ograniczeń + zakuwać +
KOGO/CO + (w CO)

2. na pamięć

Definicja

pot. 
z trudem uczyć się na pamięć, często bezmyślnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kuć, ryć, wkuwać
hiperonimy:  uczyć się

Połączenia

  • zakuwać do egzaminu, do matury
  • ostro zakuwać

Cytaty

- Nie mam czasu na czytanie gazet, ponieważ w poniedziałek zdaję egzamin połówkowy z prawa karnego. Całą noc zakuwałam – przeciągnęła z trzaskiem ramiona.

źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004

- Jak zakuwałem do egzaminów, to nie spałem trzy tygodnie!

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Róża Selerbergu, 2006

- Spałaś już?
- Zakuwam, jutro mam kolokwium.

źródło: NKJP: Wojciech Chmielewski: Kawa u Doroty, 2010

Nie lubiłem języka rosyjskiego. No i nie cierpiałem zakuwać regułek.

źródło: NKJP: Joanna Jusianiec: Chciałem być kierowcą tira, Dziennik Bałtycki, 1999-11-20

Składnia

bez ograniczeń + zakuwać +
(CO) + (do CZEGO)

3. końcówkę

Definicja

uderzając lub ściskając, łączyć metalowe elementy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  łączyć

Cytaty

Gdzie kupię maszynę do zakuwania węży ciśnieniowych?

źródło: NKJP: Internet

Najpierw trzeba pociąć blachę o grubość 2,5 mm na odpowiednie paski. Wykonuje się to na gilotynie. Poszczególne elementy zakuwa się na gorąco w temperaturze ok. 700 stopni.

źródło: NKJP: (jow): Wykuć co najpiękniejsze, Gazeta Krakowska, 2001-08-30

Składnia

bez ograniczeń + zakuwać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 26.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json