UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gradualizm

Chronologizacja

1943, Nowa Polska: miesięcznik, Tom 2, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gradualizm
gradualizmy
D. gradualizmu
gradualizmów
C. gradualizmowi
gradualizmom
B. gradualizm
gradualizmy
N. gradualizmem
gradualizmami
Ms. gradualizmie
gradualizmach
W. gradualizmie
gradualizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

ang. amer. gradualism

1. w filozofii

Definicja

książk. 
średniowieczny pogląd filozoficzny o hierarchicznym uporządkowaniu bytów

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [gradualiźmie] lub [gradualizmie].

Wymowa

[gradualism] lub [gradualizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Cytaty

Gradualizm utworzony został przez św. Tomasza z Akwinu. Wprowadził on hierarchiczną strukturę wszechświata, dzieląc stworzenia według stopnia doskonałości.

źródło: Internet: wypracowania.pl/epoki/sredniowiecze

Dokładna, wzorowana na Arystotelesie metoda obserwacji rzeczywistości przyniosła zasadę gradualizmu, która w średniowiecznym nauczaniu - w scholastyce - okazała się istotnym narzędziem opisu całego stworzonego bytu.

źródło: Internet: edukator.pl

Przestrzeń zostaje tu [...] uporządkowana na zasadzie wertykalnej. Co więcej, przypomina średniowieczny gradualizm – naukę o hierarchii bytów.

źródło: Internet: wypracowania.pl/lektury

2. w biologii

Definicja

książk. 
pogląd naukowy dotyczący teorii ewolucji, według której zmiany w rozwoju zachodzą stopniowo

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [gradualiźmie] lub [gradualizmie].

Wymowa

[gradualism] lub [gradualizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  punktualizm

Cytaty

Teoria przerywanej równowagi jest niezgodna z ortodoksyjnym darwinizmem, że gatunki ewoluowały bardzo powoli, poprzez bardzo wielką liczbę bardzo małych zmian (gradualizm).

źródło: NKJP: Internet

Był Lyell nie tylko doktrynerem, ale też świetnym geologiem i głębokim myślicielem - i, nie odchodząc konsekwentnie od swego zasadniczego gradualizmu, nie cofał się niejednokrotnie przed najbardziej nawet katastroficznymi konkluzjami.

źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Przepis na człowieka, 1996

Pogląd ewolucyjny, zwany gradualizmem, mówi o stopniowych, drobnych zmianach, które są po prostu bardziej prawdopodobne niż jednorazowe, duże reorganizacje w organizmach.

źródło: Maciej Panczykowski: Makroewolucja - wielkie skoki natury (edunauka.pl)

3. w polityce

Definicja

książk. 
strategia działania, polegającą na stopniowym wprowadzaniu zmian

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [gradualiźmie] lub [gradualizmie].

Wymowa

[gradualism] lub [gradualizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa działalność polityczna

Cytaty

Niestety w dziedzinie polityki wewnętrznej jego rządy, zgodnie z wyważoną i ostrożną naturą premiera oznaczały zaniechanie koniecznych, acz drastycznych reform gospodarczych. Tę politykę nazywano gradualizmem.

źródło: NKJP: Internet

Istotna dla konserwatystów jest także idea gradualizmu traktująca o ewolucyjnym, a nie, co trzeba wyraźnie zaznaczyć, rewolucyjnym, typie rozwoju społecznego [...].

źródło: Joanna Rak: Poszukiwanie remedium na zaznane zło. Konserwatyzm XX w. w ujęciu M. Oakeshotta, A. Del Nocego oraz R. Kirka, 07.07.2012 (konserwatyzm.pl)

Rozpatrując poszczególne przypadki i doświadczenia poszczególnych krajów – niezależnie od tego, czy mówimy o Węgrzech, czy Macedonii, Chorwacji, czy Czechach – widzimy, że za każdym razem elementy podejścia radykalnego łączyły się z elementami gradualizmu.

źródło: Grzegorz W. Kołodko: Strategia rynkowej transformacji: gradualizm czy radykalizm?, 2004 (tiger.edu.pl/kolodko)

Kością niezgody między różnymi szkołami ekonomicznymi jest ocena stron dodatnich i ujemnych przyśpieszenia reform (zwolennicy terapii szokowych) i rozkładania ich na raty (gradualizm).

źródło: Marek Misiak: Wędrujący Świat„' Grzegorza Kołodko, Nowa Gazeta Gospodarcza, 08.03.2003 (wedrujacyswiat.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 11.06.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json