UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przepis

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego przepisać; zob. pisać

1. na sernik

Definicja

tekst zawierający ogół wiadomości potrzebnych do przygotowania jakiejś potrawy lub zrobienia czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • dobry, najlepszy; łatwy, prosty; drogi, tani przepis
  • przepis na babkę, na ciasto, na konfiturę, na nalewkę, na pstrąga, na sałatkę, na sernik; na maseczkę, na maść
  • dostać; podać; zdradzić komuś przepis
  • robić coś według przepisu

Cytaty

Na 18 urodziny Gołda otrzymała od matki przepis na faszerowanego karpia.

źródło: NKJP: Krystyna Lubelska: Kuferek Gołdy, Polityka, 2008-03-29

Kiedyś każda szanująca się rodzina miała swoje własne przepisy na wiśniówkę, tarninówkę, dereniówkę, morelówkę, orzechówkę czy jarzębiak.

źródło: NKJP: Agata Markowicz: Domowe nalewki na zdrowie i dobry humor, Dziennik Zachodni, 2010-07-28

Poniżej podaję przepis na maseczkę do każdej cery. Będzie ona po takim zabiegu niemal aksamitna - zachwycisz tym swojego lubego.

źródło: NKJP: Zbigniew Ogrodnik: Potencjalne porady, czyli wszystko o afrodyzjakach, cz. 1, 2005

[...] lubi śpiewać niskim, zardzewiałym głosem miłosne piosenki, zna tysiące przepisów kuchennych i ma duży zmysł humoru.

źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przepis
przepisy
D. przepisu
przepisów
C. przepisowi
przepisom
B. przepis
przepisy
N. przepisem
przepisami
Ms. przepisie
przepisach
W. przepisie
przepisy

Składnia

bez ograniczeń + przepis +
(na CO)

2. na sukces

Definicja

sposób na osiągnięcie jakiegoś celu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • jego, mój, nasz przepis
  • przepis na miłość, na sukces, na szczęście, na udany związek
  • dać komuś przepis

Cytaty

Jego przepis na sukces brzmi: zrozumieć swoje możliwości i rozpoznać cel życiowy.

źródło: NKJP: Śmiać się każdy może, Trybuna Śląska, 2004-04-19

Znakomita sztuka, znakomita reżyseria, znakomici aktorzy - oto przepis na udany teatralny wieczór.

źródło: NKJP: (jk): Widma na inaugurację, Gazeta Radomszczańska, 2009-12-16

Jej przepisem na szczęście jest uśmiech, a odpoczywa bardzo zwyczajnie – leniuchując.

źródło: NKJP: (reg): Magda Walach: Trybuna Śląska, 2004-05-24

Pytany przez dziennikarzy, czy ma swój przepis na przebój, zwykle odpowiada, że nie ma.

źródło: NKJP: Mirosław Pęczak: Czego trzeba do tanga, Polityka, 2002-06-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przepis
przepisy
D. przepisu
przepisów
C. przepisowi
przepisom
B. przepis
przepisy
N. przepisem
przepisami
Ms. przepisie
przepisach
W. przepisie
przepisy

Składnia

bez ograniczeń + przepis +
(CZYJ) + na CO

3. ruchu drogowego

Definicja

tekst będący częścią większego zbioru podobnych tekstów, regulującego jakąś dziedzinę aktywności ludzkiej i obowiązujący wszystkich, którzy się nią zajmują

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Połączenia

  • przepisy administracyjne, budowlane, handlowe, kościelne, policyjne, sanitarne; liturgiczne, ortograficzne, rytualne; antykorupcyjne, bankowe, budżetowe, celne, cenowe, eksportowe, podatkowe, ubezpieczeniowe; międzynarodowe, polskie, unijne przepisy; drobiazgowe, szczegółowe przepisy
  • przepisy kodeksu, konkordatu, konstytucji, prawa, rozporządzenia, ruchu drogowego, ustawy
  • przepis o ochronie czegoś
  • brzmienie, treść; zmiana przepisu
  • przepisy dotyczą czegoś, obowiązują kogoś lub gdzieś, określają coś, pozwalają na coś, regulują coś, zabraniają czegoś
  • przestrzegać przepisów
  • łamać, naruszyć, obejść/obchodzić, złamać; egzekwować; zaostrzyć, złagodzić; zmienić przepisy

Cytaty

Przed kościołem stało wówczas zaledwie kilka rowerów, a samochód przejeżdżał przez wieś raz lub kilka razy w tygodniu. [...] Nikt wtedy nie miał pojęcia o przepisach ruchu drogowego i w ogóle o ich istnieniu.

źródło: NKJP: Tadeusz Szewczyk: Prastara terapia jajem oraz konchowanie uszu, 2008

Jeżeli wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na okres próbny nastąpiło z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu tych umów, pracownikowi przysługuje wyłączne odszkodowanie.

źródło: NKJP: Kodeks pracy

Do wczoraj obowiązywał przepis, że administracje mają rozliczać lokatorów za faktycznie zużyte ciepło. Teraz to się zmienia.

źródło: NKJP: Marek Wielgo: Ministerstwo Gospodarki, Gazeta Wyborcza, 1999-04-21

Nowy przepis nakazuje kierowcom, by ustąpili miejsca nadjeżdżającym pojazdom szynowym.

źródło: NKJP: (MAJ): Tramwaj nie jest świętą krową, Dziennik Łódzki, 2002-01-10

Nasze cywilizowane społeczeństwa wypracowały wiele zabezpieczeń, przepisów prawnych i norm moralnych, mających skodyfikować ludzkie działania w ramach pożądanych lub przynajmniej tolerowanych przez wszystkich.

źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Przepis na człowieka, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przepis
przepisy
D. przepisu
przepisów
C. przepisowi
przepisom
B. przepis
przepisy
N. przepisem
przepisami
Ms. przepisie
przepisach
W. przepisie
przepisy

Składnia

bez ograniczeń + przepis +
CZEGO
bez ograniczeń + przepis +
o CZYM
bez ograniczeń + przepis +
że ZDANIE

4. lekarza

Definicja

pisemne zalecenie lekarskie, dotyczące określonego leku lub zabiegu, wydane w formie recepty lub skierowania

Cytaty

Obowiązująca ustawa [...] zakazuje reklamowania w mediach produktów klinicznych wydawanych z przepisu lekarza .

źródło: NKJP: Życie Warszawy nr 8/02, 2002

Art.30, [...] dopuszcza reklamę leków, do których zakupu nie jest konieczny przepis lekarza i nie jest potrzebna recepta.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 05.02.1993

W detalu i gastronomii pracownice zatrudnione w pozycji stojącej otrzymują profilaktycznie pończochy „Relax“, a na przepis lekarza zakład pracy bezpłatnie dostarcza pończochy lecznicze.

źródło: Pracownicy handlu. Konferencja naukowa, Zakopane 1964. Część II, 1965 (bc.gbpizs.gov.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przepis
przepisy
D. przepisu
przepisów
C. przepisowi
przepisom
B. przepis
przepisy
N. przepisem
przepisami
Ms. przepisie
przepisach
W. przepisie
przepisy

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 23.03.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj