UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odkuwać

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odkuwam	odkuwamy
2 os.	odkuwasz	odkuwacie
3 os.	odkuwa	odkuwają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odkuwałem +(e)m odkuwał	odkuwałam +(e)m odkuwała	odkuwałom +(e)m odkuwało	odkuwaliśmy +(e)śmy odkuwali	odkuwałyśmy +(e)śmy odkuwały
2 os.	odkuwałeś +(e)ś odkuwał	odkuwałaś +(e)ś odkuwała	odkuwałoś +(e)ś odkuwało	odkuwaliście +(e)ście odkuwali	odkuwałyście +(e)ście odkuwały
3 os.	odkuwał	odkuwała	odkuwało	odkuwali	odkuwały

bezosobnik: odkuwano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę odkuwał będę odkuwać	będę odkuwała będę odkuwać	będę odkuwało będę odkuwać	będziemy odkuwali będziemy odkuwać	będziemy odkuwały będziemy odkuwać
2 os.	będziesz odkuwał będziesz odkuwać	będziesz odkuwała będziesz odkuwać	będziesz odkuwało będziesz odkuwać	będziecie odkuwali będziecie odkuwać	będziecie odkuwały będziecie odkuwać
3 os.	będzie odkuwał będzie odkuwać	będzie odkuwała będzie odkuwać	będzie odkuwało będzie odkuwać	będą odkuwali będą odkuwać	będą odkuwały będą odkuwać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odkuwajmy
2 os.	odkuwaj	odkuwajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odkuwałbym bym odkuwał	odkuwałabym bym odkuwała	odkuwałobym bym odkuwało	odkuwalibyśmy byśmy odkuwali	odkuwałybyśmy byśmy odkuwały
2 os.	odkuwałbyś byś odkuwał	odkuwałabyś byś odkuwała	odkuwałobyś byś odkuwało	odkuwalibyście byście odkuwali	odkuwałybyście byście odkuwały
3 os.	odkuwałby by odkuwał	odkuwałaby by odkuwała	odkuwałoby by odkuwało	odkuwaliby by odkuwali	odkuwałyby by odkuwały

bezosobnik: odkuwano by

bezokolicznik: odkuwać

imiesłów przysłówkowy współczesny: odkuwając

gerundium: odkuwanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odkuwanie	odkuwania
D.	odkuwania	odkuwań
C.	odkuwaniu	odkuwaniom
B.	odkuwanie	odkuwania
N.	odkuwaniem	odkuwaniami
Ms.	odkuwaniu	odkuwaniach
W.	odkuwanie	odkuwania

imiesłów przymiotnikowy czynny: odkuwający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odkuwający	odkuwający	odkuwający	odkuwające	odkuwająca
D.	odkuwającego	odkuwającego	odkuwającego	odkuwającego	odkuwającej
C.	odkuwającemu	odkuwającemu	odkuwającemu	odkuwającemu	odkuwającej
B.	odkuwającego	odkuwającego	odkuwający	odkuwające	odkuwającą
N.	odkuwającym	odkuwającym	odkuwającym	odkuwającym	odkuwającą
Ms.	odkuwającym	odkuwającym	odkuwającym	odkuwającym	odkuwającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odkuwający	odkuwający	odkuwające	odkuwające
D.	odkuwających	odkuwających	odkuwających	odkuwających
C.	odkuwającym	odkuwającym	odkuwającym	odkuwającym
B.	odkuwających	odkuwających	odkuwających	odkuwające
N.	odkuwającymi	odkuwającymi	odkuwającymi	odkuwającymi
Ms.	odkuwających	odkuwających	odkuwających	odkuwających

imiesłów przymiotnikowy bierny: odkuwany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odkuwany	odkuwany	odkuwany	odkuwane	odkuwana
D.	odkuwanego	odkuwanego	odkuwanego	odkuwanego	odkuwanej
C.	odkuwanemu	odkuwanemu	odkuwanemu	odkuwanemu	odkuwanej
B.	odkuwanego	odkuwanego	odkuwany	odkuwane	odkuwaną
N.	odkuwanym	odkuwanym	odkuwanym	odkuwanym	odkuwaną
Ms.	odkuwanym	odkuwanym	odkuwanym	odkuwanym	odkuwanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odkuwani	odkuwani	odkuwane	odkuwane
D.	odkuwanych	odkuwanych	odkuwanych	odkuwanych
C.	odkuwanym	odkuwanym	odkuwanym	odkuwanym
B.	odkuwanych	odkuwanych	odkuwanych	odkuwane
N.	odkuwanymi	odkuwanymi	odkuwanymi	odkuwanymi
Ms.	odkuwanych	odkuwanych	odkuwanych	odkuwanych

