UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ukuć

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. kuć

1. przedmiot

Definicja

wytworzyć określony przedmiot z metalu, stosując wielokrotne uderzanie ciężkim narzędziem w metal, a czasem działając także wysoką temperaturą

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wykuć

Cytaty

Podczas kucia bez przerwy płonął ogień, podsycany przez pomocnika kowala, poruszającego dźwignią miecha. Świeżo ukute żelazo jest kruche, hartowano je więc w zimnej wodzie.

źródło: NKJP: Lija Szadkowska: Kuźnia Pomorska, Koszalińskie Zeszyty Muzealne, 2005-01-01

Może z czasem zapomniałbym o tym wszystkim, ale w Wilnie znowu zetknąłem się z komunistami. Chciano mnie nawet wciągnąć do roboty, lecz ciągle myślałem, że robi się to za czerwońce ukute z naczyń liturgicznych.

źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ukuję
ukujemy
2 os. ukujesz
ukujecie
3 os. ukuje
ukują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ukułem
+(e)m ukuł
ukułam
+(e)m ukuła
ukułom
+(e)m ukuło
ukuliśmy
+(e)śmy ukuli
ukułyśmy
+(e)śmy ukuły
2 os. ukułeś
+(e)ś ukuł
ukułaś
+(e)ś ukuła
ukułoś
+(e)ś ukuło
ukuliście
+(e)ście ukuli
ukułyście
+(e)ście ukuły
3 os. ukuł
ukuła
ukuło
ukuli
ukuły

bezosobnik: ukuto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ukujmy
2 os. ukuj
ukujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ukułbym
bym ukuł
ukułabym
bym ukuła
ukułobym
bym ukuło
ukulibyśmy
byśmy ukuli
ukułybyśmy
byśmy ukuły
2 os. ukułbyś
byś ukuł
ukułabyś
byś ukuła
ukułobyś
byś ukuło
ukulibyście
byście ukuli
ukułybyście
byście ukuły
3 os. ukułby
by ukuł
ukułaby
by ukuła
ukułoby
by ukuło
ukuliby
by ukuli
ukułyby
by ukuły

bezosobnik: ukuto by

bezokolicznik: ukuć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ukuwszy

gerundium: ukucie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ukucie
ukucia
D. ukucia
ukuć
C. ukuciu
ukuciom
B. ukucie
ukucia
N. ukuciem
ukuciami
Ms. ukuciu
ukuciach
W. ukucie
ukucia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ukuty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ukuty
ukuty
ukuty
ukute
ukuta
D. ukutego
ukutego
ukutego
ukutego
ukutej
C. ukutemu
ukutemu
ukutemu
ukutemu
ukutej
B. ukutego
ukutego
ukuty
ukute
ukutą
N. ukutym
ukutym
ukutym
ukutym
ukutą
Ms. ukutym
ukutym
ukutym
ukutym
ukutej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ukuci
ukuci
ukute
ukute
D. ukutych
ukutych
ukutych
ukutych
C. ukutym
ukutym
ukutym
ukutym
B. ukutych
ukutych
ukutych
ukute
N. ukutymi
ukutymi
ukutymi
ukutymi
Ms. ukutych
ukutych
ukutych
ukutych

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + ukuć +
CO

2. termin

Definicja

książk. 
wymyślić i ująć w słowach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sformułować
hiperonimy:  wymyślić

Połączenia

  • ukuć formułę, hasło, pojęcie, powiedzenie, slogan, teorię, termin

Cytaty

Jeden z autorów piszących o Adenauerze ukuł błyskotliwą i chwytliwą formułę, że nigdy nie wyszedł on z cienia katedry kolońskiej.

źródło: NKJP: Jerzy Łukaszewski: Dziewięć esejów o budowniczych jedności europejskiej, 2002

Nie chcąc dopuścić do wejścia w życie niższych podatków (20, 30 i 40 proc.), zgodnych z obowiązującą wciąż ustawą podatkową, rząd ukuł teorię, zgodnie z którą wysokość podatków można zapisać w projekcie ustawy budżetowej.

źródło: NKJP: Piotr Skwirowski: Rząd cichcem podnosi ulgę, Gazeta Wyborcza, 1995-01-11

Ukuty termin - Bollywood - przyjął się na całym świecie.

źródło: NKJP: Piotr Odorczuk: Możesz przedłużyć wakacje i poczuć się jak maharadża, Dziennik Zachodni, 2008-08-27

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ukuję
ukujemy
2 os. ukujesz
ukujecie
3 os. ukuje
ukują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ukułem
+(e)m ukuł
ukułam
+(e)m ukuła
ukułom
+(e)m ukuło
ukuliśmy
+(e)śmy ukuli
ukułyśmy
+(e)śmy ukuły
2 os. ukułeś
+(e)ś ukuł
ukułaś
+(e)ś ukuła
ukułoś
+(e)ś ukuło
ukuliście
+(e)ście ukuli
ukułyście
+(e)ście ukuły
3 os. ukuł
ukuła
ukuło
ukuli
ukuły

bezosobnik: ukuto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ukujmy
2 os. ukuj
ukujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ukułbym
bym ukuł
ukułabym
bym ukuła
ukułobym
bym ukuło
ukulibyśmy
byśmy ukuli
ukułybyśmy
byśmy ukuły
2 os. ukułbyś
byś ukuł
ukułabyś
byś ukuła
ukułobyś
byś ukuło
ukulibyście
byście ukuli
ukułybyście
byście ukuły
3 os. ukułby
by ukuł
ukułaby
by ukuła
ukułoby
by ukuło
ukuliby
by ukuli
ukułyby
by ukuły

bezosobnik: ukuto by

bezokolicznik: ukuć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ukuwszy

gerundium: ukucie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ukucie
ukucia
D. ukucia
ukuć
C. ukuciu
ukuciom
B. ukucie
ukucia
N. ukuciem
ukuciami
Ms. ukuciu
ukuciach
W. ukucie
ukucia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ukuty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ukuty
ukuty
ukuty
ukute
ukuta
D. ukutego
ukutego
ukutego
ukutego
ukutej
C. ukutemu
ukutemu
ukutemu
ukutemu
ukutej
B. ukutego
ukutego
ukuty
ukute
ukutą
N. ukutym
ukutym
ukutym
ukutym
ukutą
Ms. ukutym
ukutym
ukutym
ukutym
ukutej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ukuci
ukuci
ukute
ukute
D. ukutych
ukutych
ukutych
ukutych
C. ukutym
ukutym
ukutym
ukutym
B. ukutych
ukutych
ukutych
ukute
N. ukutymi
ukutymi
ukutymi
ukutymi
Ms. ukutych
ukutych
ukutych
ukutych

odpowiednik aspektowy: ukuwać

Składnia

bez ograniczeń + ukuć +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 26.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json