UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gradualistyczny

Chronologizacja

1932, Sprawozdania z posiedzeń, Towarzystwo Naukowe Warszawskie, Tomy 25-28, books.google.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. gradualistyczny
gradualistyczny
gradualistyczny
gradualistyczne
gradualistyczna
D. gradualistycznego
gradualistycznego
gradualistycznego
gradualistycznego
gradualistycznej
C. gradualistycznemu
gradualistycznemu
gradualistycznemu
gradualistycznemu
gradualistycznej
B. gradualistycznego
gradualistycznego
gradualistyczny
gradualistyczne
gradualistyczną
N. gradualistycznym
gradualistycznym
gradualistycznym
gradualistycznym
gradualistyczną
Ms. gradualistycznym
gradualistycznym
gradualistycznym
gradualistycznym
gradualistycznej
W. gradualistyczny
gradualistyczny
gradualistyczny
gradualistyczne
gradualistyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. gradualistyczni
gradualistyczni
gradualistyczne
gradualistyczne
D. gradualistycznych
gradualistycznych
gradualistycznych
gradualistycznych
C. gradualistycznym
gradualistycznym
gradualistycznym
gradualistycznym
B. gradualistycznych
gradualistycznych
gradualistycznych
gradualistyczne
N. gradualistycznymi
gradualistycznymi
gradualistycznymi
gradualistycznymi
Ms. gradualistycznych
gradualistycznych
gradualistycznych
gradualistycznych
W. gradualistyczni
gradualistyczni
gradualistyczne
gradualistyczne

Pochodzenie

ang. amer. gradualistic

1. związany z uporządkowaniem bytów

Definicja

książk. 
związany z gradualizmem - średniowiecznym poglądem o hierarchicznym uporządkowaniu bytów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Cytaty

Właściwy wiekom średnim gradualistyczny światopogląd, który człowiekowi wyznaczał odpowiednie miejsce zarówno w hierarchii bytów stworzonych [...], jak i w hierarchii społecznej, był głęboko zakorzenionym stylem myślenia.

źródło: NKJP: Jerzy Ziomek: Renesans, 1973

Podstawowe kanony filozofii i kultury chrześcijańskiej, mające silny wpływ na twórczość literacką, stworzyli tzw. ojcowie Kościoła w postaci gradualistycznego obrazu świata. W ich koncepcji rzeczywistość była zamkniętą i stałą hierarchią bytów oraz zjawisk, na której szczycie znajdował się Bóg, a następnie stworzeni przez niego ludzie i rzeczy.

źródło: Internet: portalwiedzy.onet.pl

[...] Pseudo-Dionizy Areopagita stosujący kategorie filozoficzne znajdowane uprzednio u myślicieli hellenistycznych, u św. Pawła i neoplatoników [...] przedstawił wpływową w wiekach średnich gradualistyczną koncepcję hierarchii bytów [...].

źródło: Bogdan Szlachta: Stosunki państwo - Kościół w historii zachodniej myśli polityczne (jaszczur.czn.uj.edu.pl)

Dualistyczny schemat bytu metafizyki zachodniej radykalnie przeciwstawiający człowieka (jako ducha, intelekt) reszcie świata zastąpiony tu zostaje schematem gradualistycznym, w którym przyroda, wykształcając dzięki swojej nieskończonej zdolności twórczej wielość coraz bardziej rozwiniętych form, umieszcza na szczycie hierarchii bytów człowieka [...].

źródło: NKJP: Ryszard Panasiuk: Filozofia : historia i współczesność : studia, odczyty, eseje, 2001

2. związany z ewolucją

Definicja

książk. 
związany z gradualizmem - poglądem naukowym dotyczącym teorii ewolucji, według której zmiany w rozwoju zachodzą stopniowo

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin

Cytaty

[...] konkretny model ewolucji, taki jak gradualistyczny darwinizm czy punktualistyczny gouldyzm jest rzeczą do obalenia i weryfikacji.

źródło: NKJP: Internet

Ewolucja darwinowska ma też charakter gradualistyczny, co oznacza, że dobór naturalny prowadzi do stopniowej kumulacji drobnych, przekazywanych z pokolenia na pokolenie, korzystnych zmian.

źródło: Piotr Gozdowski: Nieredukowalna złożoność jako świadectwo inteligentnego projektu, Fronda, 63, 2012 (pismofronda.pl/author/piotr) :

W koncepcjach gradualistycznych przyjmuje się, że tempo to jest wyznaczane przez wydajność procesów wnoszących zmiany, skuteczność nieprzypadkowej eliminacji oraz trwałość barier uniemożliwiających cofanie się skutków dokonanej selekcji.

źródło: NKJP: Internet

Darwin podkreślał [...], że jego teoria jest gradualistyczna.

źródło: Internet: Czy teoria ewolucji Darwina to czasem nie brednie?, 08.04.2012 (rebelya.pl/forum/watek)

3. związany ze strategią działania

Definicja

książk. 
związany z gradualizmem - strategią działania, polegającą na stopniowym wprowadzaniu zmian

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa działalność polityczna

Cytaty

W ramach badań nad trendem sekularnym nie obliczano istotności statystycznej różnic zaobserwowanych pomiędzy poszczególnymi przedziałami wieku. Wydaje się bowiem, że w obliczu powolnego, gradualistycznego charakteru tego zjawiska, wystarczającym dowodem jego istnienia jest jednokierunkowość i ustawiczność niewielkich nawet zmian.

źródło: NKJP: Wojciech Bukszyński, Andrzej Malinowski: Zróżnicowanie społeczne wysokości i masy ciała dorosłej ludności, 2000

W ramach strategii gradualistycznej reformy miały być zaplanowane w odpowiedniej kolejności, zarówno pod względem pierwszeństwa, jak i wykonalności reform.

źródło: NKJP: Internet

Czesi i Węgrzy prowadzili transformację gradualistyczną, wpierw umacniając swój rynek i tworząc instytucje, a dopiero później, tj. po 1993-4 [...] zaczęli je coraz szerzej otwierać.

źródło: NKJP: Internet

Najprawdopodobniej w rzeczywistości zdarzają się oba zjawiska – zazwyczaj działają mechanizmy gradualistyczne, ale niektóre mutacje, szczególnie chromosomowa, lub dotyczące morfogenów mogą powodować bardzo silne efekty i szybko prowadzić do powstania nowych gatunków.

źródło: NKJP: Internet

[...] gdyby polityki transformacji przyniosły niepożądane skutki gospodarcze, przy strategiach gradualistycznych można by wstrzymać te reformy, ponieważ koszty odwrotu byłyby niższe niż w przypadku metody terapii szokowej.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 11.06.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json