odpowiednik aspektowy: odkuć

Pochodzenie

Zob. kuć

1. podkowę

Definicja

młotkiem nadawać kształt przedmiotowi z metalu lub kamienia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	kuć, wykuwać
	hiperonimy:	formować

Cytaty

	Na uczestników imprezy czekało wiele atrakcji. Przede wszystkim ruszyła stara kuźnia, w której dwóch Kazimierzy: Miler i Adamajtis odkuwało żelazo i formowało podkowy. źródło: NKJP: (bień): Sezon w skansenie, Euroregio Glacensis, nr 18 (176), 2001
	Rozpalony do czerwoności stożek, wykonany ze stali niskowęglowej, po osiągnięciu temperatury 1100 stopni Celsjusza, został specjalnym chwytakiem wyjęty z pieca hutniczej kuźni i przetransportowany pod potężny młot. Urządzenie, którego bijak ma siłę 400 ton, zaczęło miarowo odkuwać nowe serce dzwonu. źródło: NKJP: Serce kute młotem, Dziennik Polski, 2001-02-17
	Pojazd osadzony jest na odkuwanych aluminiowych i polerowanych kołach [...]. źródło: NKJP: Bogdan Lewicki: Żmija atakuje, Polska Głos Wielkopolski, 2007-01-29
	Zaczęła się właściwa praca nad koroną. Odkuwanie srebrnego korpusu. Przez kilka tygodni [...], używając archaicznych narzędzi, formował koronę ze srebrnej blachy. źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Ukoronowanie życia, Dziennik Polski, 2005-08-20
	To jest ciężka, brudna, ale satysfakcjonująca praca. Nawet przy odkuwaniu siekiery, zdawałoby się niepozornym zajęciu, trzeba się trochę namęczyć, żeby powstało odpowiednie ostrze. źródło: NKJP: ŻYR: Ostatni kowal, Gazeta Poznańska, 2003-08-02

Składnia

odkuwać

2. tynk

Definicja

uderzając zaostrzonym narzędziem, usuwać po kawałku warstwę czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	skuwać
	hiperonimy:	usuwać

Połączenia

odkuwać lód, tynk

Cytaty

	Dziadek odkuwał dłutem zaprawę ze spoin, misternie wydłubywał cegły, przycinał je, dopasowywał. źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002
	Wywieziono pryzmy śniegu. Z przystanków autobusowych żołnierze pracowicie odkuwali lód. źródło: NKJP: Józef Djaczenko: Niech przyjeżdża częściej, Gazeta Poznańska, 2002-01-22
	Z daleka, przez amfiladę pomieszczeń, słychać było najpierw, jak murarz ordynarnie łaje chłopca pomocnika, a potem zgodny stukot dwóch młotków, odkuwających tynk pod oknem. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Światło i lęk, 2003
	Wielki władca miał jednak zwyczaj uzurpowania sobie obelisków swoich poprzedników. Odkuwano poprzednie inskrypcje i pokrywano je imieniem Ramzesa. źródło: NKJP: Elżbieta Podolska: W 4 oczy, Gazeta Poznańska, 2005-02-05

Składnia

odkuwać

CO + (CZYM) + (z CZEGO | od CZEGO)

3. więźnia

Definicja

uwalniać z łańcuchów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	rozkuwać
	antonimy:	skuwać
	hiperonimy:	uwalniać

Cytaty

Odkuwano ich z kłody. Ustawiano rzędem do transportu na statek. Czuł, że jako ślepiec albo natychmiast zostanie zabity, albo skierowany na galery.

źródło: NKJP: Paweł Huelle: Ostatnia Wieczerza, 2007

Składnia

odkuwać

KOGO + (z CZEGO)

Data ostatniej modyfikacji: 28.03.2017